Σε φάση εντατικοποίησης περνά η στρατηγική της Αστυνομίας για την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης, με παγκύπριες επιχειρήσεις, χαρτογράφηση περιοχών και επιτάχυνση διαδικασιών απέλασης. Η πρόσφατη συντονισμένη επιχείρηση, με 31 συλλήψεις και άμεσες απελάσεις, έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά δράσεων που, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, συνοδεύονται από δραστική μείωση αφίξεων και χιλιάδες επαναπατρισμούς από το 2022 μέχρι σήμερα.

Ο Υποδιοικητής Επιχειρήσεων της Υπηρεσίας Αλλοδαπών και Μετανάστευσης, κ. Πέτρος Ζένιου, μιλά στην ιστοσελίδα μας για τη σύνδεση του μεταναστευτικού με τη δημόσια ασφάλεια, τα διοικητικά μέτρα που εφαρμόζονται και τις δυσκολίες που παραμένουν. Επτά πρόσωπα απελάθηκαν άμεσα την ίδια ημέρα κατά τη διάρκεια της τελευταία επιχείρησης (18/1), καθώς υπήρχαν διαθέσιμες πτήσεις και εξασφαλισμένα ταξιδιωτικά έγγραφα, ενώ για τους υπόλοιπους οι διαδικασίες απέλασης βρίσκονται σε εξέλιξη. Σύμφωνα με τον υποδιοικητή της ΥΑΜ: «Στόχος μας είναι να είμαστε όσο το δυνατόν πιο συγχρονισμένοι με τις πτήσεις και τους χώρους κράτησης, ώστε η απομάκρυνση να γίνεται άμεσα».

Μετανάστευση και δημόσια ασφάλεια

Η στρατηγική που εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια βασίζεται μεταξύ άλλων στην παραδοχή ότι το μεταναστευτικό συνδέεται άμεσα και με ζητήματα δημόσιας ασφάλειας. Όπως εξηγεί στην ιστοσελίδα μας ο κ. Ζένιου, η Αστυνομία αντιμετωπίζει όλα τα πρόσωπα χωρίς διακρίσεις και προχωρεί σε ανακριτικές πράξεις κάθε φορά που προκύπτουν ενδείξεις εμπλοκής σε ποινικά αδικήματα.

Την ίδια στιγμή, ξεκαθάρισε ότι σε καμία περίπτωση δεν επιλέγεται η απέλαση ως υποκατάστατο της ποινικής δικαιοσύνης. «Αν κάποιος διαπράξει σοβαρό ποινικό αδίκημα, θα οδηγηθεί ενώπιον Δικαστηρίου. Δεν θέλουμε να σταλεί το μήνυμα ότι μπορεί κάποιος να εγκληματεί και απλώς να απελαύνεται. Πρώτα η ποινική διαδικασία και, μετά την έκτιση ποινής, εφόσον κριθεί αναγκαίο, η άμεση απέλαση», ανέφερε.

Σε περιπτώσεις ήσσονος σημασίας παραβάσεων, όπως τροχαία αδικήματα, δύναται –υπό προϋποθέσεις– να εφαρμόζεται απευθείας η διοικητική απομάκρυνση, στη βάση της αρχής της αναλογικότητας και της στάθμισης του δημόσιου συμφέροντος.

Διοικητική απέλαση και δημόσια ασφάλεια

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο μέτρο της διοικητικής απέλασης, το οποίο, όπως είπε, ενεργοποιείται όταν υπάρχουν πληροφορίες ότι αλλοδαπός συνιστά απειλή για τη δημόσια τάξη ή ασφάλεια, χωρίς να υφίσταται επαρκής μαρτυρία για ποινική καταδίκη.

«Δεν μπορεί να εκδοθεί διάταγμα απέλασης αν παραβιάζονται δικαιώματα. Υπάρχουν δικηγόροι, μηχανισμοί και διαδικασίες που διασφαλίζουν τη νομιμότητα κάθε ενέργειας. Μόνο σε περιπτώσεις σοβαρής απειλής λαμβάνονται τέτοια μέτρα», τόνισε.
Παράλληλα, αναγνώρισε ότι υπάρχουν περιπτώσεις προσώπων που θεωρούνται επικίνδυνα, αλλά δεν μπορούν εύκολα να απελαθούν, είτε επειδή οι χώρες καταγωγής τους δεν θεωρούνται ασφαλείς είτε λόγω έλλειψης συνεργασίας. «Σε αυτές τις περιπτώσεις τα άτομα τίθενται υπό κράτηση και γίνονται συνεχείς προσπάθειες για εξεύρεση τρίτης χώρας», ανέφερε.

Χαρτογράφηση περιοχών και εντατικοποίηση ελέγχων

Ο κ. Ζένιου αποκάλυψε ότι η ΥΑΜ έχει προχωρήσει σε χαρτογράφηση περιοχών σε παγκύπρια βάση, ύστερα από παρατηρήσεις μελών της Δύναμης και αξιολόγηση πληροφοριών.

«Έχουμε χαρτογραφήσει περιοχές όπου υπάρχουν πληροφορίες για παράνομη εργοδότηση, αυξημένη οχληρία και εγκληματικότητα, καθώς και συγκέντρωση προσώπων που διαμένουν παράνομα. Με βάση αυτά τα δεδομένα σχεδιάζουμε και πραγματοποιούμε τις επιχειρήσεις», σημείωσε, προσθέτοντας ότι οι έλεγχοι θα συνεχιστούν και θα εντατικοποιηθούν.

Ταυτόχρονα, κάλεσε όσους παραμένουν παράνομα στην Κυπριακή Δημοκρατία να αποχωρήσουν να παρουσιαστούν εθελούσια στα κλιμάκια της ΥΑΜ προκειμένου να ξεκινήσουν οι προβλεπόμενες διαδικασίες επιστροφής.

Οι αριθμοί που δείχνουν την τάση - μείωση 85% στις αφίξεις

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΥΑΜ, τα αποτελέσματα της στρατηγικής αποτυπώνονται πλέον και σε αριθμούς. Κατά το 2025, μέσω διαδικασιών εθελούσιας και αναγκαστικής επιστροφής, επαναπατρίστηκαν 11.742 μετανάστες που διέμεναν παράνομα στην Κύπρο, ενώ το 2024 ο αριθμός ανήλθε σε 10.092.

Την ίδια στιγμή, οι αφίξεις παράτυπων μεταναστών παρουσιάζουν δραστική μείωση: το 2025 καταγράφηκαν 2.444 αφίξεις, έναντι 6.109 το 2024 και 17.434 το 2022. Όπως ανέφερε ο κ. Ζένιου, πρόκειται για μείωση που προσεγγίζει το 85%.

Συνολικά, από το 2022 μέχρι σήμερα, έχουν απομακρυνθεί περίπου 35.000 πρόσωπα που διέμεναν παράνομα στη Δημοκρατία. «Το μοντέλο που ακολουθούμε, με συνδυασμό ελέγχων, ποινικών διαδικασιών και διοικητικών μέτρων, έχει αποδεδειγμένα φέρει αποτελέσματα και θεωρούμε ότι αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση», ανέφερε ο υποδιοικητής.

Αιτήσεις ασύλου και πιέσεις στο σύστημα

Αναφερόμενος στις αιτήσεις ασύλου, σημείωσε ότι το 2022 κατατέθηκαν περίπου 17.500 αιτήσεις, αριθμός που δημιούργησε τεράστιες πιέσεις στις υπηρεσίες. Όπως είπε, σημαντικό ποσοστό προερχόταν και από υπηκόους χωρών που θεωρούνται ασφαλείς, (π.χ. Ινδία, Μπαγκλαντές) γεγονός που δυσχεραίνει τον εντοπισμό όσων έχουν πραγματική ανάγκη διεθνούς προστασίας.

«Όταν δέχεσαι τόσο μεγάλους αριθμούς, είναι εξαιρετικά δύσκολο να ξεχωρίσεις άμεσα ποιοι πραγματικά κινδυνεύουν.» Ωστόσο ο κ. Ζένιου ξεκαθάρισε ότι όλες οι αιτήσεις εξετάζονται.