Την παράταση και διεύρυνση του προσωρινού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων, καθώς και την αναβάθμιση του ευρωπαϊκού μηχανισμού κοινών αγορών ενέργειας, επιβεβαίωσε η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παρουσιάζοντας σήμερα, μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες, πέντε παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης. Την ίδια ώρα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε ότι η ελληνική κυβέρνηση διατηρεί εφεδρείες για τον χειμώνα, ενώ παραμένει σε εκκρεμότητα η απάντηση της Κομισιόν στο ελληνικό αίτημα για πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία.

Η πρόεδρος της Κομισιόν ανέφερε ότι ο υφιστάμενος μηχανισμός συγκέντρωσης ενεργειακής ζήτησης θα αναβαθμιστεί, ώστε φορέας της αγοράς να μπορεί να προχωρεί σε αγορές ενεργειακών πόρων διεθνώς, αξιοποιώντας τη συλλογική αγοραστική ισχύ της Ε.Ε. Πρόκειται για πρωτοβουλία την οποία είχε προαναγγείλει τον Σεπτέμβριο και είχε επιβεβαιώσει στην «Κ» ο επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν, σε συνέντευξή του την περασμένη Τετάρτη.

Στις υπόλοιπες παρεμβάσεις περιλαμβάνονται η αποδέσμευση 100 εκατ. βαρελιών πετρελαίου και ντίζελ τους επόμενους τέσσερις μήνες μέσω του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, η παράταση και διεύρυνση του προσωρινού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων, η αναβολή κατά ένα έτος της εφαρμογής του κανονισμού για το μεθάνιο και η έναρξη στρατηγικού διαλόγου για τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια.

Σύμφωνα με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, το πρόσθετο κόστος εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή έχει φθάσει τα 106 δισ. ευρώ, ενώ οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί περίπου 140% από τα τέλη Φεβρουαρίου και εκείνες του ντίζελ έχουν διπλασιαστεί.

Η ενέργεια αποτέλεσε το δυσκολότερο σημείο των χθεσινών διαβουλεύσεων, με τη συζήτηση να διαρκεί περίπου τρεις ώρες και τις αντιπαραθέσεις να επικεντρώνονται στις αλλαγές στο σύστημα εμπορίας εκπομπών.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα επιβεβαίωσε σήμερα ότι οι ηγέτες συμφώνησαν στην ανάγκη συντονισμένης ευρωπαϊκής απάντησης και βραχυπρόθεσμων μέτρων.

Στο μεταξύ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο πρόσθετων παρεμβάσεων για την ενεργειακή ακρίβεια.

«Προφανώς κρατάμε εφεδρείες για να μπορέσουμε να βγάλουμε πέρα όλο τον χειμώνα», τόνισε, επισημαίνοντας ότι η κυβέρνηση επανεξετάζει την κατάσταση ανά δεκαπενθήμερο. Για το ελληνικό αίτημα δημοσιονομικής ευελιξίας διευκρίνισε ότι δεν προβλέπεται μεταβολή των δημοσιονομικών στόχων. «Δεν θα αλλάξει τίποτα στα πλεονάσματα», ανέφερε.

Από την πλευρά της, η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι εμφανίστηκε αισιόδοξη μετά τις συνομιλίες της με τη Φον ντερ Λάιεν για τα μέτρα μείωσης των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και για το ιταλικό αίτημα μεγαλύτερης ευελιξίας εντός των υφιστάμενων ευρωπαϊκών κανόνων, μεταξύ άλλων για ενεργειακές επενδύσεις.

Η προειδοποίηση Μακρόν

Σε ό,τι αφορά τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επέκρινε την ιρλανδική διαπραγματευτική πρόταση, υποστηρίζοντας ότι περιορίζει κατά 50% την ευελιξία σε σύγκριση με τον σημερινό προϋπολογισμό.

Προειδοποίησε ότι, εάν προκαθοριστεί το 99,5% των δαπανών, η Ε.Ε. θα διαθέτει ελάχιστα περιθώρια αντιμετώπισης νέων κρίσεων.

REUTERS/Yves Herman

Απαντώντας σε ερώτηση της «Κ», ο Κυριάκος Μητσοτάκης μετέφερε την προειδοποίηση που απηύθυνε ο Εμανουέλ Μακρόν στους ηγέτες για τις δυσκολίες επίτευξης συμφωνίας μετά το τέλος του έτους, ενόψει των γαλλικών προεδρικών εκλογών.

Ο Γάλλος πρόεδρος ανέφερε αργότερα ότι η μετάθεση των διαπραγματεύσεων για τον Μάρτιο, λίγες εβδομάδες πριν από τις εκλογές, δεν θα ήταν ορθή από δημοκρατική άποψη.

Πάντως, ο Ελληνας πρωθυπουργός δεν εμφανίστηκε βέβαιος για συμφωνία έως τον Δεκέμβριο, επαναλαμβάνοντας την ελληνική κόκκινη γραμμή για διατήρηση των κονδυλίων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και της Συνοχής τουλάχιστον στα επίπεδα της αρχικής πρότασης της Κομισιόν.

Από την πλευρά του, ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ επέκρινε το επίπεδο φιλοδοξίας της ιρλανδικής πρότασης, υποστηρίζοντας ότι τα προτεινόμενα ποσά στέλνουν αρνητικό μήνυμα τόσο στους Ευρωπαίους πολίτες όσο και στους διεθνείς ανταγωνιστές της Ε.Ε.

Τόνισε ότι η Ισπανία δεν ζητεί προνόμια ή εκπτώσεις στις συνεισφορές της, αλλά έναν προϋπολογισμό αντάξιο των ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων.

Ενόψει (και) της έκτακτης συνόδου κορυφής τον Νοέμβριο για τον προϋπολογισμό, ο Αντόνιο Κόστα επέμεινε ότι απαιτείται συμφωνία φέτος, ώστε να υπάρχει επαρκής χρόνος για την εφαρμογή του προϋπολογισμού από την 1η Ιανουαρίου 2028, αποσυνδέοντας την προθεσμία από τις εθνικές εκλογικές αναμετρήσεις.

Νέο «εργαλείο» για το μεταναστευτικό

Την παρουσίαση νέου ευρωπαϊκού πλαισίου έκτακτης απόκρισης πριν από το τέλος του έτους επιβεβαίωσε η Φον ντερ Λάιεν, με στόχο την αντιμετώπιση αιφνίδιων μαζικών αφίξεων μεταναστών, όπως εκείνες που σημειώθηκαν το καλοκαίρι στη Θέουτα.

Παράλληλα, η πρόεδρος της Κομισιόν προειδοποίησε για τη σκόπιμη εργαλειοποίηση μεταναστευτικών ροών από κρατικούς και μη κρατικούς παράγοντες, με στόχο την υπερφόρτωση των αρχών, την πρόκληση πανικού και τη διαίρεση των κρατών-μελών.

Η πρωτοβουλία συνδέεται και με τα ελληνικά αιτήματα για πρόσθετα «εργαλεία» αντιμετώπισης εξαιρετικών μεταναστευτικών πιέσεων.

Στο επίκεντρο των σχετικών συζητήσεων σήμερα βρέθηκαν επίσης οι ισπανικές πολιτικές αποφάσεις νομιμοποίησης μεταναστών, με τη Δανή πρωθυπουργό Μέτε Φρέντρικσεν να θέτει στην Κομισιόν το ζήτημα των επιπτώσεών τους στα υπόλοιπα κράτη-μέλη.

Η Φον ντερ Λάιεν διευκρίνισε, πάντως, ότι οι νομιμοποιήσεις αποτελούν εθνική αρμοδιότητα, μπορούν όμως να έχουν διασυνοριακές συνέπειες, καθιστώντας απαραίτητο τον συντονισμό εντός Σένγκεν.

Παράλληλα, η Τζόρτζια Μελόνι επιβεβαίωσε ότι συμφώνησε με τον Πέδρο Σάντσεθ να αναθέσουν στους υπουργούς Εσωτερικών των δύο χωρών την αναζήτηση λύσης την επόμενη εβδομάδα για τους περιορισμούς στα εσωτερικά σύνορα, μετά την κρίση στη Θέουτα.

Το χρηματοδοτικό «κενό» της Ουκρανίας

Για την Ουκρανία, οι ηγέτες ζήτησαν από την Κομισιόν συγκεκριμένη πρόταση κάλυψης των πρόσθετων χρηματοδοτικών αναγκών του 2027, με το Κίεβο να υπολογίζει το χρηματοδοτικό «κενό» σε περίπου 70 δισ. ευρώ.

Ο Αντόνιο Κόστα εξήγησε ότι η συζήτηση παρατάθηκε επειδή οι ηγέτες εξέτασαν από κοινού την Ουκρανία και την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Στις σχέσεις με την Κίνα, Αντόνιο Κόστα και Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπογράμμισαν την κοινή στάση των «27» απέναντι στις εμπορικές ανισορροπίες.

Η Κομισιόν προετοιμάζει νέα «εργαλεία» για ταχύτερες παρεμβάσεις στην ευρωπαϊκή αγορά, παράλληλα με τη συνέχιση του διαλόγου με το Πεκίνο.