Kathimerini.gr
Η πιθανή κατάρρευση των ειρηνευτικών συνομιλιών ΗΠΑ – Ιράν και το «σταμάτα-ξεκίνα» στη ροή των δεξαμενοπλοίων στα Στενά του Ορμούζ αποτελούν εφιαλτικό σενάριο για τα έθνη του Κόλπου που προσπαθούν απεγνωσμένα να επιστρέψουν στην κανονικότητα. Αυτό που υποτίθεται ότι θα σηματοδοτούσε την έναρξη μιας εύθραυστης ανάκαμψης μετά το μνημόνιο συνεννόησης της 17ης Ιουνίου μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον, εξελίσσεται σε μια περίοδο χρόνιας αστάθειας σε μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του κόσμου.
Ο τελευταίος γύρος συγκρούσεων ΗΠΑ – Ιράν δεν είναι η πρώτη παραβίαση του μνημονίου κατανόησης, αλλά είναι μακράν η πιο σοβαρή. Οι τιμές του αργού πετρελαίου αυξήθηκαν κατά 6% την Τετάρτη, φτάνοντας στο υψηλό δύο εβδομάδων, σχεδόν στα 80 δολάρια το βαρέλι, αντανακλώντας τους αυξανόμενους φόβους ότι το πλαίσιο της εκεχειρίας που στηρίζει την ανάκαμψη της περιοχής καταρρέει.
Το επίκεντρο της αντιπαράθεσης παραμένει το Ορμούζ. Το Ιράν φαίνεται αποφασισμένο να ασκήσει την επιρροή του στις κινήσεις των πλοίων ως μέσο αποτροπής μελλοντικών αμερικανικών ή ισραηλινών επιθέσεων. Στέλνει το μήνυμα ότι αν οι ΗΠΑ απειλήσουν ξανά την ιρανική κυβέρνηση, οι παγκόσμιες αγορές ενέργειας θα πληρώσουν το τίμημα. Ταυτόχρονα, η Ουάσιγκτον και τα κράτη του Κόλπου επιμένουν στη διατήρηση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας μέσω μιας πλωτής οδού που μετέφερε το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου πριν από τον πόλεμο.
Αυτή η αντιπαράθεση δημιουργεί τις συνθήκες για μια μόνιμη κρίση, με την κυκλοφορία μέσω του Ορμούζ να παραμένει πιθανότατα απρόβλεπτη στο άμεσο μέλλον. Οι αγορές ενέργειας δεν έχουν προσαρμοστεί στην επισφαλή νέα πραγματικότητα. Η προοπτική περιοδικών διαταραχών σε αυτήν την κρίσιμη διαδρομή θα πρέπει να ενσωματώσει ένα υψηλότερο ασφάλιστρο γεωπολιτικού κινδύνου στις τιμές του αργού πετρελαίου, κάτι που δεν φαίνεται ακόμη να συμβαίνει. Με άλλα λόγια, η εποχή των αδιάλειπτων ενεργειακών ροών από τον Κόλπο έχει φτάσει στο τέλος της και οι αγορές πρέπει να την καλύψουν.
Τα παγκόσμια διυλιστήρια που βασίζονται σε μια σταθερή ροή παραδόσεων αργού πετρελαίου δεν μπορούν να είναι σίγουρα ότι θα λάβουν πρώτη ύλη από τον Κόλπο όταν χρειαστεί. Ομοίως, οι λιανοπωλητές καυσίμων, οι εταιρείες κοινής ωφελείας και οι φορείς εκμετάλλευσης αεροδρομίων μπορεί να το σκεφτούν δύο φορές πριν δεσμευτούν για αγορές από τη Μέση Ανατολή, εάν υπάρχουν διαθέσιμες εναλλακτικές πηγές.
Ως αποτέλεσμα, οι αγοραστές στην Ασία, οι οποίοι αντιπροσώπευαν περίπου το 80% των εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Κόλπο πριν από τον πόλεμο, θα διαφοροποιούν όλο και περισσότερο τα χαρτοφυλάκια εφοδιασμού τους. Οι εισαγωγείς θα μπορούσαν να στραφούν σε παραγωγούς στις ΗΠΑ, στη Βραζιλία ή στη Δυτική Αφρική, ακόμη και αν τα σημαντικά μεγαλύτερα ταξίδια καθιστούν αυτά τα φορτία πιο ακριβά.
Για τους παραγωγούς του Κόλπου, οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι σοβαρές. Η λιγότερο προβλέψιμη ναυτιλιακή κίνηση μέσω του Ορμούζ απειλεί να υπονομεύσει τις ταμειακές ροές σε μια εποχή που τα οικονομικά των κρατών έχουν ήδη υποστεί πιέσεις από τον πόλεμο στο Ιράν.
Η αναστάτωση κινδυνεύει επίσης να διαταράξει την ομαλή λειτουργία των τεράστιων αλυσίδων ενεργειακού εφοδιασμού της περιοχής. Η έκρηξη πετρελαίου που ξεχύθηκε από τον Κόλπο μετά τη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν τον περασμένο μήνα ανακούφισε τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Αυτό που τελικά χρειάζεται ο κόσμος είναι μια επιστροφή σε σταθερές, προβλέψιμες και αδιάλειπτες προμήθειες από τη Μέση Ανατολή. Είναι απίθανο να την αποκτήσει.




























