Γεωργία Φέκου
Το Met Gala μοιάζει, εκ πρώτης όψεως, σαν ένα αποκομμένο σύμπαν υπερβολής, ένα θέαμα για λίγους, με ρούχα που σπάνια «μεταφράζονται» στην καθημερινότητα και ανθρώπους που μοιάζουν να τα έχουν όλα διευθετημένα. Ο ίδιος ο θεσμός που ξεκίνησε το 1948 ως το μοναδικό μέσο χρηματοδότησης του Costume Institute του Metropolitan Museum of Art κατέληξε να σχολιάζεται ως η πιο ελιτιστική εκδοχή του στυλ. Κι όμως, εμείς οι «απλοί άνθρωποι» εξακολουθούμε να μιλάμε γι’ αυτό, συντηρώντας μια παράδοξη σχέση μαζί του. Ισως γιατί αυτή είναι και η παραδοξότητα ολόκληρης της ουσίας της μόδας – την απορρίπτουμε εύκολα ως επιφανειακή, την ίδια στιγμή που τη ζούμε καθημερινά, τη φοράμε, τη μετακινούμε πάνω στα σώματά μας.
Το φετινό θέμα του θεσμού ίσως να κάνει λίγο πιο σαφή την παραπάνω αμφιθυμία: «Fashion is art», λένε οι διοργανωτές, με τη θεματική να αντλεί το νόημά της από την ίδια την έκθεση που εγκαινιάζει το Met Gala στο Met, με τίτλο «Costume Art». Είναι τελικά η μόδα τέχνη και, αν ναι, είναι το σώμα μας καμβάς; Ο επιμελητής της, Αντριου Μπόλτον, επιχείρησε να απαντήσει φέρνοντας τα ενδύματα στο ίδιο επίπεδο με έργα που παραδοσιακά αναγνωρίζονται ως «υψηλή» τέχνη. Οχι για να τα συγκρίνει, αλλά για να δείξει ότι ένα φόρεμα μπορεί να αφηγηθεί μια ιστορία, να εκφράσει μια ιδέα ή να σχολιάσει την εποχή του, με τον ίδιο τρόπο που το κάνει ένας πίνακας ή ένα γλυπτό.
Στο κόκκινο χαλί είδαμε τη μετάφραση της θεωρίας σε εικόνα με γλυπτικές και ογκώδεις σιλουέτες, σαν άλλα έργα τέχνης που μιλούν για το σώμα, την ταυτότητα, την εποχή. Η Μαντόνα με δημιουργία Saint Laurent εμπνευσμένη από το έργο «The Temptation of St. Anthony» της Λεονόρα Κάριγκτον. Το σούπερ μόντελ Κένταλ Τζένερ με φόρεμα Zac Posen που, όπως ανοίγει, θυμίζει τα φτερά από το γλυπτό της Νίκης της Σαμοθράκης. Η Αμερικανίδα τραγουδίστρια και ηθοποιός Ρέιτσελ Ζέγκλερ με λευκή ημιδιάφανη μάσκα στα μάτια όπως στον πίνακα «The Execution of Lady Jane Grey» του Πολ Ντελαρός. Ο Λατίνος ποπ σταρ Bad Bunny σε μια εντυπωσιακή μεταμόρφωση του εαυτού του, όπως θα έμοιαζε 50 χρόνια γηραιότερος. Οι αναφορές ήταν δεκάδες, σε κάποιους άρεσαν, σε άλλους όχι, το μήνυμα ωστόσο παραμένει σαφές: το φετινό Met Gala είναι μια προσπάθεια να τοποθετηθεί η μόδα στο ίδιο πολιτισμικό πλαίσιο με τις καλές τέχνες.
Και επειδή ακόμη και η πιο σημαντική γιορτή δεν θα μπορούσε να εξιδανικεύσει μια ολόκληρη εμπορική βιομηχανία που δεν παύει να είναι ο καθρέφτης της πραγματικής ζωής, η παρουσία και η επιρροή μορφών όπως ο Τζεφ Μπέζος και η σύζυγός του Λόρεν Σάντσεζ λειτουργούν σχεδόν συμβολικά. Από τη μία, η στήριξή τους ενισχύει οικονομικά ένα θεσμό που φιλοδοξεί να αναδείξει τη μόδα σε όλο της το εύρος, από την άλλη, υπενθυμίζει ότι πίσω από την έμπνευση και τη δημιουργικότητα βρίσκεται πάντα μια ισχυρή μηχανή κεφαλαίου. Ούτε η ίδια η Αννα Γουίντουρ, η επικεφαλής της παγκόσμιας κοινότητας της Vogue, δεν μπόρεσε να ξεφύγει – όλο το Διαδίκτυο σχολιάζει πόσο δυσαρεστημένη δείχνει που πλέον πρέπει να φωτογραφίζεται δίπλα στη Σάντσεζ. Και, ναι, αυτή είναι μια πραγματικότητα που δεν χρειάζεται να παρακάμψουμε στο όνομα της αισθητικής. Αρκεί να την παρατηρήσουμε, ίσως και να απογοητευτούμε, αλλά η μόδα πέφτει σε αντιφά-σεις, όπως ακριβώς και η ζωή.
