Όταν το 2024 ο τότε δημοφιλής youtuber, Φειδίας Παναγιώτου εκλέγονταν, ουσιαστικά τρίτος μετά τα δύο μεγάλα κόμματα, με 73.000 ψήφους, ως ευρωβουλευτής η ανάλυση που τον ακολούθησε, για μεγάλο χρονικό διάστημα, τον προσελάμβανε ως «φαινόμενο» αλλά και ως ένα κατεξοχήν κομμάτι μεταπολιτικής. Η τελευταία μάλιστα διάσταση είναι κι αυτή που, σταδιακά, επικράτησε μεταξύ αναλυτών της εκλογικής συμπεριφοράς στην Κύπρο, δεδομένου πως ο νεαρός και πολύπειρος δημιουργός περιεχομένου ήξερε να παίξει καλά το χαρτί των σύντομων βίντεο και των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης, κινούμενος πάντα εκτός της παραγωγής πολιτικής σκέψης και της συνηθισμένης πολιτικής ατζέντας, μια πρακτική που κυριάρχησε έκτοτε στην κυπριακή πολιτική σκηνή και στις τρέχουσες βουλευτικές εκλογές ακολούθησε αρκετούς μιμητές, εντός κι εκτός των γραμμών των παραδοσιακών κομμάτων.

Από τότε το «πρότζεκτ» του Φειδία μετουσιώθηκε και σε πολιτικό κόμμα, την «Άμεση Δημοκρατία», το οποίο στην αρχή του προεκλογικού πλασάρονταν στις αρχικές δημοσκοπήσεις έως και τέταρτο κόμμα κατορθώνοντας, εντέλει, απόψε να καταλάβει την έκτη θέση.

Συνονθύλευμα θέσεων

Ο Φειδίας Παναγιώτου ξεκίνησε από πολύ νωρίς το στήσιμο της «Άμεσης Δημοκρατίας» πάνω σε μια ρευστή προσέγγιση περί υιοθέτησης ενός μοντέλου άμεσης δημοκρατίας όπου όλα τα ζητήματα πολιτικής θα τίθεντο ενώπιον διαδικτυακών δημοψηφισμάτων μέσω ενός app. Παρά την προμετωπίδα της εν λόγω προσέγγισης, πολύ σύντομα το κόμμα Φειδία παρουσιάστηκε ως μια ανομοιογενής μάζα, σίγουρα εντός του φάσματος των αντισυστημικών/μη παραδοσιακών κομμάτων, επίδοξων μιμητών του ιδίου καθώς και πολιτικών και ιδεολογικών διαμορφωτών του, όπως οι υποψήφιοι Γιάννης Λαούρης και Νίκος Λουκά («Λουκάνικος») που δείχνουν άμεσα ή έμμεσα να του ασκούν πολιτική επιρροή και καθοδήγηση, όπως διαφάνηκε και από την μέχρι τώρα πορεία του στα ευρωπαϊκά έδρανα του Στρασβούργου.

Ο προεκλογικός της «Άμεσης Δημοκρατίας» ωστόσο ανέδειξε και μια σειρά άλλων ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του έκτου πλέον κόμματος στην Βουλή των Αντιπροσώπων. Έδειξε την ανθεκτικότητα κομμάτων σαν κι αυτό του Φειδία που ευνοούνται από την πολιτική κόπωση των παραδοσιακών κομμάτων. Επίσης ανέδειξε το πόσο εύκολα προσαρμόστηκε ο Φειδίας από το μεταπολιτικό συγκείμενο του «μαθαίνω ενώ δεν ξέρω από πολιτική» στο... χρησιμοποιώ και τα παραδοσιακά συνοπαρτούντα της πολιτικής στην Κύπρο. Βασικό εργαλείο του προεκλογικού του εξάλλου ήταν ο lifestyle γάμος του παρά μια ιδεολογική συζήτηση για την εφαρμογή αμεσοδημοκρατικών προσεγγίσεων επί του κοινοβουλευτισμού. Ο Φειδίας δεν είναι πλέον «φαινόμενο». Είναι ένας βετεράνος της πολιτικής του «α λά κυπριακά» που γνωρίζει να παίξει το παιχνίδι της προσέλκυσης ψηφοφόρων είτε διαμέσου του παραδείγματος του –το αφήγημα του με διείσδυση στους επίδοξους μιμητές του «αν τα κατάφερε αυτός θα τα καταφέρω κι εγώ», είτε επιστρατεύοντας την προσέγγιση του κυνισμού, που εξέφρασε εξαρχής με την υποψηφιότητα του αλλά τη δήλωσή του περί μη αποδοχής της έδρας.

Αλλιώς η κομματική ψήφος

Οι σημερινές εκλογές απέδειξαν πως η αρχική δυναμική του Φειδία Παναγιώτου έχει μειωθεί λόγω της τότε συγκυρίας της εμφάνισής του στα πολιτικά δρώμενα εξαιτίας των Ευρωεκλογών. Η ψήφος στις βουλευτικές εκλογές δεν είναι ρευστή και «ανάλαφρη» αλλά επικαθορίζεται και από τον κομματικό πατριωτισμό που παρά την υποχώρηση των παραδοσιακών κομμάτων, στην Κύπρο παραμένει συνεπής και δυναμικός –τουλάχιστον στο επίπεδο του δικομματισμού– ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ. Επιπλέον, η απροσδιόριστης φύσης ιδεολογική και πολιτική προσέγγιση της «Άμεσης Δημοκρατίας», τουλάχιστον σε επίπεδο προγραμματικών δηλώσεων και agenda politics δεν πέρασε απαρατήρητη από μεγάλη μερίδα του κόσμου που στο πρόσωπο του Φειδία δύο χρόνια μετά διακρίνει την ίδια πολιτική αυτοαποδόμηση.

Θα φανούν πολλά

Η μεγάλη εικόνα της εισόδου της «Άμεσης Δημοκρατίας» στη νέα Βουλή εδράζεται όχι μόνο στο πώς ακόμη ένα αντισυστημικό κόμμα κατόρθωσε να εισέλθει εντός της αλλά στο πώς αυτό θα ανοίξει τον δρόμο για καθιέρωση αυτώ των κομμάτων στις επόμενες δεκαετίες ή για περαιτέρω αποδόμησή τους –στη λογική του πολιτικού εξορθολογισμού της εκλογικής συμπεριφοράς του κυπριακού εκλογικού σώματος. Η «Άμεση Δημοκρατία» στη Βουλή των Αντιπροσώπων δεν θα έχει το περιθώριο μονοθεματικών βίντεο φιλορωσικής προπαγάνδας -σαν αυτά που επιδίδεται ο Φειδίας, κατά κόρον, από τα έδρανα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αλλά και σοβαρών θεμάτων από τον προϋπολογισμό για την Οικονομία και την Άμυνα μέχρι την προεδρία της νέας Βουλής, όπου θα φανεί και ο ρόλος που διεκδικεί το κόμμα, με τον Φειδία να παρακολουθεί από το Στρασβούργο. Σε κάθε περίπτωση, η «Άμεση Δημοκρατία» ήρθε για να μείνει σε ένα σκηνικό όπου δύο πράγματα είναι σίγουρα για την Κύπρο: Η διαμόρφωση του τριπόλου Δεξιά-Αριστερά-Συντηρητική Δεξιά/Ακροδεξιά που πλέον είναι εμφανής και η υπέρμετρη φιλοδοξία του εκλέγειν ακόμη και αν κάποιος δεν διαθέτει τα βασικά πολιτικά εφόδια. Το τελευταίο θα μας απασχολήσει, αναπόφευκτα και όχι προφητικά, με την προεδρική υποψηφιότητα του Φειδία Παναγιώτου το 2028.