Ενίσχυση του περί Προστασίας από Παρενόχληση και Παρενοχλητική Παρακολούθηση Νόμου του 2021 επιχειρείται από την Πρόεδρο της Επιτροπής Νομικών και βουλευτή του Δημοκρατικού Συναγερμού, Φωτεινή Τσιρίδου. Πιο συγκεκριμένα σκοπός της νέας νομοθεσίας, είναι η ενίσχυση της υπάρχουσας νομοθεσίας προκειμένου να αντιμετωπίζονται αποτελεσματικότερα σοβαρές μορφές παρενόχλησης που εκδηλώνονται μέσω του διαδικτύου (πχ Social Media, Υπηρεσίες μηνυμάτων).

Η ισχύουσα νομοθεσία ποινικοποιεί την παρενόχληση και την παρενοχλητική παρακολούθηση και περιλαμβάνει στο πεδίο εφαρμογής της συμπεριφορές που εκδηλώνονται μέσω ηλεκτρονικών επικοινωνιών και αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η εξέλιξη, ωστόσο, του ψηφιακού περιβάλλοντος έχει καταστήσει δυνατή την εκδήλωση συντονισμένων εκστρατειών σε βάρος συγκεκριμένων προσώπων, με τη χρήση πολλαπλών ή ψευδών λογαριασμών, αυτοματοποιημένων μέσων και μαζικής διάδοσης περιεχομένου.

Τα νέα αδικήματα

Με την πρόταση νόμου εισάγεται το ειδικό αδίκημα της οργανωμένης διαδικτυακής στοχοποίησης. Για τη στοιχειοθέτησή του απαιτείται να αποδεικνύονται προηγούμενη συνεννόηση ή άλλη συντονισμένη δράση, γνώση του οργανωμένου χαρακτήρα της συμπεριφοράς και ουσιώδης συμβολή του κατηγορουμένου σε αυτή. Η ταυτόχρονη ή διαδοχική έκφραση απόψεων από περισσότερα πρόσωπα δεν συνιστά αφ' εαυτής οργανωμένη στοχοποίηση. Απαιτείται κοινός σκοπός παρενόχλησης ή εκφοβισμού συγκεκριμένου φυσικού προσώπου.

Προβλέπεται, επίσης, ειδικό αδίκημα για την κακόβουλη δημοσιοποίηση στοιχείων εντοπισμού ή ταυτοποίησης. Η ρύθμιση αφορά περιπτώσεις κατά τις οποίες στοιχεία, όπως η διεύθυνση κατοικίας, η τρέχουσα ή συνήθης τοποθεσία, προσωπικοί αριθμοί τηλεφώνου, πληροφορίες για τον τόπο εργασίας ή στοιχεία ανήλικων μελών της οικογένειας, δημοσιοποιούνται χωρίς δικαίωμα και με σκοπό την πρόκληση φόβου ή παρενόχλησης ή την έκθεση του επηρεαζόμενου προσώπου σε πραγματικό και σοβαρό κίνδυνο.

Ελευθερίας έκφρασης

Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση της πρότασης νόμου, η πρόταση κατοχυρώνει ρητά την ελευθερία του Τύπου, τη δημοσιογραφική έρευνα, την πολιτική κριτική, την ακαδημαϊκή, επιστημονική, καλλιτεχνική και λογοτεχνική έκφραση, τη σάτιρα και τη συμμετοχή στη δημόσια συζήτηση. Κατά την εφαρμογή των προτεινόμενων ρυθμίσεων επιβάλλεται να σταθμίζονται η συμβολή της επίδικης συμπεριφοράς σε συζήτηση δημοσίου ενδιαφέροντος, η ιδιότητα του επηρεαζόμενου προσώπου, το περιεχόμενο και η μορφή της δημοσίευσης, οι συνέπειές της, καθώς και η σοβαρότητα, η διάρκεια και η συχνότητα της συμπεριφοράς.

Οι ποινές

Όπως προβλέπεται, πρόσωπο το οποίο καταδικάζεται υπόκειται σε ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα τρία έτη ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις τριάντα χιλιάδες ευρώ ή και στις δύο αυτές ποινές. Σε περίπτωση κατά την οποία η συμπεριφορά προκαλεί φόβο στο θύμα ότι θα ασκηθεί βία εναντίον του ή εναντίον μέλους της οικογένειάς του ή προκαλεί σοβαρή ανησυχία ή σοβαρή αγωνία που έχει ουσιώδη αρνητική επίδραση στις καθημερινές του δραστηριότητες, το πρόσωπο που καταδικάζεται υπόκειται σε ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα πέντε έτη ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις πενήντα χιλιάδες ευρώ ή και στις δύο αυτές ποινές.

Η πρόταση νόμου, αναμένεται να συζητηθεί το επόμενο διάστημα στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών.