Λένα Αργύρη
Ο Λευκός Οίκος δεν έχει ακόμη αποφασίσει ποιος θα αναλάβει την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα μετά την αποχώρηση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, όπως προκύπτει από τις δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, σε συνέντευξή του στο Breitbart News, λίγα 24ωρα μετά την επίσκεψή του στην Ελλάδα.
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας διευκρίνισε ότι η διαδικασία επιλογής του νέου πρέσβη θα απαιτήσει χρόνο, καθώς η Ουάσιγκτον επιθυμεί να τοποθετήσει στην Ελλάδα ένα πρόσωπο που θα απολαύει της πλήρους εμπιστοσύνης του Αμερικανού προέδρου και θα ανταποκρίνεται στη στρατηγική σημασία των ελληνοαμερικανικών σχέσεων. Παράλληλα –όπως είπε– θα πρέπει να ακολουθηθεί και η προβλεπόμενη διαδικασία επικύρωσης του διορισμού από τη Γερουσία.
Ο κ. Ρούμπιο, μιλώντας στον Μάθιου Μπόιλ, έσπευσε να διαβεβαιώσει ότι η αποχώρηση της Γκίλφοϊλ δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να εκληφθεί ως ένδειξη υποβάθμισης των ελληνοαμερικανικών σχέσεων. «Προφανώς, βρισκόμαστε ακόμη σε πολύ πρώιμο στάδιο. Αυτή η συνέντευξη πραγματοποιείται περίπου 48 ώρες μετά από όλα όσα συνέβησαν. Θα υπάρξει μια διαδικασία για να εντοπίσουμε το κατάλληλο πρόσωπο και, φυσικά, θα πρέπει να περάσουμε από ολόκληρη τη διαδικασία επικύρωσης του διορισμού», ανέφερε, προσθέτοντας ότι στο μεσοδιάστημα η Ουάσιγκτον θα φροντίσει να υπάρχει μια κατάλληλη ομάδα στελεχών στην αμερικανική πρεσβεία.
«Η Ελλάδα αξίζει έναν ισχυρό και καλό πρέσβη, ο οποίος να έχει πρόσβαση στον πρόεδρο και να απολαμβάνει την εμπιστοσύνη του», υπογράμμισε, συνδέοντας ευθέως την επιλογή του επόμενου επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματικής αποστολής με τη σημασία που αποδίδουν οι Ηνωμένες Πολιτείες στη σχέση τους με την Αθήνα.
Πρόκειται για μια από τις πρώτες εκτενείς δημόσιες τοποθετήσεις του επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ μετά την αποχώρηση της Γκίλφοϊλ. Χωρίς να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες για τις εξελίξεις που οδήγησαν στην απομάκρυνσή της, ο κ. Ρούμπιο επέλεξε να αναδείξει τη στρατηγική σημασία της Ελλάδας για την αμερικανική εξωτερική πολιτική, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον ενεργειακό της ρόλο και στις δυνατότητες που προσφέρει η γεωγραφική της θέση.
Εξαιρετικός σύμμαχος
«Η Ελλάδα είναι μια σημαντική χώρα, πολύ σημαντική. Είναι ένας εξαιρετικός σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών. Μας έχει βοηθήσει με πάρα πολλούς τρόπους και είναι σημαντική για το μέλλον μας», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα βρίσκεται στον πυρήνα βασικών αμερικανικών προτεραιοτήτων, όπως η ενεργειακή ανεξαρτησία, η περιφερειακή σταθερότητα και το ΝΑΤΟ.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις ενεργειακές προοπτικές της Ελλάδας, τονίζοντας ότι βρίσκεται σε μια «πολύ ιδιαίτερη θέση, τόσο γεωγραφικά όσο και πολιτικά». Οπως εξήγησε, η χώρα όχι μόνο είναι ανοιχτή στις έρευνες για ενεργειακούς πόρους, αλλά τις ενθαρρύνει ενεργά, ενώ εκτίμησε ότι η κατεύθυνση αυτή φαίνεται να απολαμβάνει και τη στήριξη της ελληνικής κοινωνίας.
Σύμφωνα με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, η γεωγραφική θέση της Ελλάδας δημιουργεί σημαντικές δυνατότητες για την ανάπτυξη αγωγών και υποδομών μεταφοράς πετρελαίου, φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας. «Η ενέργεια έχει αξία μόνο στον βαθμό που μπορείς να τη μεταφέρεις», σημείωσε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η δυνατότητα μεταφοράς της ενέργειας είναι εξίσου σημαντική με την ίδια την παραγωγή της.
«Η Ελλάδα ανέκαθεν αποτελούσε τον συνδετικό κρίκο μεταξύ Ευρώπης, Αφρικής και Μέσης Ανατολής», ανέφερε, προσθέτοντας ότι, πέρα από την παραγωγή ενέργειας, μπορεί να συμβάλει στη μεταφορά της προς τον Βορρά, στην Ευρώπη, αλλά και προς τον Νότο, στο Ισραήλ και την ευρύτερη Μέση Ανατολή.
Κατά τον κ. Ρούμπιο, η Ελλάδα διαθέτει σήμερα στον ενεργειακό τομέα τα ίδια γεωγραφικά πλεονεκτήματα που της επέτρεψαν διαχρονικά να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στο εμπόριο και σε άλλες οικονομικές δραστηριότητες, γεγονός που ενισχύει τις προοπτικές της ως στρατηγικού κόμβου ενεργειακής διασύνδεσης.
Στο πλαίσιο της συζήτησης έγινε επίσης αναφορά στον Κάθετο Διάδρομο, μέσω του οποίου επιδιώκεται η μεταφορά αμερικανικού φυσικού αερίου από τη Νοτιοανατολική προς την Κεντρική και την Ανατολική Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της Ουκρανίας. Ερωτηθείς εάν η αμερικανική κυβέρνηση θα ήθελε να δει και άλλες ευρωπαϊκές χώρες να ακολουθούν το παράδειγμα της Ελλάδας ως προς την ενεργειακή έρευνα, την παραγωγή και τη μεταφορά, ο κ. Ρούμπιο απάντησε καταφατικά.
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας άσκησε παράλληλα κριτική στις ενεργειακές πολιτικές που ακολούθησαν πολλές ευρωπαϊκές χώρες τις τελευταίες δύο δεκαετίες, υποστηρίζοντας ότι η προσπάθεια περιορισμού των ορυκτών καυσίμων, χωρίς την παράλληλη ανάπτυξη επαρκών εγχώριων πηγών ενέργειας, οδήγησε σε αυξημένο κόστος και μεγαλύτερη εξάρτηση από εξωτερικούς προμηθευτές.
Υπενθύμισε τις προειδοποιήσεις του Ντόναλντ Τραμπ, κατά την πρώτη προεδρική του θητεία, για την εξάρτηση της Γερμανίας από τη ρωσική ενέργεια, υποστηρίζοντας ότι αυτή αποτέλεσε έναν από τους παράγοντες που επηρέασαν τους υπολογισμούς του Βλαντιμίρ Πούτιν πριν από την εισβολή στην Ουκρανία. Σύμφωνα με τον κ. Ρούμπιο, η Μόσχα θεωρούσε ότι η ενεργειακή εξάρτηση θα περιόριζε την προθυμία της Ευρώπης να αντιδράσει αποφασιστικά.
Εκτίμησε ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αρχίζουν πλέον να αντιλαμβάνονται τις συνέπειες των προηγούμενων επιλογών τους, προειδοποιώντας ωστόσο ότι η αναστροφή ενεργειακών πολιτικών δύο δεκαετιών θα απαιτήσει χρόνο. Συνέδεσε επίσης το υψηλό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και μεταφορών με την οικονομική στασιμότητα που, κατά την άποψή του, αντιμετωπίζουν πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Πέρα από την ενέργεια και τις διμερείς σχέσεις, ο κ. Ρούμπιο αναφέρθηκε και στο ιδεολογικό μήνυμα της ομιλίας του στην Πνύκα, με φόντο την Ακρόπολη, συνδέοντας την ελληνική και τη ρωμαϊκή αρχαία ιστορία με τις θεμελιώδεις αξίες της αμερικανικής πολιτείας και την ευρύτερη πολιτισμική ταυτότητα της Δύσης.
Οπως εξήγησε, το μήνυμα της ομιλίας του βρίσκεται στον πυρήνα της προσέγγισης που επιχειρεί να ενσωματώσει η κυβέρνηση Τραμπ στην εξωτερική της πολιτική.
«Είμαστε οι κληρονόμοι. Κληρονομήσαμε από την Ελλάδα και τη Ρώμη, και τελικά μέσω της Ευρώπης, πολλές από τις αξίες στις οποίες στηρίζεται σήμερα η χώρα μας», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι οι αμερικανικοί θεσμοί, το πολιτικό σύστημα και οι αξίες της χώρας αποτελούν προϊόν μιας ιστορικής και πολιτισμικής διαδρομής χιλιάδων ετών.
Υποστήριξε ότι η αναγνώριση αυτής της κληρονομιάς δεν συνιστά επίθεση σε άλλους πολιτισμούς, αλλά έκφραση ιστορικής αυτογνωσίας. Κατά την άποψή του, η Δύση εμφανίζεται συχνά απολογητική απέναντι στην Ιστορία και στα επιτεύγματά της, γεγονός που, όπως εκτίμησε, επηρεάζει και τη διαμόρφωση της εξωτερικής της πολιτικής.
«Πολλά από όσα θεωρούμε δεδομένα στην καθημερινή μας ζωή, είτε πρόκειται για το μέγεθος και τον πλούτο της χώρας μας είτε για τη δημοκρατία και το πολίτευμά μας, δεν προέκυψαν από το πουθενά. Προέρχονται από μια κοινή Ιστορία, την οποία πρέπει να ανακαλύψουμε ξανά και να ενστερνιστούμε», σημείωσε, προσθέτοντας ότι αυτή είναι η κατεύθυνση που ακολουθεί η αμερικανική κυβέρνηση υπό τον πρόεδρο Τραμπ.
Ο κ. Ρούμπιο εξέφρασε την εκτίμηση ότι το μήνυμα αυτό αρχίζει να βρίσκει ανταπόκριση και σε άλλους Δυτικούς ηγέτες, κυρίως σε ιδιωτικές συνομιλίες. Υποστήριξε, ωστόσο, ότι η δημόσια υιοθέτησή του εξακολουθεί να συναντά επιφυλάξεις λόγω του φόβου αντιδράσεων από την Ακρα Αριστερά, τα μέσα ενημέρωσης, την ακαδημαϊκή κοινότητα και την εδραιωμένη γραφειοκρατία. Εκτίμησε ότι σταδιακά περισσότεροι ηγέτες θα εκφράζουν δημόσια αντίστοιχες θέσεις και θα επιδιώκουν την εκλογή τους στη βάση αυτών των αντιλήψεων.
Η συνέντευξη επεκτάθηκε και στα μεγάλα μέτωπα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, με τον κ. Ρούμπιο να υπερασπίζεται την απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ για προσωρινή αναστολή κυρώσεων διάρκειας 30 ημερών, ώστε να επιτραπεί η διοχέτευση περισσότερου ρωσικού ντίζελ στη διεθνή αγορά. Οπως εξήγησε, στόχος είναι η αύξηση της παγκόσμιας προσφοράς καυσίμων και ο περιορισμός των πιέσεων στην αμερικανική οικονομία.
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας υπογράμμισε ότι η απόφαση ελήφθη με γνώμονα το αμερικανικό εθνικό συμφέρον και όχι τις πιθανές συνέπειές της για τη Ρωσία ή την Ουκρανία. «Εάν προκύψει σύγκρουση ανάμεσα σε αυτό που είναι καλό για εκείνους και σε αυτό που είναι καλό για εμάς, πρέπει πάντοτε να επιλέγουμε αυτό που είναι καλό για εμάς», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ουκρανία
Αναφερόμενος στις προοπτικές τερματισμού του πολέμου στην Ουκρανία, παρουσίασε τη διαφωνία για τον έλεγχο του Ντονέτσκ ως ένα από τα βασικότερα εμπόδια στην επίτευξη συμφωνίας. Σύμφωνα με την περιγραφή του, η Ρωσία ελέγχει το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής και απαιτεί την παραχώρηση του συνόλου της, ενώ η Ουκρανία θεωρεί την αμυντική γραμμή που εξακολουθεί να διατηρεί εκεί κρίσιμη για την ασφάλειά της.
Παράλληλα, εξέφρασε τη δυσαρέσκεια της Ουάσιγκτον για ουκρανικά πλήγματα σε πλοία στη Μαύρη Θάλασσα, τα οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, μετέφεραν πετρέλαιο αμερικανικών εταιρειών. Διευκρίνισε ότι δεν θεωρεί πως τα συγκεκριμένα φορτία αποτέλεσαν σκόπιμο στόχο των ουκρανικών δυνάμεων, υπογράμμισε όμως ότι τέτοιες επιθέσεις επιβαρύνουν μια ήδη πιεσμένη διεθνή αγορά ενέργειας. Πρόσθεσε ότι ο πρόεδρος Τραμπ είναι επίσης δυσαρεστημένος με τις ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις που πλήττουν κατοικημένες περιοχές του Κιέβου και προκαλούν απώλειες αμάχων.
