Έρχονται αλλαγές στο Πλαίσιο των Εκποιήσεων, αφού η Βουλή πέρασε συνολικά 12 προτάσεις νόμου σε μία Ολομέλεια «αφιερωμένη» στις εκποιήσεις και στην προστασία των δανειοληπτών και εγγυητών που χρήζουν προστασίας. Είναι το δεύτερο μεγάλο πακέτο αλλαγών που επιχειρείται από την παρούσα Κυβέρνηση για το πακέτο των εκποιήσεων, καθώς μέσα στις νομοθετικές ρυθμίσεις που ψηφίστηκαν, είναι και τα δύο κυβερνητικά νομοσχέδια που είχε παρουσιάσει η Κυβέρνηση προ δύο εβδομάδων εκτάκτως.

Λίγες εβδομάδες πριν τις Βουλευτικές εκλογές και μπαίνουν τίτλοι τέλους με θετικό πρόσημο στην προσπάθεια της Βουλής να βελτιώσει το Πλαίσιο των Εκποιήσεων και συνέβησαν δύο τινά. Από τη μία έφυγε από το τραπέζι μία γενική αναστολή εκποιήσεων μέχρι το τέλος του χρόνου (πέρασε μόνο κύριας κατοικίας μέχρι τον Αύγουστο), σενάριο που ήταν μέχρι πρότινος, ρεαλιστικό. Αυτό το σενάριο ωστόσο έφθινε από την στιγμή που το Υπουργείο Οικονομικών παρουσίασε τα δύο νομοσχέδια, κίνηση που λειτούργησε σίγουρα υπέρ του.

Από την άλλη, πέρασαν συνολικά 10 προτάσεις νόμου από όλη την κομματική βεντάλια, λίγες εβδομάδες πριν τις εκλογές, ικανοποιώντας αν όχι όλα, πολλά κόμματα, ψηφίζοντας έστω και μία από τις προτάσεις που κατατέθηκαν το τελευταίο διάστημα. Το ζήτημα πλέον είναι εάν θα μείνουν αυτές οι αλλαγές, ή αν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης θα αναπέμψει μερικές από αυτές.

Πολλές οι αλλαγές

Για τα νομοσχέδια της Κυβέρνησης τονιζόταν στην εισηγητική επεξήγησε πως, πως θα λειτουργούσαν ως ύστατη προσπάθεια προστασίας της κύριας κατοικίας, ώστε η εκποίηση να σταματά και να οδηγείται σε αναδιάρθρωση χρέους. Εν ολίγοις, θα δοθούν περισσότερες εξουσίες στο Γραφείο της Χρηματοοικονομικής Επιτρόπου.

Εστιάζοντας ωστόσο στις προτάσεις νόμου που πέρασαν, σίγουρα ξεχωρίζει η πρόταση ΔΗΚΟ, του κ. Νικόλα Παπαδόπουλου, όπου προβλέπει την παροχή δυνατότητας στο Ανώτατο Δικαστήριο να διορίζει ειδικούς δικαστές για την εκδίκαση χρηματοπιστωτικών διαφορών μεταξύ δανειοληπτών, εγγυητών και πιστωτών. Οι υποθέσεις θα αφορούν, μεταξύ άλλων, το ύψος του δανείου, το χρεωστικό υπόλοιπο, ενδεχόμενες καταχρηστικές ρήτρες και οποιοδήποτε ζήτημα απορρέει από τη σύμβαση. Στο πλαίσιο της διαδικασίας, ο ενυπόθηκος οφειλέτης θα μπορεί να ζητήσει παραμερισμό της ειδοποίησης εκποίησης, με το δικαστήριο να έχει τη δυνατότητα έκδοσης διατάγματος αναστολής για δώδεκα μήνες. Μετά το πέρας του διαστήματος αυτού, ο πιστωτής θα μπορεί να προχωρήσει σε νέα ειδοποίηση, εκτός εάν το δικαστήριο αποφασίσει διαφορετικά.

Με υπογραφή ΑΚΕΛ

Άλλη πρόταση νόμου που ξεχώρισε, ήταν η πρόταση νόμου των Βουλευτών του ΑΚΕΛ Γιώργου Λουκαΐδη, Άριστου Δαμιανού, Αντρέα Καυκαλιά και του Προέδρου των Οικολόγων, Σταύρου Παπαδούρη, για να διασφαλίζεται το δικαίωμα του ενυπόθηκου οφειλέτη και άλλων ενδιαφερόμενων προσώπων να προσφεύγουν σε αρμόδιο δικαστήριο για την αναστολή διαδικασίας εκποίησης ακινήτου σε περιπτώσεις αμφισβήτησης χρέους, ή καταχρηστικών ρητρών.

Πέραν των άνω, ψηφίστηκε πρόταση των Βουλευτών του ΑΚΕΛ Άριστου Δαμιανού, του ΔΗΚΟ Ζαχαρία Κουλία, Πανίκου Λεωνίδου και Χρίστου Ορφανίδη και της ΔΗΠΑ Αλέκου Τρυφωνίδη που προβλέπει τη διαγραφή του υπολοίπου χρέους όταν τα έσοδα από την εκποίηση δεν επαρκούν.

Πέρασε και η πρόταση των Άριστου Δαμιανού, Ζαχαρία Κουλία, Πανίκου Λεωνίδου, Παύλου Μυλωνά, Χρίστου Ορφανίδη και Αλέκου Τρυφωνίδη και απαγορεύει την επιβολή πρόσθετων τόκων όταν το χρέος φτάσει στο διπλάσιο του αρχικού ποσού.

Η πρόταση Αβέρωφ

Η Ολομέλεια της Βουλής ενέκρινε επίσης ομόφωνα την πρόταση νόμου των Αβέρωφ Νεοφύτου (ΔΗΣΥ), Μαρίνου Σιζόπουλου και Ηλία Μυριάνθους (ΕΔΕΚ), Αλέκου Τρυφωνίδη (ΔΗΠΑ) και των ανεξάρτητων βουλευτών Ανδρέα Θεμιστοκλέους και Κωστή Ευσταθίου, πρόταση νόμου που προβλέπει, ότι η τράπεζα ή εταιρεία εξαγοράς πιστώσεων έχει η ίδια την επιλογή αν θα προχωρήσει σε πλειστηριασμό του ενυπόθηκου ακινήτου. Αν επιλέξει να το πράξει, τότε ουσιαστικά οι εγγυητές του δανείου θα είναι υπόλογοι για το ποσό του αρχικού δανείου πλην του ποσού που είσπραξε η τράπεζα ή εταιρεία εξαγοράς πιστώσεων από το ακίνητο. Αν δεν κάνει αυτή την επιλογή και ο δανειολήπτης έχει προσφύγει στη Δικαιοσύνη για αμφισβήτηση του οφειλόμενου ποσού, τότε η τράπεζα ή εταιρεία εξαγοράς πιστώσεων θα πρέπει να αναμένει την απόφαση του δικαστηρίου.

Αναστολή μέχρι τον Αύγουστο για 1^η κατοικία

Πρόταση της ΔΗΠΑ προβλέπει την προσωρινή αναστολή εκποιήσεων κύριας κατοικίας έως €350.000 μέχρι τον Αύγουστο. Συνάμα, πέρασε πρόταση νόμου του Προέδρου των Οικολόγων, Σταύρου Παπαδούρη, που αφορά τη βελτίωση του πλαισίου αφερεγγυότητας, με στόχο την άρση στρεβλώσεων εις βάρος των δανειοληπτών και την ενίσχυση του ρόλου του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου. Παράλληλα ψηφίστηκε πρόταση του Προέδρου των Οικολόγων και θέτει κατώτατη τιμή πώλησης στο 50% της αξίας του ακινήτου σε επαναλαμβανόμενους πλειστηριασμούς.

Πρόταση των Ζαχαρία Κουλία και Χρίστου Ορφανίδη υποχρεώνει τον πιστωτή να εξαντλεί πρώτα τα μέτρα κατά του πρωτοφειλέτη και των εξασφαλίσεων πριν στραφεί στους εγγυητές.

Πρόταση του ΕΛΑΜ πέρασε και προβλέπει ότι απαγορεύεται η απαίτηση πρόσθετων εξασφαλίσεων όταν το δάνειο καλύπτεται από την αξία του ενυπόθηκου ακινήτου.

Τα 2 κυβερνητικά νομοσχέδια

Σκοπός των νομοσχεδίων είναι η αναβάθμιση του υφιστάμενου μηχανισμού επιβεβαίωσης χρέους του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου (ΧρΕπ) με την προσθήκη δυνατότητας αναδιάρθρωσης του χρέους και η εισαγωγή δεσμευτικότητας στις αποφάσεις του μέχρι €20.000 επί παραπόνων εναντίον χρηματοοικονομικής επιχείρησης. Επιπλέον, οι δανειολήπτες δύνανται να αποταθούν στον Επίτροπο για επιβεβαίωση του οφειλόμενου χρέους νωρίτερα, δηλαδή από τη λήψη της επιστολής Τύπου «Ι» αντί της επιστολής «Τύπου ΙΑ».

Με το νομοσχέδιο «Α» το ισχύον νομικό πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα, μετά από αίτημα του οφειλέτη, να σταματήσει προσωρινά η εκποίηση της κατοικίας του, αξίας έως €350.000, για σκοπούς εξέτασης/επιβεβαίωσης του οφειλόμενου ποσού από τον Χρηματοοικονομικό Επίτροπο.

Μετά την εξέταση, η οποία διαρκεί περίπου 60 ημέρες, η διαδικασία είτε συνεχίζει κανονικά είτε επανεκκινεί στη βάση του νέου οφειλόμενου ποσού. Στην πράξη η επιβεβαίωση χρέους διακόπτει προσωρινά την εκποίηση και ο Χρηματοοικονομικός Επίτροπος δεν έχει δυνατότητα μόνιμης αναστολής/ακύρωσης της εκποίησης.

Με το προτεινόμενο νομοσχέδιο δίνεται η δυνατότητα στον δανειολήπτη σε περίπτωση που προσφύγει στον Χρηματοοικονομικό Επίτροπο για την επιβεβαίωση του οφειλόμενου χρέους αλλά τα μέρη δεν καταλήξουν σε συμφωνία ως προς τον τρόπο αναδιάρθρωσης και/ή αποπληρωμής του χρέους, να αποταθεί σε Σύμβουλο Αφερεγγυότητας για εξεύρεση λύσης διευθέτησης των οφειλών του, περιλαμβανομένης της κατάρτισης Προσωπικού Σχεδίου Αποπληρωμής.

Μέχρι 20.000 ευρώ

Η εισαγωγή δεσμευτικότητας στις αποφάσεις του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου μέχρι €20.000 επί παραπόνων εναντίον χρηματοοικονομικών επιχειρήσεων, είναι κάτι που εισάγεται με τα εν λόγω νομοσχέδια, γεγονός που σύμφωνα με το υπουργείο θα ενισχύσει τη θέση των καταναλωτών και έχει τη δυνατότητα να αποφορτίσει τα δικαστήρια και πιο μακροπρόθεσμα να προαγάγει τη φήμη της Κύπρου για την ποιότητα υπηρεσιών του χρηματοοικονομικού τομέα.

Το ποσό εμπειρικά καλύπτει περίπου το 75% των παραπόνων που υποβάλλονται στον Χρηματοοικονομικό Επίτροπο, τα οποία αφορούν όλο τον χρηματοοικονομικό τομέα (τράπεζες, εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων, επενδυτικές/ταμεία κεφαλαιαγοράς και ασφαλιστικές εταιρείες). Διευκρινίζεται ότι η δεσμευτικότητα αποφάσεων του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου δεν επηρεάζει ουσιαστικά τα θέματα εκποιήσεων. Θα αποτελέσει ωστόσο μια ρύθμιση προστασίας των πολιτών κατά τη λήψη χρηματοοικονομικών υπηρεσιών (π.χ. δάνεια, επενδύσεις, ασφαλιστικά συμβόλαια).

Για το «Β» νομοσχέδιο, σκοπός είναι η αναβάθμιση του υφιστάμενου μηχανισμού επιβεβαίωσης χρέους του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου, με την προσθήκη δυνατότητας αναδιάρθρωσης του χρέους, καθώς και προσθήκη μηχανισμού συμμόρφωσης με τις αποφάσεις της Επιτρόπου.