Γιάννης Παπαδόπουλος
Ο άνεμος δεν είχε ακόμη κοπάσει, η πυρκαγιά του Ρεθύμνου συνέχιζε για δεύτερη ημέρα το καταστροφικό της έργο και οι πυροσβέστες, όταν κατάφερναν να μαζέψουν ανάσες στα μετόπισθεν, προσπαθούσαν να κατανοήσουν πώς οι δύο συνάδελφοί τους έχασαν τη ζωή τους στις 29 Ιουλίου σε ένα σημείο που απέχει περίπου ένα χιλιόμετρο σε ευθεία γραμμή από την αρχική εστία εκδήλωσης της φωτιάς. «Γνώριζαν την περιοχή», λένε. «Υπηρετούσαν σε κοντινό κλιμάκιο και βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή».
Ο 58χρονος Εμμανουήλ Στρατιδάκης είχε καταταγεί στο Πυροσβεστικό Σώμα το 1998 ως εποχικός και το 2012 απέκτησε την ιδιότητα του πυροσβέστη πενταετούς υποχρέωσης. Για τον 25χρονο εποχικό πυροσβέστη Παντελή Διαμαντάκη, αυτό ήταν το δεύτερο καλοκαίρι στην υπηρεσία. Και οι δύο υπάγονταν στο κλιμάκιο της Αγίας Φωτεινής Ρεθύμνου.
Η φωτιά ξεκίνησε κοντά στη Νέα Κρύα Βρύση Ρεθύμνου, στους πρόποδες του Κέδρου, και δηλώθηκε στην Πυροσβεστική στις 14.24 της 29ης Ιουλίου. Η αρχική εστία εντοπίστηκε σε αγροτική περιοχή, κοντά στον δρόμο. Από εκείνο το σημείο διέρχονται καλώδια ηλεκτροδότησης και γι’ αυτόν τον λόγο, σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», ανακριτικοί υπάλληλοι της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ) που στάλθηκαν στην Κρήτη ερευνούσαν το ενδεχόμενο το δίκτυο να σχετίζεται με το συμβάν.
Χθες το βράδυ συνελήφθη από τη ΔΑΕΕ ο υπεύθυνος λειτουργίας δικτύου ΔΕΔΔΗΕ Ρεθύμνου. Σύμφωνα με την έρευνα της Πυροσβεστικής η φωτιά φέρεται να ξεκίνησε από αγωγούς μέσης τάσης, που λόγω της ταλάντωσης προκάλεσαν σπινθήρες.
Βίντεο από το σημείο «μηδέν» της πυρκαγιάς στο Ρέθυμνο το πρωί της 30/7, μία ημέρα μετά την εκδήλωση της φωτιάς - Στην εικόνα αποτυπώνονται οι ισχυροί άνεμοι και η ταλάντωση των καλωδίων pic.twitter.com/jTFcyxoHaf
— Kathimerini_Web (@KathimeriniWeb) July 31, 2026
Κατεβασμένα παράθυρα
Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», το πρώτο πυροσβεστικό όχημα που προσέγγισε την περιοχή φέρεται να απείχε περίπου 500 μέτρα από το αυτοκίνητο των δύο πυροσβεστών που έχασαν τη ζωή τους. Το δικό τους όχημα ήταν ένα από τα πρώτα του κλιμακίου της Αγίας Φωτεινής που βρέθηκαν εκεί. Πρόκειται για ένα 4×4, τύπου «Ντακότα» όπως αποκαλείται μεταξύ των πυροσβεστών, το οποίο βρέθηκε ακινητοποιημένο στην πλαγιά.
Τα παράθυρα ήταν κατεβασμένα, η φωτιά είχε αφήσει τα σημάδια της στο λιωμένο πλαστικό κάλυμμα στον καθρέφτη του οδηγού, στο αριστερό φτερό και στον προφυλακτήρα. Οι δύο πυροσβέστες εντοπίστηκαν νεκροί εκτός του οχήματος, σε κοντινή απόσταση ο ένας από τον άλλον. Πιθανότατα επιχείρησαν να διαφύγουν προς το άκαυτο κομμάτι, αλλά τους κύκλωσε η φωτιά. Εκτιμάται ότι όλα συνέβησαν έως και μία ώρα μετά την εκδήλωση της φωτιάς.
Αυτοκίνητα όπως και αυτό στο οποίο επέβαιναν θεωρούνται ευέλικτα, χρησιμοποιούνται σε περιπολίες, καθώς και ως οχήματα αρχικής προσβολής μόλις ξεσπάσει μια φωτιά. Αξιωματικός της Πυροσβεστικής που μίλησε στην «Κ» υπό τον όρο της ανωνυμίας, πάντως, διευκρινίζει ότι με τη δεξαμενή των 500 λίτρων που έχουν προσαρμοσμένη στην καρότσα τους αυτά τα οχήματα μπορεί να βοηθήσουν σε κατάσβεση εάν πετύχουν μια φωτιά εν τη γενέσει, αλλά δεν θα είναι αποτελεσματικά σε ένα περιστατικό με θυελλώδεις ανέμους.
«Σε αυτή την περίπτωση δεν κρατιέται η φωτιά, δεν σε “ακούει”», τονίζει. Σύμφωνα με καταγραφές του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, οι ριπές του ανέμου στην ευρύτερη περιοχή της πυρκαγιάς στο Ρέθυμνο ξεπέρασαν τα 100-120 χλμ./ώρα. Οπως αναφέρουν στην «Κ» πυροσβέστες, και η χαμηλή βλάστηση που υπάρχει εκεί επέτρεπε στη φωτιά να κινηθεί με μεγάλη ταχύτητα.
Παραμένει άγνωστος ο λόγος για τον οποίο οι δύο πυροσβέστες εγκατέλειψαν το όχημά τους. Χθες τοπικά ΜΜΕ ανέφεραν ως πιθανό σενάριο να ακινητοποιήθηκε το αυτοκίνητό τους από βλάβη, ίσως από τις σκόνες, τις καύτρες και τη στάχτη που πέρασαν στο φίλτρο. Μέχρι στιγμής αυτή η εκδοχή δεν έχει επιβεβαιωθεί.
«Είναι πολύ πρόωρο να βγάλουμε συμπεράσματα», λέει στην «Κ» ο Απόλλων Φραγκιαδάκης, πρόεδρος της Ενωσης Πυροσβεστικών Υπαλλήλων Κρήτης. «Οσα χρόνια υπηρετώ, οι φωτιές που ξεσπούν σε αυτή την περιοχή χαρακτηρίζονται από έντονους ανέμους. Οι ενέργειες που γίνονται στην αρχή είναι καθοριστικές, εάν δεν πιαστεί στην πρώτη μισή ώρα η φωτιά ξεφεύγει». «Θα περιμένουμε το επίσημο πόρισμα για να μάθουμε τι συνέβη. Κακώς γίνονται εκτιμήσεις. Δεν ξέρουμε τι εντολή δόθηκε, εάν υπήρξε μηχανική βλάβη, γιατί ήταν στο συγκεκριμένο σημείο», δηλώνει ο Ακης Μπαρδάκης, πρόεδρος του Πανελληνίου Σωματείου Πυροσβεστών – Δασοκομάντος.
Ενδεχομένως κάποιες απαντήσεις για όσα συνέβησαν το μεσημέρι της 29ης Ιουλίου να δοθούν και από τα δεδομένα στο ENGAGE, το πληροφοριακό σύστημα διαχείρισης στόλου της Πυροσβεστικής που καταγράφει τις κινήσεις όλων των οχημάτων στο πεδίο. Οπως αναφέρει στην «Κ» ο Ανδριανός Γκουρμπάτσης, απόστρατος αντιστράτηγος της Πυροσβεστικής, θα πρέπει να διαταχθεί προκαταρκτική εξέταση και να ελεγχθεί, μεταξύ άλλων, πώς και γιατί βρέθηκε σε εκείνο το σημείο το όχημα των δύο θυμάτων.
Τουρίστες στο κλειστό γυμναστήριο Μοιρών του Δήμου Φαιστού, το οποίο διαμορφώθηκε για να φιλοξενήσει κατοίκους και επισκέπτες από οικισμούς που εκκενώθηκαν.
Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», οι έρευνες των ανακριτικών υπαλλήλων της Πυροσβεστικής εστιάζονται στο δίκτυο ηλεκτροδότησης και σε άλλες φωτιές που εκδηλώθηκαν τις τελευταίες ημέρες, όπως στη Σητεία, στον Χάρακα Κερατέας, στο Κορωπί και στη Λέσβο. Οι ερευνητές της ΔΑΕΕ διαπίστωσαν ότι το 36,6% των πιο καταστροφικών πυρκαγιών στην Αττική το καλοκαίρι του 2025 (με συνολική καμένη έκταση 381.000 στρέμματα) σχετιζόταν με το δίκτυο ηλεκτροδότησης.
Διαρκής μάχη
Η επιστημονική ομάδα του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών μέσα από δορυφορική εικόνα υψηλής ανάλυσης του δορυφόρου Sentinel-2 του Copernicus υπολόγισε τις καμένες εκτάσεις στο Ρέθυμνο σε περίπου 45.000 στρέμματα. Οπως και στην Κρήτη, έτσι και στην Πάρο οι πυροσβεστικές δυνάμεις συνέχιζαν χθες τη μάχη. Στο νησί των Κυκλάδων, μια αναζωπύρωση κοντά στην Τρυπητή έλαβε γρήγορα διαστάσεις και στάλθηκαν εκ νέου διαδοχικά μηνύματα από το «112» για εκκενώσεις περιοχών.
