Αυξημένος κατά περίπου τέσσερις μονάδες σε σύγκριση με το 2024 εμφανίζεται ο Δείκτης Χρηματοοικονομικής Ευημερίας (Financial Wellbeing Index) 2025, σύμφωνα με αποτελέσματα της έρευνας που υλοποιήθηκε από την IMR / University of Nicosia και αποτυπώνει την τρέχουσα οικονομική κατάσταση, τις προσδοκίες και το επίπεδο οικονομικού άγχους των πολιτών στην Κύπρο.

Βάσει δεδομένων που παρουσιάστηκαν σε δημοσιογραφική διάσκεψη που πραγματοποιήθηκε από το Financial Wellbeing Institute, με την υποστήριξη της Mastercard και παρουσίασε ο πρόεδρος του Financial Wellbeing Institute, Δρ. Παναγιώτης Χ. Ανδρέου, ο συνολικός Δείκτης Χρηματοοικονομικής Ευημερίας το 2025 ανήλθε στις 54,6 μονάδες.

Με τις βαθμολογίες να κυμαίνονται από 0 έως 100 και με τις υψηλότερες τιμές να υποδηλώνουν υψηλότερο επίπεδο χρηματοοικονομικής ευημερίας, η τιμή αυτή υποδηλώνει μια μέτρια συνολική εικόνα χρηματοοικονομικής ευημερίας, όπου η κατάσταση εμφανίζεται βελτιωμένη σε σχέση με το 2024, χωρίς όμως να έχει διαμορφωθεί ακόμη σε επίπεδα που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως υψηλά.

Αξιοσημείωτο είναι όμως το γεγονός ότι και οι 14 ερωτήσεις που συνθέτουν τον δείκτη κατέγραψαν βελτίωση σε σύγκριση με το 2024, γεγονός που υποδηλώνει ότι η βελτίωση ήταν ευρεία και δεν περιορίστηκε σε μία μόνο διάσταση του Δείκτη.

Παρά τη θετική αυτή εξέλιξη, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι σημαντικό μέρος του πληθυσμού εξακολουθεί να αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες. Συγκεκριμένα, το 38,4% των Κυπρίων βρίσκεται στις δύο χαμηλότερες ζώνες χρηματοοικονομικής ευημερίας.

Αναλυτικότερα, η έρευνα κατέταξε τους πολίτες σε πέντε διακριτές κατηγορίες χρηματοοικονομικής ευημερίας:

•               Το 15,4% του πληθυσμού χαρακτηρίζεται ως «Οικονομικά Ευάλωτο»

•               Το 23,0% ως «Οικονομικά σε Δυσκολία»

•               Το 27,7% ως «Οικονομικά Επαρκές»

•               Το 20,8% ως «Οικονομικά Ασφαλές»

•               Το 13,1% ως «Οικονομικά Ευημερούν»

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι σχεδόν τέσσερις στους δέκα Κύπριους βρίσκονται στις δύο χαμηλότερες βαθμίδες ευημερίας, ενώ μόνο ένας στους τρεις βρίσκεται στις δύο υψηλότερες.

Το οικονομικό άγχος παραμένει

Η ανάλυση των τριών πυλώνων του Δείκτη καταδεικνύει ότι η Χρηματοοικονομική Ανθεκτικότητα αποτελεί την ισχυρότερη διάσταση της οικονομικής κατάστασης των Κυπρίων, συγκεντρώνοντας 57,4 μονάδες. Ακολουθεί η Αντιληπτή Χρηματοοικονομική Ασφάλεια με 53,9 μονάδες.

Ωστόσο, ο πυλώνας του Άγχους και Στρες παραμένει ο μοναδικός κάτω από το όριο των 50 μονάδων, με βαθμολογία 48,8. Σχεδόν ένας στους δύο πολίτες (49,5%) δηλώνει ότι τα οικονομικά ζητήματα του προκαλούν άγχος και στρες, γεγονός που αναδεικνύει τη σημαντική ψυχολογική διάσταση της χρηματοοικονομικής ευημερίας.

Ταυτόχρονα, το 45,1% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι τα βγάζει πέρα με δυσκολία, επιβεβαιώνοντας ότι η καθημερινή οικονομική πίεση εξακολουθεί να επηρεάζει μεγάλο μέρος των νοικοκυριών.

Οι Κύπριοι ανησυχούν για τη σύνταξη

Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της έρευνας αφορά τις προσδοκίες για τη συνταξιοδότηση.

Σχεδόν οι μισοί Κύπριοι (45,1%) διαφωνούν ότι θα μπορέσουν να διατηρήσουν τον σημερινό τρόπο ζωής τους μετά τη συνταξιοδότηση. Παράλληλα, οι πολίτες εκτιμούν κατά μέσο όρο ότι η κρατική σύνταξη θα αντιστοιχεί στο 52,3% του τελευταίου μισθού τους, όταν το πραγματικό ποσοστό αναπλήρωσης του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων υπολογίζεται γύρω στο 42%.

Το εύρημα αυτό καταδεικνύει ένα σημαντικό κενό γνώσης και προσδοκιών αναφορικά με τον συνταξιοδοτικό προγραμματισμό.

Το κόστος ζωής η μεγαλύτερη απειλή

Η αύξηση του κόστους διαβίωσης αναδεικνύεται ως η κυριότερη ανησυχία για τους πολίτες.

Το 26,1% των Κυπρίων θεωρεί το αυξημένο κόστος ζωής ως τη σημαντικότερη απειλή για την οικονομική του ασφάλεια, ενώ το 48,8% το κατατάσσει ανάμεσα στις τρεις μεγαλύτερες οικονομικές απειλές που αντιμετωπίζει.

Σύμφωνα με τον Δρ. Παναγιώτη Χ. Ανδρέου, «Ως Financial Wellbeing Institute, θεωρούμε ότι η χρηματοοικονομική ευημερία δεν αφορά μόνο το εισόδημα, αλλά και την ικανότητα των πολιτών να λαμβάνουν ενημερωμένες αποφάσεις, να προγραμματίζουν το μέλλον τους και να αντιμετωπίζουν με αυτοπεποίθηση τις οικονομικές προκλήσεις. Η άνοδος του Δείκτη αποτελεί θετική εξέλιξη, αλλά δεν πρέπει να οδηγήσει σε εφησυχασμό. Όταν σχεδόν τέσσερις στους δέκα πολίτες βρίσκονται στις δύο χαμηλότερες ζώνες χρηματοοικονομικής ευημερίας και ένας στους δύο βιώνει οικονομικό άγχος, είναι σαφές ότι η βελτίωση δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε ουσιαστική ασφάλεια για όλους. Χρειάζονται στοχευμένες παρεμβάσεις στη χρηματοοικονομική εκπαίδευση, στον συνταξιοδοτικό προγραμματισμό και στην ενίσχυση της οικονομικής ανθεκτικότητας των νοικοκυριών. Για τον λόγο αυτό, η συνεχής μέτρηση και παρακολούθηση αυτών των δεικτών είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω τον στρατηγικό μας συνεργάτη, τη Mastercard, για τη στήριξή της στην πρωτοβουλία αυτή. Η συμβολή οργανισμών που επενδύουν διαχρονικά στη χρηματοοικονομική εκπαίδευση, την καινοτομία και την οικονομική ενδυνάμωση των πολιτών είναι καθοριστική για τη δημιουργία μιας κοινωνίας με υψηλότερα επίπεδα χρηματοοικονομικής ευημερίας και ανθεκτικότητας».