Μπορεί, άραγε, ένα οικογενειακό επίδομα (αγέννητου παιδιού) ή ακόμη και μια απλή οικιακή συσκευή, ένα κλιματιστικό για παράδειγμα, να καταστεί αιτία διχασμού και πολιτικής αντιπαράθεσης;

Από τη Ρώμη έως τη Μαδρίτη και από τη νότια Γαλλία έως τη Γερμανία και το Λονδίνο, πολιτικοί και πολίτες «συγκρούονται» εν μέσω θέρους για ζητήματα όπως είναι, μεταξύ άλλων, η εξάπλωση της χρήσης των κλιματιστικών, τα επιδόματα γέννησης και τα περιθώρια δράσης των κυνηγών. Υποψιασμένοι παρατηρητές εντάσσουν όλες αυτές τις διαμάχες στο πλαίσιο των καλούμενων «πολέμων της κουλτούρας» (culture wars) που έχουν πια πάρει κεντρική θέση στο πεδίο της πολιτικοκοινωνικής διαπάλης στη Δύση, αντιπαραβάλλοντας και αντιπαραθέτοντας πεποιθήσεις, αξιακές ταυτότητες, ατομικά δικαιώματα και προσωπικές επιλογές που ενίοτε εμπίπτουν στο πεδίο της αναψυχής.

Μελόνι vs Βανάτσι για τις ψήφους των κυνηγών στην Ιταλία

(AP Photo/Francisco Seco)

Στην Ιταλία για παράδειγμα, η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι προωθεί νομοθεσία που θα διευρύνει τα δικαιώματα των κυνηγών, αυξάνοντας τον αριθμό των θηρεύσιμων ειδών και επεκτείνοντας (χωρικά) τις περιοχές κυνηγιού και (χρονικά) τις κυνηγετικές περιόδους. Σύμφωνα μάλιστα με αυτήν την προωθούμενη νομοθεσία, οι κυνηγοί στην Ιταλία θα αντιμετωπίζονται στο εξής ως «βιορυθμιστές» («bioregolatori») και «προστάτες της βιοποικιλότητας».

Κόμματα της ιταλικής αντιπολίτευσης, οργανώσεις για την προστασία του περιβάλλοντος και ομάδες για τα δικαιώματα των ζώων αντιδρούν έντονα. Με καυστικά επικριτική διάθεση, απορρίπτουν τον νόμο που επιχειρεί να φέρει η Μελόνι ως «sparatutto» («πυροβολήστε τα πάντα»).

Αναζητώντας τα βαθύτερα κίνητρα, κατηγορούν την Ιταλίδα πρωθυπουργό ότι «κυνηγά» τις ψήφους των κυνηγών εν όψει των βουλευτικών εκλογών του 2027. Ωστόσο, οι κυνηγοί στην Ιταλία αναλογικά δεν είναι πολλοί καθώς αντιστοιχούν σε λιγότερο από 1% του πληθυσμού. Παράλληλα, δεν φαίνεται να είναι ούτε και ιδιαίτερα «αγαπητοί», αφού περίπου το 80% των Ιταλών παρουσιάζεται να αποκηρύσσει το κυνήγι ως επικίνδυνο και/ή ανήθικο σύμφωνα με δημοσκόπηση (Ipsos, Istituto Piepoli, Fondazione Capellino) που επικαλείται η Corriere della Sera.

Κι όμως, η Μελόνι προφανώς ενδιαφέρεται για αυτές τις ψήφους που φοβάται ότι μπορεί να διαρρεύσουν προς άλλες παρατάξεις της ιταλικής (ακρο)δεξιάς όπως είναι για παράδειγμα το (προερχόμενο ως διάσπαση από τις τάξεις της Λέγκας του κυβερνητικού εταίρου Σαλβίνι) κόμμα Futuro Nazionale του απόστρατου Ρομπέρτο Βανάτσι ο οποίος κάνει προεκλογική εκστρατεία έχοντας στο πλευρό του κυνηγούς και οπαδούς της οπλοκατοχής.

Το γεγονός φανερώνει πώς -μέσα στο σύγχρονο και σε έναν βαθμό αποϊδεολογικοποιημένο πολιτικό περιβάλλον- αριθμητικά μικρές ή περιθωριακές ομάδες ψηφοφόρων μπορούν πια να αποκτήσουν ενισχυμένο -ρυθμιστικό- ρόλο και, ως εκ τούτου, μεγαλύτερη επιρροή έναντι όσων διεκδικούν την εξουσία.

Δεξιά εναντίον Αριστεράς στη Μαδρίτη για τις αμβλώσεις

(AP Photo/Paul White, File)

Παράλληλα, το τελευταίο διάστημα, στη γειτονική της Ιταλίας Ισπανία μαίνεται μια σύγκρουση για τα επιδόματα γέννησης, τα οποία η Δεξιά προωθεί ως ανασχετικά της υπογεννητικότητας, προκαλώντας όμως την αντίδραση μερίδας της Αριστεράς η οποία βλέπει σε αυτά μια συγκεκαλυμμένη απόπειρα σταδιακής υπονόμευσης του δικαιώματος στην άμβλωση.

Το δεξιό Λαϊκό Κόμμα (PP), που παραδοσιακά είναι κοντά στην Καθολική Εκκλησία και ελέγχει την τοπική κυβέρνηση στην αυτόνομη κοινότητα της Μαδρίτης, έφερε νόμο που επιτρέπει στις πολύτεκνες οικογένειες να διεκδικούν ορισμένα επιδόματα πριν από τη γέννηση του παιδιού. Με βάση αυτόν τον νόμο (τον οποίο το PP έχει διαμηνύσει ότι θα επεκτείνει και στις άλλες κοινότητες της Ισπανίας εάν κερδίσει τις εθνικές εκλογές του 2027), τα επιδόματα για τις πολύτεκνες οικογένειες που κανονικά ξεκινούν με τη γέννηση ενός τρίτου παιδιού θα είναι επίσης διαθέσιμα σε οικογένειες με δύο παιδιά μετά τη 14η εβδομάδα της κύησης. Με άλλα λόγια, οι οικογένειες θα αρχίσουν να λαμβάνουν επίδομα όχι για ένα παιδί που γεννήθηκε, αλλά για ένα έμβρυο που αναμένεται να γεννηθεί. Πολιτικές δυνάμεις προερχόμενες κυρίως από τον χώρο της ισπανικής Αριστεράς (Más Madrid κ.ά.) καταγγέλλουν ότι τέτοιες νομοθετικές πρωτοβουλίες έρχονται να λειτουργήσουν ως βούτυρο στο ψωμί των αρνητών των αμβλώσεων.

«Από τη στιγμή που παραχωρείς δικαιώματα σε ένα έμβρυο, ανοίγεις την πόρτα στην πιθανή ποινικοποίηση της άμβλωσης», σχολιάζει, μιλώντας στο Politico, η Κριστίνα Μόνχε, πολιτική επιστήμονας που έχει διδάξει σε πανεπιστήμια της Σαραγόσας και της Μαδρίτης.

Οταν ο κλιματισμός γίνεται «πολιτικός»

(AP Photo/Darko Vojinovic)

Την ίδια ώρα ωστόσο, σε άλλες χώρες όπως είναι η Γαλλία, η Βρετανία και η Γερμανία, το θερμόμετρο της πολιτικής αντιπαράθεσης βρέθηκε να ανεβαίνει το τελευταίο διάστημα κυριολεκτικά και μεταφορικά, λόγω καύσωνα. «Ο κλιματισμός έγινε πολιτικός» («Cooling down has become political») σχολιάζει χαρακτηριστικά ο Guardian, με το βλέμμα στραμμένο στα κλιματιστικά τα οποία ολοένα περισσότεροι σπεύδουν πλέον να αγοράσουν σε Γαλλία, Γερμανία και Βρετανία.

Κόμματα που προέρχονται από τα δεξιό άκρο του πολιτικού φάσματος, τα οποία άλλοτε αμφισβητούσαν ανοιχτά την κλιματική αλλαγή, όπως μεταξύ άλλων η Εθνική Συσπείρωση (RN) στη Γαλλία και η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), αναγκάζονται πλέον εκ των πραγμάτων, ενώπιον των εκλογέων τους, να αντιμετωπίσουν τις υψηλές θερμοκρασίες που έφερε ο περασμένος Ιούνιος, ο θερμότερος Ιούνιος που έχει ποτέ καταγραφεί στην Ευρώπη.

Στην προσπάθειά τους να ανταποκριθούν, προτείνουν ως λύση την εγκατάσταση περισσοτέρων κλιματιστικών σε σπίτια και κοινόχρηστους χώρους. Στη Γαλλία για παράδειγμα, η Εθνική Συσπείρωση (RN) της Μαρίν Λεπέν και του Ζορντάν Μπαρντελά προτείνει ως μέτρο προώθησης της χρήσης κλιματιστικών το κράτος να καλύπτει τους τόκους των δανείων που θα λαμβάνουν τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις για την αγορά τέτοιων μηχανημάτων.

Περιβαλλοντικές οργανώσεις, όχι μόνο στη Γαλλία αλλά και σε άλλες χώρες, σπεύδουν ωστόσο να «χαλάσουν το κλίμα», υποστηρίζοντας ότι η «λύση» των κλιματιστικών, που έχει το δικό της περιβαλλοντικό αποτύπωμα, δεν αντιμετωπίζει αλλά παρακάμπτει το μεγάλο πρόβλημα που είναι εκείνο της κλιματικής κρίσης.

«Η κλιματική υστερία καλεί σε αποχή από τον κλιματισμό και έτσι οδηγεί σε περισσότερους θανάτους που σχετίζονται με τη ζέστη», καταγγέλλει ο Μαρκ Μπέρνχαρντ, βουλευτής της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) στην Μπούντεσταγκ, διαμηνύοντας ότι το κόμμα του πρόκειται να σταματήσει τη «θυσία ανθρώπων στον βωμό» της κυρίαρχης ιδεολογίας για το κλίμα.

Με ανάλογη διάθεση, το κόμμα της Εθνικής Συσπείρωσης (RN) στη Γαλλία -που άλλοτε απέρριπτε τις εργασίες βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων, τις ανεμογεννήτριες και τα φωτοβολταϊκά-, πλέον βάζει τα κλιματιστικά στην πρώτη γραμμή της πολιτικής του ενάντια στους καύσωνες.

Εως και πριν από λίγα χρόνια, η ευρωπαϊκή Ακροδεξιά απέρριπτε ως ανυπόστατη την ίδια την υπερθέρμανση του πλανήτη. Πλέον, στη «σκιά» του «υπερθερμού» Ιουνίου που προηγήθηκε και των διαδοχικών κυμάτων καύσωνα που έπληξαν πολλές περιοχές της βόρειας και κεντρικής Ευρώπης, απορρίπτει όσους τολμούν να αμφισβητούν τη «λύση» της διευρυμένης χρήσης κλιματιστικών.

«Οι Ευρωπαίοι θα έπρεπε απλώς να εγκαταστήσουν κλιματιστικά», αναφέρει μια ανάρτηση στην πλατφόρμα του δικτύου X την οποία επέλεξε να αναδημοσιεύσει ο πολυδισεκατομμυριούχος Ελον Μασκ, ο οποίος κάνει πια ανοιχτά εκστρατεία υπέρ της ευρωπαϊκής άκρας Δεξιάς με το βλέμμα στραμμένο σε χώρες όπως είναι η Βρετανία (του Νάιτζελ Φάρατζ, του Ρούπερτ Λόου, αλλά και του Τόμι Ρόμπινσον) και η Γερμανία (AfD). «Ο καλός μύλος όλα τα αλέθει» και, με αυτό το πνεύμα, πολλοί ακροδεξιοί σπεύδουν να αποδώσουν τη μειωμένη χρήση κλιματιστικών στην «υπερβολική» ευρωπαϊκή γραφειοκρατία και στο ευρωπαϊκό «κλίμα» κρατικού παρεμβατισμού και υπερρύθμισης (overregulation) το οποίο όμως δεν αρέσει καθόλου στους Αμερικανούς μεγιστάνες της τεχνολογίας (και όψιμους υποστηρικτές του Ντόναλντ Τραμπ), του Μασκ συμπεριλαμβανομένου, όχι βέβαια λόγω των κλιματιστικών, αλλά επειδή έρχεται σε σύγκρουση με μια σειρά από δικά τους μονοπώλια.