Γράφει η Ηλιάνα Μάγρα

Το θέαμα ήταν τουλάχιστον ασυνήθιστο – πάνω στα λευκά ηφαιστειακά πετρώματα βρισκόταν ένα κόκκινο ελικόπτερο, που με την προσγείωσή του το απόγευμα της Παρασκευής στην παραλία Σαρακήνικο της Μήλου σήκωσε θύελλα αντιδράσεων. Χθες, ο εισαγγελέας Σύρου διενήργησε προανάκριση, δίνοντας εντολή να ερευνηθεί εάν υπήρξαν παραβάσεις του αεροπορικού δικαίου ή άλλες, ποινικώς κολάσιμες, πράξεις, καθώς και να ελεγχθούν το σχέδιο πτήσης και ο ρόλος του πύργου ελέγχου της Μήλου. Παράλληλα, η Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας κάλεσε τον χειριστή-ιδιοκτήτη του ελικοπτέρου να δώσει εξηγήσεις για το περιστατικό.

Σχολιάζοντας την αμφιλεγόμενη προσγείωση, ο Ντούλης Καραφίλ, πρόεδρος της εταιρείας Air Business International, αναφέρει στην «Κ» ότι, σύμφωνα με τον νόμο, ένα ελικόπτερο μπορεί να προσγειωθεί οπουδήποτε εφόσον έχει την άδεια του ιδιοκτήτη του χώρου και ο πιλότος κρίνει πως πρώτον, δύναται να προσγειωθεί εκεί και δεύτερον, δεν προκαλεί ζημιά σε ανθρώπους ή αντικείμενα. «Το θέμα», τονίζει ο κ. Καραφίλ, «δεν είναι γιατί κατέβηκε το ελικόπτερο στο Σαρακήνικο, αλλά γιατί το Σαρακήνικο δεν είναι Natura – το κράτος για δικούς του λόγους δεν το έχει χαρακτηρίσει Natura. Ετσι, ο πιλότος δεν είδε απαγόρευση», λέει στην «Κ», «και προσγειώθηκε εκεί».

Η Μήλος, όπως και πολλοί προορισμοί της χώρας, δεν διαθέτει ελικοδρόμιο. Αυτό δεν σημαίνει, όμως, πως δεν πηγαίνουν εκεί τα ελικόπτερα, βρίσκοντας άτυπους χώρους προσγείωσης. Ο κ. Καραφίλ δίνει ορισμένα παραδείγματα. «Στην Κύθνο προσγειωνόμαστε έξω από το εστιατόριο “Αρια”, στα Ισθμια στον “Κάβο”. Οταν θέλουν να πάνε στα Μετέωρα, το ελικόπτερο κατεβαίνει στην αυλή μιας ταβέρνας στην Καλαμπάκα», σημειώνει. Τις προάλλες, ένας πελάτης ήθελε να αγοράσει μια βίλα στους Αγίους Θεοδώρους. Μπροστά υπήρχε ένα πάρκινγκ. Ο ιδιοκτήτης ήθελε 250 ευρώ για να το κλείσει κι έτσι το ελικόπτερο προσγειώθηκε εκεί. «Στην Κέρκυρα, πληρώνουμε 500 ευρώ και κατεβαίνουμε στο γκολφ. Στον Μυστρά, ένας δάσκαλος έχει ένα χωράφι, μας είπε “δώσε μου 100 ευρώ και κατεβείτε στο χωράφι”».

Το συγκεκριμένο επεισόδιο, πάντως, επανέφερε στο προσκήνιο το Προεδρικό Διάταγμα που ρυθμίζει τις προσγειώσεις και απογειώσεις ελικοπτέρων εκτός οργανωμένων ελικοδρομίων. Με βάση το ισχύον πλαίσιο, ο χειριστής ενός ελικοπτέρου μπορεί, με δική του ευθύνη και έπειτα από οπτική επιβεβαίωση της καταλληλότητας του σημείου, να επιλέξει το σημείο προσγείωσης ή απογείωσης, υπό την προϋπόθεση της σχετικής ενημέρωσης. Η ρύθμιση θεσπίστηκε για να διευκολύνει τις μετακινήσεις με ελικόπτερο, δεδομένου του περιορισμένου αριθμού αδειοδοτημένων ελικοδρομίων στη χώρα. Το συγκεκριμένο Προεδρικό Διάταγμα, όμως, έχει βρεθεί επανειλημμένως στο επίκεντρο κριτικής, καθώς έχουν καταγραφεί περιπτώσεις καταχρηστικής εφαρμογής της δυνατότητας που παρέχει στους χειριστές.

«Συνήθως, οι επιβάτες ελικοπτέρων είναι ευκατάστατα άτομα με υψηλές απαιτήσεις, που επιθυμούν να προσεγγίσουν προορισμούς όπου δεν υπάρχουν οργανωμένες υποδομές. Και κάπως έτσι έρχεται η κατάχρηση», λέει στην «Κ» πηγή με γνώση του θέματος.

Πηγές προσκείμενες στην Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας σημειώνουν στην «Κ» ότι εδώ και αρκετό καιρό έχει ξεκινήσει, σε υπηρεσιακό επίπεδο, η συζήτηση για την τροποποίηση ή ακόμη και την απόσυρση του συγκεκριμένου διατάγματος, ενώ εξετάζεται και το ενδεχόμενο έκδοσης αυστηρής σύστασης από την Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας. Μια τέτοια σύσταση, ωστόσο, δεν έχει δεσμευτικό χαρακτήρα, ούτε προβλέπει κυρώσεις σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.

Στην περίπτωση της Μήλου τίθεται και ένα επιπλέον ζήτημα – εάν η συγκεκριμένη περιοχή εμπίπτει σε καθεστώς προστασίας Natura ή σε άλλο καθεστώς προστασίας, όπως αρχαιολογικός χώρος ή περιοχή ιδιαιτέρου ενδιαφέροντος. Σε μια τέτοια περίπτωση, θα πρέπει να διευκρινιστεί εάν για την προσγείωση απαιτείται προηγούμενη έγκριση από τον φορέα που έχει την αρμοδιότητα διαχείρισης της περιοχής.