Συγκρατημένη αισιοδοξία, έκπληξη, απορίες, σκεπτικισμός. Η διεθνής κοινότητα υποδέχθηκε με ανάμεικτα συναισθήματα την τελευταία, μέχρι νεωτέρας, θεαματική μεταστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στο μέτωπο του Ιράν με την «προσωρινή», όπως είπε, αναστολή της επιχείρησης για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου σημείωσαν μεγάλη πτώση και τα χρηματιστήρια έκαναν πάρτι, καθώς αναζωογονήθηκαν οι ελπίδες για διπλωματική λύση στη σύγκρουση με το Ιράν, αν και τίποτα δεν είχε οριστικοποιηθεί, όπως έδειξαν οι νέες απειλές του Αμερικανού προέδρου για επιστροφή στις στρατιωτικές επιχειρήσεις αν δεν επιτευχθεί γρήγορα συμφωνία.

Με ανάρτηση στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι αναστέλλει την «Επιχείρηση Ελευθερία» για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, λιγότερο από δύο ημέρες μετά την έναρξή της, επικαλούμενος «μεγάλη πρόοδο» στις παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις με το Ιράν, χωρίς να δώσει συγκεκριμένες πληροφορίες που να τη στοιχειοθετούν. «Υπήρξε αμοιβαία συμφωνία ότι, ενώ ο αποκλεισμός (των ιρανικών λιμανιών από το αμερικανικό ναυτικό) θα συνεχίσει να εφαρμόζεται απαρέγκλιτα, η “Επιχείρηση Ελευθερία” θα σταματήσει για μια σύντομη χρονική περίοδο, ώστε να δούμε αν θα γίνει δυνατό να καταλήξουμε και να υπογράψουμε συμφωνία», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Νωρίτερα, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο είχε προδιαγράψει το τέλος του πολέμου λέγοντας, σε συνέντευξη Τύπου, ότι «η επιχείρηση “Επική Οργή” ολοκληρώθηκε» από τη στιγμή που συνομολογήθηκε εκεχειρία. Ο επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ παρουσίασε ως αμυντική κίνηση ανθρωπιστικού χαρακτήρα την προσπάθεια των ΗΠΑ να σπάσουν μέσω της ισχύος των πολεμικών τους πλοίων τον ιρανικό αποκλεισμό των Στενών, παρότι αυτή η προσπάθεια έφερε τη χώρα του και το Ιράν στο χείλος της αναζωπύρωσης των εχθροπραξιών.

Γεγονός είναι ότι, όπως παραδέχεται το σύνολο σχεδόν των αμερικανικών μέσων ενημέρωσης και του διεθνούς Τύπου, η βραχύβια επιχείρηση των ΗΠΑ απέτυχε, καθώς οι Ιρανοί εξαπέλυσαν πυρά εναντίον στρατιωτικών και εμπορικών πλοίων, όπως και εναντίον των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ενώ οι Αμερικανοί απέτυχαν να σπάσουν τον αποκλεισμό. Παρ’ όλα αυτά, ο Τραμπ απέφυγε, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, να επιστρέψει στις πολεμικές επιχειρήσεις, προτιμώντας να δώσει μια ευκαιρία στη διπλωματία, κάτι για το οποίο τον ευχαρίστησε ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεμπχάζ Σαρίφ, η χώρα του οποίου έχει αναλάβει τον πρώτο ρόλο στις προσπάθειες μεσολάβησης.

Μνημόνιο 14 σημείων

Ρεπορτάζ της ιστοσελίδας Axios, που επικαλείται δύο Αμερικανούς αξιωματούχους, αναφέρει ότι ΗΠΑ και Ιράν βρίσκονται κοντά σε συμφωνία για ένα «μνημόνιο συνεννόησης» 14 σημείων, το οποίο θα θέσει τις βάσεις για λεπτομερειακές διαπραγματεύσεις με προοπτική τη σύναψη συνεκτικής συμφωνίας ειρήνευσης σε διάστημα ενός μηνός. Πακιστανική πηγή επιβεβαίωσε την ακρίβεια του ρεπορτάζ, προεξοφλώντας ότι θα υπάρξει γρήγορα συμφωνία μεταξύ των εμπολέμων.

Η αμερικανική πρόταση για το μνημόνιο συνεννόησης, πάντα κατά το Axios, προβλέπει σταδιακή άρση του αποκλεισμού των Στενών τόσο από τις ΗΠΑ όσο και από το Ιράν εντός μεταβατικής περιόδου 30 ημερών. Στο επίμαχο θέμα του πυρηνικού προγράμματος προβλέπεται μορατόριουμ εμπλουτισμού ουρανίου από το Ιράν διάρκειας τουλάχιστον 12 χρόνων. Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ δεσμεύονται για τη σταδιακή εξάλειψη των κυρώσεων και για την απελευθέρωση των δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων του Ιράν.

Ωστόσο, η Τεχεράνη δεν είχε επιβεβαιώσει μέχρι χθες το βράδυ ότι επίκειται συμφωνία. Εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ δήλωσε ότι το Ιράν μελετά την αμερικανική πρόταση και θα διαβιβάσει την απάντησή του μέσω Πακιστάν. Από την πλευρά του, ο Εμπραχίμ Ρεζαεΐ, επικεφαλής της κοινοβουλευτικής επιτροπής εξωτερικής πολιτικής και εθνικής ασφάλειας, έγραψε στο Χ ότι το ρεπορτάζ του Axios «μοιάζει περισσότερο με κατάλογο αμερικανικών επιθυμιών παρά με την πραγματικότητα». Ανώτερος αξιωματούχος που μίλησε στο ιρανικό πρακτορείο Tansim, κρατώντας την ανωνυμία του, τόνισε ότι η αμερικανική πρόταση περιέχει «ορισμένες απαράδεκτες θέσεις» και ότι «η γλώσσα των απειλών (από τον πρόεδρο Τραμπ) εναντίον του Ιράν θα μπορούσε να επιδεινώσει την κατάσταση».

Υστερα από τις απρόθυμες αντιδράσεις της Τεχεράνης, ο Τραμπ επανήλθε στις απειλητικές προειδοποιήσεις του. Με νεότερη ανάρτηση στο Truth Social, ανέφερε ότι η επιχείρηση «Επική Οργή» θα τερματιστεί και ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών θα αρθεί «αν υποθέσουμε ότι το Ιράν θα συμφωνήσει να δώσει αυτά που έχουν συμφωνηθεί», για να προσθέσει: «Αν δεν συμφωνήσουν, οι βομβαρδισμοί θα ξαναρχίσουν και αυτή τη φορά, δυστυχώς, θα έχουν πολύ μεγαλύτερη ένταση».

Στην Ιερουσαλήμ, κυβερνητική πηγή ανέφερε ότι το Ισραήλ δεν γνώριζε ότι ο πρόεδρος Τραμπ κινούνταν στην κατεύθυνση μιας συμφωνίας με το Ιράν, αντίθετα η κυβέρνηση Νετανιάχου προετοιμαζόταν για κλιμάκωση της σύγκρουσης. Από την πλευρά της η Γαλλία θα επιθυμούσε να διαχωριστεί το θέμα του Ορμούζ από τις τρέχουσες συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, όπως ανέφερε πηγή από το Ελιζέ.

Στο Πεκίνο βρέθηκε χθες ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγκτσί, ο οποίος συναντήθηκε με τον Κινέζο ομόλογό του Ουάνγκ Γι. Ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας δεν αναφέρθηκε στις τελευταίες δηλώσεις Τραμπ, αρκούμενος να δηλώσει ότι η Τεχεράνη επιθυμεί «μια δίκαιη και συνεκτική συμφωνία» ειρήνευσης. Από την πλευρά του, ο Ουάνγκ δήλωσε ότι είναι επιτακτικά αναγκαία «μια συνεκτική συμφωνία κατάπαυσης του πυρός», που θα διασφαλίζει το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

Μεγαλύτερες οι ζημιές σε βάσεις στη Μέση Ανατολή

ΤΕΧΕΡΑΝΗ. Τουλάχιστον 228 κτίσματα ή τεμάχια στρατιωτικού εξοπλισμού σε αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή έχει καταστρέψει το Ιράν με τα αεροπορικά του πλήγματα από την έναρξη του πολέμου, σύμφωνα με ανάλυση της εφημερίδας Washington Post. Μεταξύ των στόχων περιλαμβάνονται αποθήκες, στρατώνες, δεξαμενές καυσίμων, σταθμευμένα αεροσκάφη, καθώς και συστήματα ραντάρ, επικοινωνιών και αεράμυνας. Το μέγεθος των ζημιών που έχει υποστεί ο αμερικανικός στρατός διαψεύδει τα ανακοινωθέντα του Πενταγώνου. Η απειλή αεροπορικής επίθεσης κατέστησε πολλές αμερικανικές βάσεις πολύ επικίνδυνες για το προσωπικό τους, με τους διοικητές να ζητούν τη μετακίνηση των στρατιωτών εκτός εμβέλειας των ιρανικών drones. Από την αρχή του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου μέχρι σήμερα, επτά Αμερικανοί στρατεύσιμοι έχασαν τη ζωή τους, ενώ περισσότεροι από 400 τραυματίστηκαν.

«Οι ιρανικές επιθέσεις υπήρξαν πολύ ακριβείς. Δεν υπάρχουν τυχαίοι κρατήρες που θα υποδήλωναν αστοχία», λέει ο απόστρατος συνταγματάρχης των πεζοναυτών Μαρκ Κάνσιαν. Ορισμένες από τις ζημιές προκλήθηκαν αφού ο αμερικανικός στρατός είχε εκκενώσει τις βάσεις, ενώ ο Κάνσιαν εκτιμά ότι οι επιθέσεις δεν περιόρισαν τις αμερικανικές επιχειρήσεις βομβαρδισμού του Ιράν. «Οι Ιρανοί στόχευσαν σκόπιμα στρατώνες σε πολλές βάσεις, με στόχο να προκαλέσουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερες ανθρώπινες απώλειες. Μεταξύ των στόχων δεν βρίσκονται μόνο αποθήκες και εξοπλισμός, αλλά και “μαλακοί στόχοι”, όπως γυμναστήρια, τραπεζαρίες και ενδιαιτήσεις», λέει ο Ουίλιαμ Γκούντχαϊντ, ερευνητής του προγράμματος Contested Ground, που μελέτησε τις δορυφορικές εικόνες.

Κάποιες από τις καταγεγραμμένες στις φωτογραφίες ζημιές μπορεί να είναι προϊόντα καμουφλάζ. Σε μια προσπάθεια να προστατεύσουν πολύτιμο εξοπλισμό, οι Αμερικανοί φέρονται να κατασκεύασαν ομοιώματα ραντάρ και αεροσκαφών, προκειμένου να παραπλανήσουν τα ιρανικά drones.

Ειδικοί αναφέρουν, όμως, ότι τα οδυνηρά πλήγματα σε αμερικανικές βάσεις σε Μπαχρέιν, Κουβέιτ, Κατάρ, Ιορδανία, Ιράκ και Σαουδική Αραβία πέτυχαν χάρη στον ανθεκτικό χαρακτήρα των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων και στην τάση του Πενταγώνου να υποτιμά την Τεχεράνη και την ικανότητα της ιρανικής πολεμικής αεροπορίας να αξιοποιεί πληροφορίες των υπηρεσιών αντικατασκοπείας. Σε μία περίπτωση, αεροσκάφος διοίκησης πεδίου μάχης τύπου Ε-3 καταστράφηκε σε αεροπορική βάση της Σαουδικής Αραβίας, αφού βρισκόταν συστηματικά σταθμευμένο στο ίδιο απροστάτευτο σημείο του αεροδρομίου, αποτελώντας εύκολο στόχο για τα ιρανικά drones.

«Η αμερικανική διοίκηση σπεύδει τώρα να εκπονήσει νέα στρατηγική, που θα αφορά την απόσυρση στρατευμάτων από επικίνδυνα σημεία, ακόμη και το κλείσιμο βάσεων. Μετακινηθήκαμε από εποχή κάλυψης και απόκρυψης στο πλήρως διαφανές πεδίο μάχης», λέει ο Μαξ Μπρέμερ, απόστρατος της αεροπορίας και μέλος του ινστιτούτου Stimson. Το κέντρο διοίκησης και επιχειρήσεων του Κουβέιτ, όπου έξι Αμερικανοί στρατιώτες σκοτώθηκαν από ιρανικό drone στις αρχές Μαρτίου, δεν διέθετε ενισχυμένη οροφή, καταφύγιο ή δίχτυα καμουφλάζ, καθιστώντας το ευάλωτο στα ιρανικά πυρά.