Το δεύτερο και πιθανώς δυσκολότερο τεστ για τη Shein και την Temu έρχεται με τις επόμενες φάσεις της τελωνειακής μεταρρύθμισης της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Μετά τον προσωρινό δασμό των 3 ευρώ, που εφαρμόζεται από την 1η Ιουλίου, στο τραπέζι βρίσκεται και τέλος διαχείρισης έως 2 ευρώ για τις μικρές αποστολές από τρίτες χώρες, στο πλαίσιο πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που παραμένει υπό διαπραγμάτευση.

Εφόσον υιοθετηθεί, η σταθερή επιβάρυνση ενός δέματος που φθάνει απευθείας στον καταναλωτή θα μπορούσε να ανέλθει στα 5 ευρώ: 3 ευρώ προσωρινός δασμός και έως 2 ευρώ τέλος διαχείρισης. Η πρόταση προβλέπει αισθητά χαμηλότερη χρέωση, 0,50 ευρώ, για αποστολές που διακινούνται μέσω αποθήκης εντός της Ε.Ε., δημιουργώντας σαφές κίνητρο για τις μεγάλες πλατφόρμες να μεταφέρουν περισσότερο απόθεμα σε ευρωπαϊκό έδαφος.

Το Συμβούλιο της Ε.Ε. έχει τοποθετήσει την εφαρμογή της νέας χρέωσης από τον Νοέμβριο του 2026, χωρίς να έχουν οριστικοποιηθεί ακόμη το ύψος, οι όροι και ο τρόπος είσπραξης. Η αρχική πρόταση προβλέπει ότι το τέλος θα βαρύνει την πλατφόρμα ή τον έμπορο, χωρίς να αποκλείεται η μετακύλισή του στην τελική τιμή.

Ο μήνας αυτός φέρνει και μια δεύτερη αλλαγή. Από την 1η Νοεμβρίου καθίσταται υποχρεωτική η αναγραφή αναγνωριστικών κωδικών προϊόντων στις δηλώσεις εισαγωγής χαμηλής αξίας. Για τη Shein, την Temu και τους πωλητές τους αυτό σημαίνει περισσότερα στοιχεία ανά προϊόν, μεγαλύτερη ιχνηλασιμότητα και μικρότερο περιθώριο για ασαφείς τελωνειακές δηλώσεις. Για τις Αρχές, καλύτερη δυνατότητα εντοπισμού επικίνδυνων, παραποιημένων ή λανθασμένα δηλωμένων προϊόντων.

Το ιταλικό πάθημα

Το παράδειγμα της Ιταλίας δείχνει πόσο εύκολα μια εθνική χρέωση μπορεί να αλλάξει τη διαδρομή των εισαγωγών χωρίς να περιορίσει αντίστοιχα τη ζήτηση. Η Ρώμη θέσπισε από τις αρχές του 2026 εθνικό τέλος 2 ευρώ στα δέματα αξίας έως 150 ευρώ που έφθαναν απευθείας από χώρες εκτός Ε.Ε. Το υπουργείο Οικονομικών είχε υπολογίσει έσοδα 122,5 εκατ. ευρώ για το 2026 και 245 εκατ. ευρώ ετησίως για το 2027 και το 2028.

Η αγορά αντέδρασε αλλάζοντας την πύλη εισόδου. Σύμφωνα με στοιχεία των ιταλικών τελωνειακών αρχών που επικαλούνται οι Financial Times, τα δέματα χαμηλής αξίας που έφθασαν απευθείας στην Ιταλία από τρίτες χώρες μειώθηκαν κατά 36% μεταξύ 1ης και 20ής Ιανουαρίου σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.

Τουλάχιστον 30 εμπορευματικές πτήσεις με προορισμό τη Μαλπένσα του Μιλάνου εκτράπηκαν προς τη Λιέγη, το Αμστερνταμ και τη Βουδαπέστη. Τα προϊόντα εκτελωνίζονταν σε άλλα κράτη-μέλη και στη συνέχεια μεταφέρονταν οδικώς στην Ιταλία, αξιοποιώντας την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων.

Το τέλος, επομένως, δεν εξαφάνισε τις εισαγωγές. Περιόρισε τις απευθείας αφίξεις και μετέφερε αεροπορικό φορτίο, τελωνειακή δραστηριότητα και δουλειές logistics σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Το μήνυμα προς τις Βρυξέλλες είναι σαφές: όσο υπάρχουν αποκλίσεις μεταξύ των κρατών-μελών, τα φορτία θα κατευθύνονται προς την οικονομικότερη πύλη εισόδου.

Σε αυτή τη μετατόπιση προσαρμόζονται ήδη η Shein και η Temu. Μέχρι πρόσφατα, το μοντέλο τους στηριζόταν κυρίως σε εκατομμύρια μικρές αποστολές από την Κίνα. Το νέο μοντέλο προβλέπει μεγαλύτερες εισαγωγές φορτίων, εκτελωνισμό και αποθήκευση εντός της Ε.Ε., ώστε η τελική αποστολή να γίνεται ως ενδοευρωπαϊκή παράδοση. Η διαδικασία δεν απαλλάσσει τα προϊόντα από δασμούς ή ευρωπαϊκούς κανόνες. Μεταφέρει, όμως, τον εκτελωνισμό από το μεμονωμένο δέμα στο μεγάλο φορτίο. Αφού τα προϊόντα τεθούν σε ελεύθερη κυκλοφορία, μπορούν να μετακινηθούν μεταξύ κρατών-μελών χωρίς νέο τελωνειακό έλεγχο στα σύνορα.

Η Shein έχει ήδη δημιουργήσει τον μεγαλύτερο ευρωπαϊκό κόμβο logistics στο Βρότσλαβ της Πολωνίας. Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας, το συγκρότημα μπορεί, σε πλήρη ανάπτυξη, να έχει συνολική αποθηκευτική επιφάνεια 740.000 τετραγωνικών μέτρων και να εξυπηρετεί περισσότερους από 100 εκατ. πελάτες στην Ευρώπη.

Η Temu ακολουθεί πιο αποκεντρωμένο μοντέλο, συνεργαζόμενη με τοπικούς εμπόρους, πωλητές και διεθνή δίκτυα logistics. Στο πλαίσιο της συμφωνίας της με την DHL έχει θέσει ως μακροπρόθεσμο στόχο έως και το 80% των ευρωπαϊκών πωλήσεών της να προέρχεται από το μοντέλο «local-to-local», δηλαδή από προϊόντα που βρίσκονται ήδη στην Ευρώπη ή κοντά στην αγορά του καταναλωτή.

Τι ισχύει τώρα

Από την 1η Ιουλίου 2026, τα εμπορεύματα αξίας έως 150 ευρώ που εισάγονται απευθείας από τρίτες χώρες επιβαρύνονται με προσωρινό δασμό 3 ευρώ. Το μέτρο θα ισχύει έως την 1η Ιουλίου 2028, όταν η ατέλεια θα καταργηθεί οριστικά και θα εφαρμοστούν οι κανονικοί δασμοί ανά κατηγορία προϊόντος. Η χρέωση δεν είναι πάντοτε 3 ευρώ ανά δέμα, καθώς επιβάλλεται σε κάθε διαφορετική δασμολογική κατηγορία που περιλαμβάνεται στη δήλωση εισαγωγής. Ετσι, πέντε ίδια T-shirts επιβαρύνονται συνολικά με 3 ευρώ, ενώ ένα T-shirt και ένα ρολόι με 6 ευρώ. Εάν προστεθεί και τέλος διαχείρισης 2 ευρώ, η δεύτερη παραγγελία θα μπορούσε να επιβαρυνθεί συνολικά με 8 ευρώ. Οι ακριβείς κανόνες υπολογισμού του τέλους δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.

Σχεδόν δύο μήνες μετά την εφαρμογή του μέτρου, δεν υπάρχουν ακόμη συγκεντρωτικά στοιχεία από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή τις ελληνικές τελωνειακές αρχές για τη μεταβολή του αριθμού των δεμάτων και τα έσοδα που έχουν εισπραχθεί. Ούτε η Shein ούτε η Temu δημοσιοποιούν μηνιαίες πωλήσεις ανά χώρα. Είναι, συνεπώς, πρόωρο να υποστηριχθεί είτε ότι οι παραγγελίες κατέρρευσαν είτε ότι το μέτρο δεν είχε αποτέλεσμα. Η πρώτη ορατή αλλαγή αφορά περισσότερο τη διαδρομή των προϊόντων: περισσότερες μαζικές εισαγωγές, μεγαλύτερη χρήση ευρωπαϊκών αποθηκών και ενσωμάτωση των χρεώσεων στην τελική τιμή.

Ελεγχοι

Το 2025 εισήχθησαν στην Ε.Ε. σχεδόν 5,9 δισ. προϊόντα χαμηλής αξίας, όγκος που καθιστά αδύνατο να βασίζονται οι τελωνειακοί έλεγχοι αποκλειστικά στη φυσική εξέταση των δεμάτων. Η ευρωπαϊκή στρατηγική συνδυάζει πλέον οικονομικές επιβαρύνσεις, περισσότερα στοιχεία για κάθε προϊόν και μεγαλύτερη ευθύνη των πλατφορμών. Σε στοχευμένους ελέγχους του 2025, περισσότερο από το 60% των προϊόντων που εξετάστηκαν δεν πληρούσε τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.