Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, φέρεται να δήλωσε σε στενούς συνεργάτες του, σε ιδιωτικές συνομιλίες, ότι το Ισραήλ διαθέτει περιορισμένη δυνατότητα να επηρεάσει τη λήψη αποφάσεων του Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με το Ιράν, τη στιγμή που ο Αμερικανός πρόεδρος διαπραγματεύεται συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, σύμφωνα με δύο πηγές.

Οι δηλώσεις Νετανιάχου, τις οποίες περιέγραψαν στο Reuters δύο Ισραηλινοί αξιωματούχοι με γνώση των συνομιλιών, έρχονται την ώρα που το Ισραήλ έχει σε μεγάλο βαθμό αποκλειστεί από τις διαβουλεύσεις για αρχική συμφωνία με στόχο τον τερματισμό της σύγκρουσης, η οποία ξεκίνησε με κοινές αμερικανοϊσραηλινές αεροπορικές επιδρομές.

Τόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες όσο και το Ιράν έχουν υποβαθμίσει τις προσδοκίες για άμεση πρόοδο στις συνομιλίες, ενώ παραμένουν σε αντιπαράθεση για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, την άρση των κυρώσεων που ζητά το Ιράν και τον πόλεμο του Ισραήλ στον Λίβανο με τη Χεζμπολάχ.

Ο Νετανιάχου ζητεί να διατηρηθεί το δικαίωμα του Ισραήλ να συνεχίσει στρατιωτικές επιχειρήσεις απέναντι σε απειλές σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου — όρος που ενδέχεται να εκτροχιάσει τις προσπάθειες για συμφωνία, εάν η Τεχεράνη απαιτήσει πλήρη παύση των ισραηλινών επιχειρήσεων στον νότιο Λίβανο.

«Θα κάνει ό,τι του πω», λέει ο Τραμπ για τον Νετανιάχου

Ενας από τους Ισραηλινούς αξιωματούχους, που συμμετείχε στις ιδιωτικές συνομιλίες του Νετανιάχου, ανέφερε ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός εξέφρασε ανησυχίες για το υπό διαπραγμάτευση μνημόνιο κατανόησης. Και οι δύο πηγές μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας λόγω της ευαισθησίας των συνομιλιών.

Η συμφωνία προβλέπει ότι το Ιράν θα ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ με αντάλλαγμα την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ, ενώ στη συνέχεια θα ακολουθήσουν περαιτέρω διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά ζητήματα. Οι ΗΠΑ και το Ιράν διεξάγουν έμμεσες συνομιλίες με τη μεσολάβηση του Πακιστάν.

Ιρανικές πηγές ανέφεραν στο Reuters ότι σε επόμενα στάδια θα μπορούσαν να βρεθούν «ρεαλιστικές φόρμουλες» για την επίλυση της διαφοράς σχετικά με τα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου της χώρας, περιλαμβανομένης της αραίωσης του υλικού υπό την επίβλεψη του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.

Παρότι η συμφωνία δεν αντιμετωπίζει άμεσα τις ανησυχίες του Ισραήλ για το πυρηνικό πρόγραμμα και τα αποθέματα ουρανίου του Ιράν, ο Νετανιάχου αναγνωρίζει ότι το Ισραήλ «δεν έχει περιθώριο ελιγμών για να επηρεάσει τον πρόεδρο αυτή τη στιγμή», δήλωσε ο Ισραηλινός αξιωματούχος.

Ο Τραμπ και ο Νετανιάχου έχουν συνομιλήσει τηλεφωνικά τουλάχιστον τρεις φορές την τελευταία εβδομάδα, περίοδο κατά την οποία, σύμφωνα με Ισραηλινούς αξιωματούχους, η χώρα προετοιμαζόταν για πιθανή επανέναρξη κοινών αεροπορικών επιδρομών με τις ΗΠΑ κατά του Ιράν, με στόχο ενεργειακές υποδομές.

Μετά την πρώτη από τις τρεις συνομιλίες τους, το βράδυ της Τρίτης, ο Τραμπ ρωτήθηκε από δημοσιογράφους τι είπε στον Νετανιάχου.

«Είναι πολύ καλός άνθρωπος, θα κάνει ό,τι του πω να κάνει», απάντησε ο Τραμπ.

Οι δύο ηγέτες μίλησαν ξανά το βράδυ της Παρασκευής. Το Σάββατο, αφού ο Τραμπ είχε κοινή τηλεδιάσκεψη με ηγέτες χωρών του Κόλπου, της Τουρκίας και του Πακιστάν για να τους ενημερώσει σχετικά με τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν, είχε τρίτη επικοινωνία με τον Νετανιάχου.

Επειτα από εκείνη την επικοινωνία, ο Νετανιάχου, ο οποίος μέχρι τότε δεν είχε σχολιάσει δημόσια τη διαμορφούμενη συμφωνία με το Ιράν, ανέφερε σε ανακοίνωσή του ότι με τον Τραμπ συζήτησαν το «μνημόνιο κατανόησης για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και τις επικείμενες διαπραγματεύσεις για μια τελική συμφωνία σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν».

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός δήλωσε ακόμη ότι συμφώνησαν πως οποιαδήποτε τελική συμφωνία «θα πρέπει να περιλαμβάνει τη διάλυση των εγκαταστάσεων εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν και την απομάκρυνση του εμπλουτισμένου υλικού από το έδαφός του».

Παράλληλα, ανέφερε ότι ο Τραμπ «επαναβεβαίωσε το δικαίωμα του Ισραήλ να αμύνεται απέναντι σε απειλές σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».

Το Ισραήλ και η Χεζμπολάχ συνεχίζουν τις συγκρούσεις παρά την εκεχειρία της 16ης Απριλίου, η οποία επιτεύχθηκε αφότου ΗΠΑ και Ιράν συμφώνησαν σε ευρύτερη ανακωχή.

Ισραηλινές δυνάμεις παραμένουν ανεπτυγμένες σε τμήματα του νότιου Λιβάνου, ενώ ο στρατός συνεχίζει αεροπορικές επιδρομές κατά στόχων της Χεζμπολάχ. Από την πλευρά της, η οργάνωση έχει εξαπολύσει drones εναντίον ισραηλινών δυνάμεων και πόλεων στο βόρειο Ισραήλ.

Πίεση στον Νετανιάχου ενόψει εκλογών

Η προοπτική συμφωνίας προκύπτει σε μία ιδιαίτερα ευαίσθητη πολιτικά περίοδο για τον Νετανιάχου, ενόψει εθνικών εκλογών, τις οποίες προβλέπεται να χάσει. Οι πολιτικοί του αντίπαλοι τον κατηγορούν ότι απέτυχε όσον αφορά τους διακηρυγμένους στόχους του πολέμου.

Κατά την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, ο Νετανιάχου είχε δηλώσει ότι στόχος του Ισραήλ ήταν να δημιουργηθούν οι συνθήκες για την ανατροπή του θεοκρατικού καθεστώτος της Τεχεράνης, η εξάλειψη των πυρηνικών και βαλλιστικών δυνατοτήτων της χώρας και ο περιορισμός της περιφερειακής επιρροής της.

Σύμφωνα με προηγούμενο δημοσίευμα του Reuters, ο Τραμπ έδωσε την τελική εντολή για την επιχείρηση κατά του Ιράν, αφού ο Νετανιάχου είχε υποστηρίξει, σε συνομιλία τους, την από κοινού εξόντωση του ανώτατου ηγέτη αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Ο Χαμενεΐ σκοτώθηκε στα πρώτα πλήγματα.

Εκτοτε, οι στόχοι των ΗΠΑ και του Ισραήλ στον πόλεμο φαίνεται να αποκλίνουν, με την Ουάσιγκτον να επικεντρώνεται κυρίως στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, από όπου πριν από τον πόλεμο διερχόταν περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων μεταφορών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Σε συνέντευξή του στο CBS αυτόν τον μήνα, ο Νετανιάχου υπογράμμισε ότι απαιτούνται επιπλέον ενέργειες ώστε να απομακρυνθεί το εμπλουτισμένο ουράνιο από το Ιράν, να σταματήσει η στήριξη περιφερειακών συμμάχων του και να τερματιστεί η παραγωγή βαλλιστικών πυραύλων.

«…Υπάρχει ακόμη δουλειά να γίνει», δήλωσε ο Νετανιάχου.