Από την «ημέρα απελευθέρωσης» που οι δασμοί του Ντόναλντ Τραμπ προκάλεσαν αντίδραση στην αγορά ομολόγων, η κυβέρνησή του έχει προσαρμόσει προσεκτικά τις πολιτικές της και τα μηνύματά της, για να αποτρέψει νέα αναταραχή. Αλλά η ανακωχή παραμένει εύθραυστη, όπως επισημαίνουν μερικοί επενδυτές.
Αυτό κατέστη και πάλι σαφές στις 5 Νοεμβρίου, όταν το υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να εκδώσει πρόσθετο μακροχρόνιο χρέος. Κι ενώ η αγορά ανησυχούσε ήδη για το δημοσιονομικό έλλειμμα των ΗΠΑ, η ανακοίνωση του υπουργείου Οικονομικών φόβισε κάποιους επενδυτές για το ενδεχόμενο να εξωθηθούν ανοδικά οι αποδόσεις των μακροπρόθεσμων ομολόγων.
Οι αποδόσεις των δεκαετών ομολόγων του αμερικανικού δημοσίου, που τελικά υποχώρησαν σημαντικά μέσα στο έτος, εκτοξεύθηκαν τότε περισσότερο από 6 μονάδες βάσης καταγράφοντας μία από τις μεγαλύτερες ανόδους των τελευταίων μηνών. Την ίδια ημέρα, το Συνταγματικό Δικαστήριο άρχισε να εξετάζει τη νομιμότητα των δασμών Τραμπ και το ενδεχόμενο να αποφανθεί αρνητικά προκάλεσε αβεβαιότητα, η οποία οδήγησε και πάλι σε άνοδο τις αποδόσεις των δεκαετών ομολόγων του αμερικανικού δημοσίου.
«Η δυνατότητα της αγοράς να τρομάζει κυβερνήσεις και πολιτικούς δεν έχει προηγούμενο και το είδαμε αυτό στις ΗΠΑ το 2025», σχολιάζει σχετικά ο Ντάνιελ Μακόρμακ, υπεύθυνος ερευνών στη Macquarie Asset Management, αναφερόμενος στις αντιδράσεις που είχε η αγορά ομολόγων τον Απρίλιο και ανάγκασαν την κυβέρνηση να αναθεωρήσει τα σχέδιά της. Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι μακροπρόθεσμα εάν μια κυβέρνηση δεν κατορθώσει να βάλει σε τάξη τα δημόσια οικονομικά της, έρχεται μια μέρα που αυτό αποτελεί πολιτικό ζήτημα, καθώς οι ψηφοφόροι απογοητεύονται όλο και περισσότερο.
Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ έχει δηλώσει επανειλημμένως ότι επικεντρώνεται στο να διατηρήσει τις αποδόσεις σε χαμηλά επίπεδα και ειδικότερα τις αποδόσεις των δεκαετών ομολόγων που επηρεάζουν από το έλλειμμα της κυβέρνησης μέχρι τα νοικοκυριά και τον δανεισμό των επιχειρήσεων. Αυτό το μήνυμα και οι παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις με επενδυτές έπεισαν πολλούς στην αγορά ότι η κυβέρνηση Τραμπ σοβαρολογεί όταν λέει ότι θα διατηρήσει υπό έλεγχο τις αποδόσεις των ομολόγων. Σύμφωνα, άλλωστε, με ανώνυμες πηγές, το υπουργείο Οικονομικών ζήτησε διακριτικά τις απόψεις των επενδυτών για καίριες αποφάσεις πολιτικής.
Τις τελευταίες εβδομάδες, αυτή η διακριτική διαβούλευση αφορούσε τους πέντε υποψηφίους για την προεδρία της Federal Reserve, καθώς η κυβέρνηση ρώτησε πώς θα αντιδρούσε η αγορά σε κάθε έναν από τους πέντε. Και την ενημέρωσαν ότι θα αντιδρούσε αρνητικά στον Κέβιν Χάσετ, διευθυντή του Εθνικού Οικονομικού Συμβουλίου, μιας και δεν θεωρείται αρκετά ανεξάρτητος από τον Τραμπ. Πολλοί επενδυτές εκτιμούν πως η κυβέρνηση Τραμπ απλώς κερδίζει πίστωση χρόνου με αυτές τις κινήσεις, αφού πρέπει να χρηματοδοτήσει ένα ετήσιο έλλειμμα περίπου 6% του ΑΕΠ. Γι’ αυτό και είναι ασταθής η ανακωχή με την αγορά ομολόγων.
Οπως τονίζουν πολλοί επενδυτές, μπορεί να χαθεί αυτή η ασταθής ισορροπία από ένα συνδυασμό των πιέσεων που υφίστανται οι τιμές εξαιτίας των δασμών, του κινδύνου να σκάσει η φούσκα της τεχνητής νοημοσύνης και μιας υπερβολικά χαλαρής νομισματικής πολιτικής της Fed, που θα μπορούσε να δώσει ώθηση στον πληθωρισμό. Η αγορά ομολόγων έχει μακρά ιστορία αντιδράσεων κατά των δημοσιονομικά άσωτων κυβερνήσεων, που πολλές φορές έχουν πληρώσει την επιπολαιότητά τους με το αξίωμά τους.
Οταν άρχισε η δεύτερη θητεία του Τραμπ, δείκτες που παρακολουθούν οι διαπραγματευτές ομολόγων βρίσκονταν στο κόκκινο και πρωτίστως το συνολικό χρέος της αμερικανικής κυβέρνησης, που βρισκόταν στο 120% του ΑΕΠ. Σύμφωνα με τους επενδυτές, η νηνεμία που επικρατεί τώρα οφείλεται στις αντοχές της αμερικανικής οικονομίας, στις εκτεταμένες δαπάνες για την τεχνητή νοημοσύνη και στη στροφή της Fed προς την αναπτυξιακή νομισματική πολιτική.
