Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Europa Nostra ανακοίνωσαν τους νικητές των Ευρωπαϊκών Βραβείων Κληρονομιάς / Βραβείων Europa Nostra για το 2026, τα οποία συγχρηματοδοτούνται από το πρόγραμμα «Creative Europe» της ΕΕ. Αυτή τη χρονιά, τα πιο διακεκριμένα βραβεία της Ευρώπης στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς απονέμονται σε 30 υποδειγματικά έργα και πρωτοπόρους φορείς ή άτομα, από 18 χώρες σε ολόκληρη την ήπειρο.

Μεταξύ των φετινών νικητών συγκαταλέγονται δύο αξιόλογα έργα πολιτιστικής κληρονομιάς από την Κύπρο:

Ο Κύπριος Βιολάρης

Κατηγορία Έρευνα: Το ερευνητικό πρόγραμμα «Ο Κύπριος Βιολάρης» καταγράφει τις ιστορίες ζωής παραδοσιακών Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων μουσικών. Μέσα από μακροχρόνια επιτόπια έρευνα, δημιουργήθηκε ένα ντοκιμαντέρ, ένα βιβλίο και ένας ελεύθερης πρόσβασης ιστότοπος, μέσα από τα οποία διαφυλάσσονται η προφορική αφήγηση ιστοριών, οι τοπικοί διάλεκτοι του τόπου και μια κοινή μουσική κληρονομιά.

Sector 2: Λευκωσία – Το έργο της Πράσινης Γραμμής

Το Λεβέντειο Δημοτικό Μουσείο Λευκωσίας πραγματοποίησε το Sector 2: Λευκωσία - Πρόγραμμα για την Πράσινη Γραμμή, με σκοπό να διερευνήσει την ιστορία της Πράσινης Γραμμής της πόλης μέσω της έρευνας, μιας έκθεσης και άλλων δημόσιων προγραμμάτων. Με τη συμμετοχή όλων των κοινοτήτων και την παρουσίαση προσωπικών μαρτυριών, το έργο αυτό ενθαρρύνει τον προβληματισμό και τον διάλογο σχετικά με τη διαιρεμένη πόλη.

Οι υποστηρικτές και οι λάτρεις της πολιτιστικής κληρονομιάς καλούνται τώρα να γνωρίσουν τους νικητές και να ψηφίσουν διαδικτυακά για να αποφασίσουν ποιος θα κερδίσει το Βραβείο Κοινού 2026, το οποίο συνοδεύεται από το χρηματικό έπαθλο των 10.000 ευρώ. Οι ψήφοι μπορούν να υποβληθούν έως τις 12 Μαΐου. Οι νικητές επιλέχθηκαν από την Κριτική Επιτροπή των Βραβείων, η οποία αποτελείται από δέκα εμπειρογνώμονες στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς από όλη την Ευρώπη, μετά την αξιολόγηση όλων των υποψηφιοτήτων από πέντε Επιτροπές Επιλογής.

Συνολικά υποβλήθηκαν 261 έγκυρες υποψηφιότητες για τα φετινά Βραβεία από οργανισμούς και άτομα 40 Ευρωπαϊκών χώρών. Ο Glenn Micallef, Ευρωπαίος Επίτροπος για τη Διαγενεακή Δικαιοσύνη, τη Νεολαία, τον Πολιτισμό και τον Αθλητισμό, είπε: «Τα Ευρωπαϊκά Βραβεία Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2026 / Βραβεία Europa Nostra τιμούν την αξιοθαύμαστη δύναμη της πολιτιστικής κληρονομιάς να εμπνέει, να συνδέει και να μεταμορφώνει. Σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία, οι φετινοί νικητές αποδεικνύουν πώς η κοινή μας πολιτιστική παρακαταθήκη μπορεί να συμβάλλει στη βιωσιμότητα, να προωθήσει την καινοτομία και να ενισχύσει τους δεσμούς που μας ενώνουν.

Τα θερμά μου συγχαρητήρια σε όλους τους νικητές, το εξαιρετικό έργο σας φωτίζει τον δρόμο προς το μέλλον. Από πρωτοποριακές μεθόδους για την πρόληψη κινδύνων με τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης έως την πρακτική εκπαίδευση παραδοσιακών τεχνικών δόμησης, αυτά τα έργα δείχνουν ότι η πολιτιστική κληρονομιά δεν αφορά μόνο το παρελθόν, αλλά αποτελεί μια ζωντανή δύναμη για προόδο. Είτε αναβιώνοντας παραδοσιακά επαγγέλματα με σύγχρονες τεχνικές, είτε προσαρμόζοντας ιστορικούς χώρους στις προκλήσεις του μέλλοντος, είτε εμπλέκοντας τους νέους ενεργά για τη διαφύλαξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, αυτά τα έργα αποδεικνύουν ότι ο πολιτισμός βρίσκεται την καρδιά του μέλλοντος της Ευρώπης.» Η Cecilia Bartoli, η παγκοσμίου φήμης μεσόφωνος και Πρόεδρος της Europa Nostra, δήλωσε: «Τα θερμά μου συγχαρητήρια στους νικητές των Ευρωπαϊκών Βραβείων Κληρονομιάς / Βραβείων Europa Nostra 2026 για την απόλυτα άξια αναγνώρισή τους.

Τα έργα και τα άτομα που τιμήθηκαν φέτος καταδεικνύουν πώς η πολιτιστική κληρονομιά μπορεί να εμπνεύσει τις νέες γενιές, να ενισχύσει την κοινωνική ζωή και να στηρίξει τις τοπικές οικονομίες. Σε έναν κόσμο που χαρακτηρίζεται από συγκρούσεις, γεωπολιτικές εντάσεις και τεχνολογικές αλλαγές, η ανάγκη να προασπίσουμε ό,τι μας ενώνει έχει γίνει πιο επείγουσα και σημαντική από ποτέ. Η πολιτιστική κληρονομιά συνδέει τους ανθρώπους ανάμεσα στις γενιές και τα σύνορα και αποτελεί βασική γέφυρα για τη διαμόρφωση πιο συμπεριληπτικών, βιώσιμων και δημοκρατικών κοινωνιών στην Ευρώπη και πέρα από αυτήν.».

Οι νικητές θα τιμηθούν κατά τη διάρκεια της Τελετής Απονομής Ευρωπαϊκών Βραβείων Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2026, που θα πραγματοποιηθεί στις 28 Μαΐου στο Δημοτικό Θέατρο Λευκωσίας, στην Κύπρο. Αυτή η υψηλού προφίλ εκδήλωση θα φιλοξενηθεί από τον Ευρωπαίο Επίτροπο Glenn Micallef και τον Εκτελεστικό Πρόεδρο της Europa Nostra, Καθηγητή δρ Hermann Parzinger. Η Α.Ε. ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, κ. Νίκος Χριστοδουλίδης, θα τιμήσει την τελετή με την παρουσία του, ως ο ανώτατος εκπρόσωπος της χώρας που ασκεί την εκ περιτροπής Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα παρευρεθούν επίσης η Υφυπουργός Πολιτισμού της Κύπρου, Δρ. Βασιλική Κασσιανίδου, και άλλοι διακεκριμένοι καλεσμένοι.

Κατά τη διάρκεια της τελετής, θα ανακοινωθούν οι βραβευθέντες του Grand Prix και ο νικητής του Βραβείου Κοινού — οι οποίοι επιλέχθηκαν μεταξύ των φετινών νικητών των Ευρωπαϊκών Βραβείων Κληρονομιάς / Βραβείων Europa Nostra και οι οποίοι δικαιούνται να λάβουν 10.000 ευρώ έκαστος. Η τελετή θα αποτελέσει κορυφαία στιγμή της Ευρωπαϊκής Συνόδου Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2026, η οποία θα πραγματοποιηθεί από τις 26 έως τις 30 Μαΐου στην πρωτεύουσα της Κύπρου. Με το σύνθημα «Η πολιτιστική κληρονομιά ως η ψυχή της Mare Nostrum», η Σύνοδος Κορυφής στη Λευκωσία θα αναδείξει τη (γεω)πολιτική, κοινωνική και περιβαλλοντική σημασία της κληρονομιάς για την Ευρώπη και την ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου.

Η Σύνοδος, που διοργανώνεται από την Europa Nostra σε συνεργασία με το Europa Nostra Heritage Hub στη Λευκωσία, πραγματοποιείται υπό την αιγίδα της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ και υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

 Δείτε εδώ τους Νικητές των Ευρωπαϊκών Βραβείων Κληρονομιάς / Βραβείων Europa Nostra 2026