Μια μεγάλη διαρροή δεδομένων του γερμανικού ακροδεξιού κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) αποκαλύπτει την έκταση των προσπαθειών του να αναπτύξει στενές σχέσεις με τον Ντόναλντ Τραμπ και κορυφαία στελέχη του κινήματος MAGA, εδώ και πάνω από μία δεκαετία.
Τα έγγραφα καταγράφουν τις επίμονες προσπάθειες της AfD να προσεγγίσει τον Αμερικανό πρόεδρο, τον οποίο αντιμετώπιζε εξαρχής ως δυνάμει σύμμαχο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η εκτενής συζήτηση στο εσωτερικό της ηγεσίας για τη διατύπωση ενός εγκωμιαστικού συγχαρητήριου τηλεγραφήματος μετά τη νίκη του Τραμπ στις εκλογές του 2016. Στο μήνυμα, το κόμμα ευχόταν, μεταξύ άλλων, να εκπληρωθούν «οι ελπίδες του ως ανθρώπου».
Ακόμη, δείχνουν ότι αμέσως μετά την πρώτη εκλογική νίκη του Τραμπ το 2016, στελέχη της AfD άρχισαν να ζητούν τη στήριξη του Λευκού Οίκου σε ζητήματα πολιτικής. Αλλα αρχεία φωτίζουν την προσπάθεια κορυφαίων στελεχών του κόμματος, μεταξύ των οποίων η σημερινή συμπρόεδρός του, Αλίς Βάιντελ, να αναπτύξουν δεσμούς με τον Στιβ Μπάνον, έναν από τους σημαντικότερους ιδεολογικούς εκπροσώπους του κινήματος Τραμπ.
Το υλικό παραδόθηκε στους δημοσιογράφους από την οργάνωση διαφάνειας Distributed Denial of Secrets (DDoSecrets) και περιλαμβάνει περισσότερα από 420.000 ηλεκτρονικά μηνύματα, καθώς και έγγραφα και αρχεία για το προσωπικό. Καλύπτει την περίοδο από την ίδρυση της AfD το 2013 έως σήμερα.
Σε ανακοίνωσή της, η AfD ανέφερε ότι στο τέλος Σεπτεμβρίου δέχθηκε επίθεση ένας πάροχος ιστοσελίδων και e-mail που χρησιμοποιούσε το κόμμα και ότι αντιγράφηκαν «μόνο λίγα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου». Στο γερμανικό πρακτορείο ειδήσεων dpa δήλωσε ότι τα περισσότερα από αυτά δεν χρησιμοποιούνταν εδώ και χρόνια. Πηγές του κόμματος, σύμφωνα με το ίδιο πρακτορείο, ανέφεραν ότι το δημοσιοποιημένο υλικό φαίνεται να είναι αυθεντικό.
Η αλληλογραφία που διέρρευσε γίνεται πιο αραιή μετά το 2019. Ωστόσο, οι επαφές της AfD με τη δεύτερη κυβέρνηση Τραμπ αποτυπώνονται σε δημόσιες ανακοινώσεις και στα ενημερωτικά δελτία των ίδιων των πολιτικών της.
Το τηλεγράφημα στον Τραμπ
Πριν από τις πρώτες προεδρικές εκλογές του Τραμπ, το 2016, στελέχη της AfD εξέφραζαν ήδη ανοιχτά την υποστήριξή τους στον μεγιστάνα. Την άνοιξη εκείνης της χρονιάς, η τότε επικεφαλής του κόμματος, Φράουκε Πέτρι, τον είχε χαρακτηρίσει «μια αναζωογονητικά εναλλακτική πρόταση». Την επομένη της εκλογικής του νίκης, δήλωσε ότι το αποτέλεσμα ήταν «ενθαρρυντικό για τη Γερμανία και την Ευρώπη».
Τα έγγραφα που διέρρευσαν αποκαλύπτουν πόσο γρήγορα κινήθηκε η ηγεσία της AfD για να στείλει ένα συγχαρητήριο μήνυμα στον νεοεκλεγέντα πρόεδρο, επιδιώκοντας να εξασφαλίσει την εύνοιά του.
Στις 10 Νοεμβρίου, η Πέτρι έστειλε ηλεκτρονικό μήνυμα στην ομοσπονδιακή ηγεσία του κόμματος, προτείνοντας «ένα επίσημο και σύντομο συγχαρητήριο τηλεγράφημα προς τον μελλοντικό πρόεδρο των ΗΠΑ».
Από τα 13 μέλη της ομοσπονδιακής ηγεσίας, απάντησαν τα 11 και όλα τάχθηκαν υπέρ της πρότασης. Η σημερινή επικεφαλής του κόμματος, Αλίς Βάιντελ, απάντησε «Ναι». Η Μπεατρίξ φον Στορχ, σήμερα αντιπρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας της AfD, έγραψε: «Δεν θα μπορούσα να συμφωνήσω περισσότερο».
Ο Ντιρκ Ντρίζανγκ, μέλος της ηγεσίας, πρότεινε μάλιστα να σταλεί στον Τραμπ «ταχυδρομικώς» και το μανιφέστο του κόμματος στα αγγλικά.
Το τηλεγράφημα εστάλη στις 11 Νοεμβρίου, με την υπογραφή της Πέτρι «εκ μέρους του ομοσπονδιακού συμβουλίου», και δόθηκε στη δημοσιότητα. Σε αυτό, η AfD εξέφραζε τη βεβαιότητα ότι ο εκλεγμένος πρόεδρος θα «επαναπροσδιορίσει τις διατλαντικές σχέσεις και θα τερματίσει, κατόπιν συμφωνίας με τη Ρωσία, τους πολέμους στη Συρία και την Ουκρανία».
Για το επόμενο μήνυμα, με αφορμή την ορκωμοσία του Τραμπ, η AfD προετοιμάστηκε πιο προσεκτικά, συμπεριλαμβάνοντας αυτή τη φορά ένα συγκεκριμένο αίτημα πολιτικής υποστήριξης. Συγκεκριμένα, στις 11 Ιανουαρίου 2017, ο Ντρίζανγκ ζήτησε να τεθεί το θέμα στην ημερήσια διάταξη της επόμενης τηλεδιάσκεψης της ηγεσίας, ώστε το κόμμα να κινηθεί «αυτή τη φορά πιο γρήγορα και με καλύτερη προετοιμασία». Πρότεινε επίσης να προστεθεί ένα αίτημα προς τον νέο πρόεδρο των ΗΠΑ: «Παρακαλούμε να μας υποστηρίξετε στις προσπάθειές μας να αφαιρεθεί από τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ η ρήτρα περί εχθρικών κρατών».
Οι συγκεκριμένες ρήτρες ενσωματώθηκαν στον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ το 1945. Προέβλεπαν εξαιρέσεις από τους συνήθεις κανόνες του Χάρτη για ενέργειες κατά κρατών που είχαν πολεμήσει εναντίον κάποιου από τα συμβαλλόμενα μέρη στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, επιτρέποντας στους Συμμάχους να αντιδράσουν σε ενδεχόμενη αναβίωση επιθετικής πολιτικής από τη Γερμανία, την Ιαπωνία ή τους συμμάχους τους.
Το 1995, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ έκρινε τις ρήτρες «παρωχημένες» και αποφάσισε την κατάργησή τους. Ωστόσο, δεν έχουν αφαιρεθεί από το κείμενο, καθώς κάθε τροποποίηση του Καταστατικού Χάρτη απαιτεί επικύρωση από τα δύο τρίτα των κρατών-μελών και από τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Το μήνυμα δημοσιοποιήθηκε το απόγευμα της 20ής Ιανουαρίου, με τις υπογραφές της Πέτρι και του τότε συμπροέδρου του κόμματος, Γεργκ Μόιτεν, διατηρώντας το αίτημα. Η AfD χαρακτήριζε τη ρήτρα «παράξενο αναχρονισμό» που στεκόταν εμπόδιο στη Γερμανία και ζητούσε από τον Τραμπ να θεωρήσει το κόμμα «φυσικούς συμμάχους του», επειδή αποτελούσε «το μόνο γερμανικό κόμμα που αντιτίθεται ξεκάθαρα στις λανθασμένες πολιτικές της καγκελαρίου Μέρκελ».
Η προσπάθεια προσέγγισης του Στιβ Μπάνον
Η πιο άμεση οδός της AfD προς τον στενό κύκλο του Τραμπ φαίνεται πως ήταν η Harris Media, μια εταιρεία ψηφιακής επικοινωνίας με έδρα το Τέξας. Η εταιρεία είχε συνεργαστεί με τον Ρεπουμπλικανό γερουσιαστή Ραντ Πολ, τη Μαρίν Λεπέν και τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου, ενώ είχε αναλάβει την ψηφιακή προεκλογική εκστρατεία της AfD για τις ομοσπονδιακές εκλογές του 2017, όπως είχε γράψει τότε το Der Spiegel.
Στις 28 Φεβρουαρίου 2018, ο ιδρυτής της εταιρείας, Βίνσεντ Χάρις, έστειλε μήνυμα στην Αλίς Βάιντελ, η οποία είχε πλέον αναλάβει συμπρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας της AfD, ενημερώνοντάς την ότι θα βρισκόταν στο Βερολίνο τον Μάρτιο. Πρότεινε να συζητήσουν για τη βάση δεδομένων του κόμματος, την αύξηση των δωρεών και την προσέλκυση νέων υποστηρικτών.
Η Βάιντελ απάντησε την επόμενη ημέρα: «Βεβαίως! Το γραφείο μου θα επικοινωνήσει μαζί σας. Παρεμπιπτόντως, έχετε τον αριθμό του κινητού του Στιβ Μπάνον; Πρέπει να τον δω».
Ο Μπάνον, πρώην επικεφαλής στρατηγικής του Λευκού Οίκου, είχε αποχωρήσει από τη θέση του επτά μήνες νωρίτερα και είχε απομακρυνθεί από το Breitbart τον Ιανουάριο. Στις 3 Μαρτίου, ο Χάρις έστειλε μήνυμα και στους δύο, φέρνοντάς τους σε επαφή.
«Αλίς, ήθελα, όπως μου ζήτησες, να σε συστήσω στον Στιβ Μπάνον. Πιστεύω ότι θα τα πάτε εξαιρετικά καλά και ότι μοιράζεστε κοινό όραμα και ιδανικά», έγραψε, προσθέτοντας ότι ανυπομονούσε να δει τι θα κατάφερναν μαζί.
Ο Μπάνον απάντησε δύο λεπτά αργότερα από το BlackBerry του: «Ευχαριστώ, Βινς». Στη συνέχεια έγραψε στη Βάιντελ: «Αλίς, πες μου πότε μπορείς να μιλήσουμε».
«Στιβ, οποιαδήποτε στιγμή. Αύριο θα είμαι στο Βερολίνο και τη Δευτέρα και την Τρίτη στη Ζυρίχη. Πες μου», απάντησε εκείνη. Ο Μπάνον την ενημέρωσε ότι θα βρισκόταν στη Ζυρίχη την Τρίτη και την Τετάρτη και ότι θα ήθελε πολύ να συναντηθούν. Η Βάιντελ πρότεινε την Τρίτη το απόγευμα, με τον Μπάνον να συμφωνεί.
Τρεις ημέρες αργότερα, ο Θορ Κούνκελ, διευθυντής της προεκλογικής εκστρατείας της AfD, πρότεινε στη Βάιντελ να προσλάβει τον Μπάνον για το AfD-TV, το εσωτερικό μιντιακό δίκτυο του κόμματος.
«Γιατί να μην προσλάβουμε τον Μπάνον; Για το AfD-TV. Γιατί όχι; Ο άνθρωπος ψάχνει απεγνωσμένα για δουλειά. Το γνωρίζω τυχαία από τον Ντίτριχ Μάτεσιτς», έγραψε, αναφερόμενος στον συνιδρυτή της Red Bull. Η Βάιντελ προώθησε το μήνυμα στο κοινοβουλευτικό της γραφείο, αλλά το αρχείο δεν δείχνει να υπήρξε συνέχεια.
Επαφές κατά τη δεύτερη θητεία Τραμπ
Ο Guardian και άλλα μέσα ενημέρωσης έχουν καταγράψει τις φιλικές επαφές μεταξύ της AfD και του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών κατά τη δεύτερη προεδρική θητεία του Τραμπ.
Την παραμονή της ορκωμοσίας του Τραμπ, τον Ιανουάριο του 2025, η Φον Στορχ και ο σύζυγός της, Σβεν, παρευρέθηκαν στη συγκέντρωση «Make America Great Again Victory Rally» στην Ουάσιγκτον. Την επόμενη ημέρα, η ίδια ενημέρωσε τους συνδρομητές του ενημερωτικού δελτίου της ότι βρέθηκε εκεί «μαζί με πολλές διασημότητες και υποστηρικτές του Τραμπ» και ότι συνάντησε, μεταξύ άλλων, τον Στιβ Μπάνον και τον Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ.
Στις 14 Φεβρουαρίου, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, συναντήθηκε με τη Βάιντελ στο περιθώριο της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου. Στις 23 Φεβρουαρίου, η AfD σχεδόν διπλασίασε το ποσοστό της στις ομοσπονδιακές εκλογές, αναδεικνυόμενη στο μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης στην Μπούντεσταγκ.
Η άνοδος της AfD
Η AfD αναδείχθηκε σε πολιτική επιλογή για ψηφοφόρους που αντιτίθενται στη μετανάστευση, μετά την άφιξη 1,2 εκατομμυρίων προσφύγων στη Γερμανία το 2015 και το 2016. Το 2017 εισήλθε για πρώτη φορά στην ομοσπονδιακή Βουλή (Bundestag), συγκεντρώνοντας το 12,6% των ψήφων. Στις ομοσπονδιακές εκλογές του Φεβρουαρίου 2025 κατέλαβε τη δεύτερη θέση με ποσοστό 20,8%, ενώ σήμερα προηγείται στις εθνικές δημοσκοπήσεις με περίπου 30%. Τον Σεπτέμβριο του 2026 συγκέντρωσε το 43,8% των ψήφων στο ανατολικό κρατίδιο της Σαξονίας-Ανχαλτ και επιχειρεί πλέον να σχηματίσει την πρώτη ακροδεξιά κυβέρνηση κρατιδίου στη Γερμανία μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ο Τραμπ χαιρέτισε τη νίκη της AfD στη Σαξονία-Ανχαλτ με ανάρτηση στην πλατφόρμα Truth Social, κλείνοντας το μήνυμά του με μια γερμανική εκδοχή του συνθήματος Make America Great Again (MAGA), γράφοντας «MGGA!!!».
Η άνοδος του ακροδεξιού κόμματος έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στη Γερμανία. Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος, η εγχώρια υπηρεσία πληροφοριών της χώρας, έχει χαρακτηρίσει την AfD «επιβεβαιωμένα εξτρεμιστική οργάνωση».
Ο ηγέτης της AfD στο κεντρικό κρατίδιο της Θουριγγίας, Μπγερν Χέκε, καταδικάστηκε το 2024 επειδή χρησιμοποίησε εν γνώσει του σύνθημα της SA, της παραστρατιωτικής οργάνωσης του ναζιστικού κόμματος. Παράλληλα, στελέχη της AfD συμμετείχαν σε συνάντηση με εξτρεμιστές, κατά την οποία συζητήθηκε ένα σχέδιο μαζικών απελάσεων. Στο εκλογικό της πρόγραμμα για το 2025, η AfD ζητούσε την άρση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας και την αποκατάσταση των αγωγών φυσικού αερίου Nord Stream. Σχεδόν όλα τα υπόλοιπα γερμανικά κόμματα διατηρούν ένα πολιτικό «τείχος προστασίας», αποκλείοντας το ενδεχόμενο σχηματισμού κυβέρνησης μαζί της.
Με πληροφορίες από Guardian
