ΚΛΕΙΣΙΜΟ
Loading...

Ενταξη Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ – Τα σενάρια των ΗΠΑ και οι απαιτήσεις της Ρωσίας

Οι απεσταλμένοι του Τραμπ βολιδοσκόπησαν το Κίεβο και Ευρωπαίους ηγέτες για το ενδεχόμενο ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ με αντάλλαγμα εδαφικές παραχωρήσεις.

Κατά τη διάρκεια των ειρηνευτικών συνομιλιών που πραγματοποιήθηκαν κεκλεισμένων των θυρών τους τελευταίους μήνες, ο γαμπρός και ειδικός απεσταλμένος του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, συζήτησε μια ιδέα που μέχρι πρότινος θεωρούνταν καταδικασμένη σε αποτυχία: την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, με αντάλλαγμα την παραχώρηση εδαφών στη Ρωσία.

Η Μόσχα αγωνίζεται εδώ και χρόνια να αποτρέψει την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ. Ο ίδιος ο Τραμπ είχε αποκλείσει στις αρχές του περασμένου έτους την ένταξη της Ουκρανίας στη Συμμαχία, θεωρώντας ότι κάτι τέτοιο δεν θα ήταν αποδεκτό από τη Ρωσία.

Ωστόσο, η συγκεκριμένη ιδέα έχει τεθεί σε αρκετές συνομιλίες μεταξύ Ευρωπαίων αξιωματούχων, του Κούσνερ και του επίσης ειδικού απεσταλμένου Στιβ Γουίτκοφ τους τελευταίους μήνες.

Ο Κούσνερ συζήτησε το ενδεχόμενο με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και Ευρωπαίους αξιωματούχους σε στρατιωτικό αεροδρόμιο του Δουβλίνου την περασμένη εβδομάδα. Εκεί, οι Αμερικανοί απεσταλμένοι συναντήθηκαν με τον Ζελένσκι, τον σύμβουλό του Ρουστέμ Ουμέροφ και επιλεγμένους Ευρωπαίους συμβούλους εθνικής ασφάλειας.

Το ζήτημα τέθηκε επίσης σε τουλάχιστον μία συνάντηση την περασμένη εβδομάδα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, όπου ο Κούσνερ και ο Γουίτκοφ είχαν σειρά επαφών με Ουκρανούς, Ευρωπαίους και Ρώσους, στο πλαίσιο των προσπαθειών για την επίτευξη συμφωνίας που θα τερμάτιζε τον πόλεμο. Μάλιστα, η ιδέα είχε διατυπωθεί ήδη από τον Αύγουστο, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας, σύμφωνα με έναν Ευρωπαίο ηγέτη.

Τα δύο σενάρια που εξετάζουν οι ΗΠΑ

Στις πρόσφατες συνομιλίες, οι ΗΠΑ έχουν παρουσιάσει δύο πιθανά σενάρια.

  • Το πρώτο θα απαιτούσε από την Ουκρανία να παραχωρήσει τα εδάφη που εξακολουθεί να ελέγχει στο Ντονμπάς, στην ανατολική Ουκρανία, με αντάλλαγμα την πλήρη ένταξή της στο ΝΑΤΟ.
  • Το δεύτερο σενάριο προβλέπει το πάγωμα της σύγκρουσης κατά μήκος της σημερινής γραμμής του μετώπου, γεγονός που θα επέτρεπε στην Ουκρανία να διατηρήσει υπό τον έλεγχό της μέρος του Ντονμπάς. Παράλληλα, θα της παρέχονταν εγγυήσεις ασφαλείας για την προστασία της από μελλοντική ρωσική επίθεση, μέσω διεθνούς συνθήκης με τις ΗΠΑ και ενδεχομένως με Ευρωπαίους συμμάχους.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι οι διαπραγματευτές συζητούν πολλές διαφορετικές ιδέες, αλλά οποιαδήποτε τελική συμφωνία θα πρέπει να γίνει αποδεκτή τόσο από την Ουκρανία όσο και από τη Ρωσία.

Το γεγονός ότι τίθεται στο τραπέζι η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ δείχνει πόσο μακριά ενδέχεται να είναι διατεθειμένη να φτάσει η Ουάσιγκτον, προκειμένου να άρει το αδιέξοδο στις συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Ο Τραμπ, όπως και προηγούμενες αμερικανικές κυβερνήσεις, είχε αποφύγει να προσφέρει στην Ουκρανία την προοπτική ένταξης στη στρατιωτική συμμαχία, φοβούμενος ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να οδηγήσει τη Δύση σε αντιπαράθεση με τη Μόσχα. Αυτήν την ανησυχία συμμερίζονται και ορισμένοι Ευρωπαίοι ηγέτες.

Δεν είναι σαφές πόσο σοβαρά εξετάζουν οι Αμερικανοί διαμεσολαβητές το συγκεκριμένο ενδεχόμενο ούτε εάν ο Τραμπ έχει αλλάξει στάση απέναντι στην ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ. Εάν οι ΗΠΑ υποστήριζαν αυτή την προοπτική, θα μπορούσαν να αναδειχθούν εντάσεις στο εσωτερικό της Συμμαχίας, καθώς κράτη-μέλη όπως η Γερμανία αντιτίθενται εδώ και χρόνια στην ένταξη του Κιέβου.

Η διεύρυνση του ΝΑΤΟ απαιτεί ομοφωνία

Την Πέμπτη, ο Κούσνερ δήλωσε ότι η ρωσική κυβέρνηση είχε αρχίσει να αποδέχεται την ιδέα παροχής εγγυήσεων ασφαλείας στην Ουκρανία, αντίστοιχων με εκείνες του ΝΑΤΟ. Ο ίδιος και ο Γουίτκοφ συναντήθηκαν την ίδια ημέρα στο Βερολίνο με τη «Συμμαχία των Προθύμων», προκειμένου να συζητήσουν τη μελλοντική χρηματοδότηση και τις εγγυήσεις ασφαλείας προς το Κίεβο.

«Θα υπάρχει τεράστια αποτρεπτική ισχύς και πολύ σοβαρές συνέπειες εάν οι εγγυήσεις παραβιαστούν», δήλωσε ο Κούσνερ, προσθέτοντας ότι ο Τραμπ είναι ανοιχτός στην παροχή τέτοιων εγγυήσεων. «Τις διαμορφώνεις με τέτοιον τρόπο ώστε, ιδανικά, να μη χρειαστεί ποτέ να τις ενεργοποιήσεις, επειδή η αποτρεπτική τους ισχύς θα είναι τόσο μεγάλη».

Την Παρασκευή, Ρώσος αξιωματούχος δήλωσε ότι οποιαδήποτε μορφή «οιονεί ένταξης» της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ θα ήταν απαράδεκτη. «Ας αναγνωρίσουν τον αμετάκλητο χαρακτήρα της απαίτησής μας ότι αυτό το κράτος δεν πρέπει να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ», δήλωσε ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Ριαμπκόφ, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Interfax.

Ο Πούτιν έχει κουραστεί

Ο Τραμπ, επιστρέφοντας από σύνοδο κορυφής με τον Βλαντιμίρ Πούτιν και τον Σι Τζινπίνγκ, κάλεσε από το προεδρικό αεροσκάφος Air Force One τον Κούσνερ, λέγοντάς του ότι ο Πούτιν είχε κουραστεί από τον πόλεμο και ήταν διατεθειμένος να καταλήξει σε συμφωνία.

Μιλώντας τηλεφωνικά σε Ευρωπαίους ηγέτες, μεταξύ των οποίων και ο Ζελένσκι, οι οποίοι βρίσκονταν μαζί με τον Κούσνερ, ο Τραμπ δήλωσε ότι θα μπορούσαν να εξοικονομήσουν πολλά χρήματα από τη στήριξη της Ουκρανίας, εάν κατέληγαν σε ειρηνευτική συμφωνία με τον Πούτιν.

Μετά τη συνάντηση στο Βερολίνο, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι είχε έρθει η ώρα να συζητηθεί η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ. Το ζήτημα της προώθησης της ουκρανικής υποψηφιότητας για ένταξη στη Συμμαχία τέθηκε στις συνομιλίες του Βερολίνου, ωστόσο οι Γερμανοί οικοδεσπότες δεν ήταν διατεθειμένοι να το προχωρήσουν, σύμφωνα με πρόσωπα που συμμετείχαν στη συνάντηση.

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς είπε σε συνεργάτες του ότι η Ουκρανία δεν πρόκειται να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ όσο εκείνος βρίσκεται εν ζωή.

Οι εγγυήσεις ασφαλείας και οι επιφυλάξεις του Κιέβου

Την περασμένη εβδομάδα, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι το Κίεβο εξακολουθεί να συζητά εγγυήσεις ασφαλείας με τις ΗΠΑ και την Ευρώπη και ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να εγκριθεί από τον ουκρανικό λαό. Ο ίδιος ανέφερε ότι οι Αμερικανοί διαπραγματευτές έχουν περιγράψει τις εγγυήσεις αυτές ως διμερείς συμφωνίες, «παρόμοιες με εκείνες που έχει το Ισραήλ».

Παραδέχθηκε επίσης ότι οι ΗΠΑ είχαν θέσει το ενδεχόμενο ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ. «Οι Αμερικανοί έθεσαν ένα ερώτημα: Τι θα γινόταν εάν η Ουκρανία εντασσόταν στο ΝΑΤΟ; Θα αποσυρόταν η Ουκρανία από το Ντονμπάς;» δήλωσε ο Ζελένσκι σε δημοσιογράφους.

Επειτα από σχεδόν πέντε χρόνια πολέμου, η Ρωσία εξακολουθεί να μην έχει καταφέρει να καταλάβει ολόκληρο το Ντονμπάς. Η Ουκρανία φοβάται ότι η παραχώρηση των εδαφών που εξακολουθεί να ελέγχει στην περιοχή θα διευκόλυνε το Κρεμλίνο να εξαπολύσει νέες επιθέσεις στο μέλλον. «Το έχω πει επανειλημμένα: Η Ουκρανία δεν υποχωρεί και δεν παραχωρεί τη γη της σε τρομοκράτες», δήλωσε ο Ζελένσκι.

Οι απαιτήσεις της Μόσχας

Κατά τις συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν την περασμένη εβδομάδα στο Αμπου Ντάμπι, οι Ρώσοι διαπραγματευτές απαίτησαν ρητά από την Ουκρανία να εγκαταλείψει οποιαδήποτε φιλοδοξία ένταξης στο ΝΑΤΟ.

Σε έγγραφο που διανεμήθηκε στους διαπραγματευτές και περιήλθε σε γνώση της Wall Street Journal, η Μόσχα απαίτησε από την Ουκρανία να αφαιρέσει από το Σύνταγμά της την επιδίωξη ένταξης στη Συμμαχία. Οι Ρώσοι διαπραγματευτές επέμειναν επίσης ότι το ΝΑΤΟ θα πρέπει να δεσμευτεί πως δεν θα αναπτύξει στρατεύματα ή στρατιωτικό εξοπλισμό στην Ουκρανία και ότι οι δυτικές παραδόσεις όπλων στο Κίεβο θα πρέπει να σταματήσουν.

Οι απαιτήσεις αυτές, οι οποίες περιλαμβάνονταν σε ένα λεγόμενο non-paper, προχωρούσαν ακόμη περισσότερο. Η Μόσχα ζήτησε από το ΝΑΤΟ να επαναφέρει τις στρατιωτικές υποδομές του στην Ανατολική Ευρώπη στα επίπεδα του 1997, έτους κατά το οποίο η Συμμαχία και η Ρωσία δημιούργησαν ένα πλαίσιο συνεργασίας.

Το έγγραφο απαιτούσε επίσης την απομάκρυνση πυραύλων ικανών να πλήξουν τη Ρωσία από χώρες της Ευρώπης και του Καυκάσου, καθώς και την απόσυρση των προτάσεων της Γαλλίας και της Βρετανίας για επέκταση της πυρηνικής προστασίας τους σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη.

Οι Ευρωπαίοι διαπραγματευτές απέρριψαν τις απαιτήσεις αυτές, θεωρώντας ότι αποτελούν μαξιμαλιστικές θέσεις που προορίζονται να χρησιμεύσουν ως αφετηρία των διαπραγματεύσεων και όχι ως τελικό σχέδιο διευθέτησης.

Σύμφωνα με τις συμφωνίες που έχουν συναφθεί με τη Ρωσία, το ΝΑΤΟ δεν έχει αναπτύξει σημαντικές στρατιωτικές υποδομές στα ανατολικά κράτη-μέλη του, με εξαίρεση συστήματα ραντάρ στην Πολωνία και τη Ρουμανία, καθώς και μια βάση για γερμανική στρατιωτική μονάδα που θα σταθμεύει μόνιμα στη Λιθουανία. Η τελευταία αυτή κίνηση αποτέλεσε απάντηση στην πλήρους κλίμακας ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Πηγή: Wall Street Jounal

ΣΧΕΤΙΚΑ TAGS

NEWSROOM

Κόσμος: Τελευταία Ενημέρωση

X

Μπες στο μυαλό των
αγαπημένων σου αρθρογράφων

Λάβε στο email σου το τελευταίο τους άρθρο τη στιγμή που δημοσιεύεται.

ΑΠΟΚΤΗΣΕ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Απόκτησε συνδρομή με €50 τον χρόνο για πρόσβαση στην έντυπη έκδοση.

ΑΠΟΚΤΗΣΕ ΣΥΝΔΡΟΜΗ