Τα πανεπιστήμια σε όλο τον κόσμο βελτιώνονται με ταχύτερο ρυθμό από τα αντίστοιχα ελληνικά. Αυτό προκύπτει από την τελευταία έκδοση της παγκόσμιας κατάταξης πανεπιστημίων από τον διεθνή οίκο αξιολόγησης ΑΕΙ Quacquarelli Symonds (QS).

Συγκρίνοντας τις θέσεις τους στην προηγούμενη έκδοση, και τα επτά ελληνικά πανεπιστήμια υποχώρησαν στην κατάταξη. Το θετικό είναι ότι στην τελευταία έκδοση πλασαρίστηκαν για πρώτη φορά τρία ελληνικά, με αποτέλεσμα να υπάρχουν δέκα ελληνικά ΑΕΙ στα πρώτα 1.500 παγκοσμίως. Ειδικότερα, η κατάταξη QS World University Rankings 2027 αξιολογεί περισσότερα από 1.500 ιδρύματα σε 106 χώρες. Με τις δέκα συμμετοχές η Ελλάδα είναι η 11η χώρα της Ε.Ε. μαζί με την Αυστρία, το Βέλγιο και την Ουγγαρία. Ολα τα ελληνικά ιδρύματα έχουν υποχωρήσει φέτος, αλλά την προηγούμενη δεκαετία η πλειονότητα των ΑΕΙ παρουσίασε βελτίωση.

Τα τρία ιδρύματα που κάνουν το ντεμπούτο τους είναι το Δημοκρίτειο Θράκης και τα Πανεπιστήμια Αιγαίου και Θεσσαλίας, τα οποία εμφανίζονται όλα στην κλίμακα 1.201- 1.400. Για τα τρία πρώτα ΑΕΙ της κατάταξης ισχύουν τα εξής:

• Το ΕΜΠ έχει εδραιώσει τη θέση του μεταξύ των 400 κορυφαίων στη γενική κατάταξη. Φέτος παραμένει στα 200 πρώτα για τις αναφορές δημοσιεύσεων ανά καθηγητή. Ωστόσο, όπως και άλλα ελληνικά ΑΕΙ, αντιμετωπίζει αυξημένο ανταγωνισμό σε βασικούς τομείς από ιδρύματα άλλων περιοχών του κόσμου, ειδικά στους δείκτες απασχόλησης των πτυχιούχων του και στη φήμη στους εργοδότες και στο διεθνές ερευνητικό δίκτυο.

• Το ΕΚΠΑ βγαίνει από τα 400 κορυφαία ιδρύματα το 2027. Στην τελευταία έκδοση βελτιώνεται στις αναφορές ανά μέλος ΔΕΠ (400ή θέση) και στους διεθνείς φοιτητές (619ο).

• Το ΑΠΘ ανεβαίνει στην ακαδημαϊκή φήμη στην 307η θέση· ωστόσο, το ίδρυμα βγαίνει από τα συνολικά κορυφαία 500 το 2027, καταλαμβάνοντας την 502η θέση παγκοσμίως.

Τομείς βελτίωσης

Ως προς τα επιμέρους κριτήρια, η έκθεση αναφέρει:

• Διεθνοποίηση: Ολα τα ελληνικά ΑΕΙ βρίσκονται εκτός των 800 πρώτων όσον αφορά το διεθνές διδακτικό προσωπικό. Επιπλέον, κανένα δεν σημειώνει άνοδο στον δείκτη του διεθνούς ερευνητικού δικτύου. Αυτό υποδηλώνει ότι απαιτείται συνεχής προσπάθεια για διεθνή συνεργασία και αναζήτηση νέων εταίρων σε παγκόσμιο επίπεδο από όλα τα ελληνικά ΑΕΙ.

• Η φήμη μεταξύ των ακαδημαϊκών πρέπει επίσης να αποτελέσει τομέα προτεραιότητας. Στον σχετικό δείκτη, τρία ελληνικά ΑΕΙ έχουν βελτιωθεί: το ΑΠΘ είναι το κορυφαίο, ανεβαίνοντας στην 307η θέση, το Πανεπιστήμιο Κρήτης στην 572η θέση και το Πανεπιστήμιο Πάτρας στην 685η. Συνολικά η Ελλάδα κατατάσσεται 14η στην Ε.Ε. στον δείκτη με βάση τη μέση βαθμολογία της, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημαντική ανάπτυξη που απαιτείται για να συμβαδίσει με τους παγκόσμιους ομολόγους της.

Στην πρώτη δεκάδα της κατάταξης βρίσκονται το MIT (ΗΠΑ), το Imperial του Λονδίνου, το Στάνφορντ (ΗΠΑ), η Οξφόρδη, το Χάρβαρντ, το Κέμπριτζ, το Caltech (ΗΠΑ), το ETH της Ζυρίχης, το βρετανικό UCL και το Εθνικό Πανεπιστήμιο Σιγκαπούρης. Διεθνώς ο ανταγωνισμός εντείνεται, ιδίως στην Ευρώπη, στη Βόρεια Αμερική και την Ασία. Ενδεικτικά:

• Οι ΗΠΑ παραμένουν η χώρα με τη μεγαλύτερη εκπροσώπηση στον κόσμο, με 184 ΑΕΙ (από 192). Ομως, το 66% των ιδρυμάτων υποχωρεί στις θέσεις του φέτος, το 38% παραμένει σταθερό και το 23% ανεβαίνει.

• Στη Βρετανία 31 ΑΕΙ βελτίωσαν τη θέση τους. Πέντε επιτυγχάνουν την υψηλότερη κατάταξή τους μέχρι σήμερα και ο συνολικός αριθμός των έχει αυξηθεί σε 93, από 90 στην προηγούμενη έκθεση.

• Η Κίνα είδε 72% των καταταγμένων ιδρυμάτων της να βελτιώνουν τη θέση τους. Με 13 νέα ιδρύματα μεταξύ των 85 καταταγμένων πανεπιστημίων της, η χώρα έχει τα περισσότερα νέα ιδρύματα φέτος, ενώ 26 ιδρύματα κατακτούν ιστορικά υψηλές θέσεις.

• Στην Ευρώπη, η Ιταλία συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών με τη μεγαλύτερη βελτίωση στη Γηραιά Ηπειρο, με το 56% των 47 ιδρυμάτων της να σημειώνει άνοδο.

• Τα πανεπιστήμια του Κόλπου σπάνε ρεκόρ. Το KFUPM της Σαουδικής Αραβίας ανεβαίνει (63η θέση), το Πανεπιστήμιο King Saud (107η θέση) φτάνει σε ιστορικό υψηλό μαζί με το Πανεπιστήμιο του Κατάρ (109η θέση) και το Khalifa των ΗΑΕ (147η θέση). Για πρώτη φορά τα ΗΑΕ εμφανίζονται μεταξύ των 150 κορυφαίων. Δύο ιδρύματα από το Ομάν κάνουν το ντεμπούτο τους φέτος.

• Περισσότερα από τα μισά από τα 52 πανεπιστήμια της Ινδίας που κατατάσσονται βελτιώνουν τη θέση τους, ενώ ο αριθμός των ΑΕΙ της χώρας στη λίστα έχει τριπλασιαστεί σε μια δεκαετία, από 14 το 2017 σε 52 σήμερα.

Δημοφιλής προορισμός για φοιτητές από τις ΗΠΑ

Στα σημαντικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας, όπως η στρατηγική της θέση και το ισχυρό ακαδημαϊκό δυναμικό της, επικέντρωσε η πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Ελλάδα Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, μιλώντας σε εκδήλωση το βράδυ της Τετάρτης, με αντικείμενο «Διεθνοποίηση και εξωστρέφεια: η Ελλάδα ως ακαδημαϊκός κόμβος του μέλλοντος». Ηδη, τόνισε η κ. Γκίλφοϊλ, η Ελλάδα αποτελεί τον όγδοο πιο δημοφιλή εκπαιδευτικό προορισμό παγκοσμίως για τους Αμερικανούς φοιτητές. Παράλληλα αναφέρθηκε στην ενίσχυση της συνεργασίας Ελλάδας – ΗΠΑ στον τομέα της εκπαίδευσης, ενώ υπογράμμισε ότι η διεθνοποίηση της ανώτατης εκπαίδευσης δημιουργεί πολλαπλές ευκαιρίες για τους φοιτητές, ενισχύοντας τη διασύνδεση των ακαδημαϊκών ιδρυμάτων και την κινητικότητα μεταξύ των δύο χωρών.

«Η τριτοβάθμια εκπαίδευση μπορεί και πρέπει να λειτουργήσει ως μοχλός ανάπτυξης για την ελληνική οικονομία, ενώ τα πανεπιστήμια καλούνται να αναδειχθούν σε κέντρα καινοτομίας», σημείωσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης. Επίσης, έκανε αναφορά στο νέο ευρωπαϊκό Ταμείο Καινοτομίας ύψους 420 δισ. ευρώ, το οποίο στοχεύει στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας μέσω της έρευνας, της τεχνολογίας και της συνεργασίας ΑΕΙ και επιχειρήσεων.

Η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη ανέβασε ψηλά τον πήχυ, λέγοντας ότι «φιλοδοξία μας είναι κάθε νέος άνθρωπος, από οποιοδήποτε σημείο του κόσμου, να μπορεί να λέει “διάλεξα την Ελλάδα για να σπουδάσω”». Η υπουργός αναφέρθηκε στη δημιουργία στα δημόσια ΑΕΙ νέων ξενόγλωσσων προγραμμάτων, κοινών και διπλών μεταπτυχιακών και διεθνών ακαδημαϊκών συνεργασιών, ενώ υπογράμμισε ότι μέσω έργων ΣΔΙΤ προβλέπεται η δημιουργία 8.600 νέων κλινών σε φοιτητικές εστίες την επόμενη πενταετία, κυρίως στα περιφερειακά ΑΕΙ.