Τελέστηκαν τα επίσημα εγκαίνια της περιοδεύουσας έκθεσης «Σερβικά Μεσαιωνικά Μνημεία σε Κίνδυνο», στην αίθουσα Καστελιώτισσα, στη Λευκωσία, από την υφυπουργό Πολιτισμού κα Κλέα Παπαέλληνα και την πρέσβειρα της Σερβίας στην Κύπρο κα Suzana Bošković-Prodanović. Η έκθεση, η οποία συνδιοργανώνεται από το Υφυπουργείο Πολιτισμού της Κυπριακής Δημοκρατίας και την Πρεσβεία της Δημοκρατίας της Σερβίας στην Κύπρο, παρουσιάζει τέσσερα μνημεία που η UNESCO αναγνωρίζει για την εξαιρετική παγκόσμια αξία τους και τη μοναδική συμβολή τους στην πολιτιστική κληρονομιά της ανθρωπότητας. Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην έδρα της UNESCO στο Παρίσι το 2024 και στη συνέχεια, ταξίδεψε σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ρουμανίας, της Σλοβακίας, της Σερβίας, της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, πριν συνεχίσει την περιοδεία της και το 2026. Στην Κύπρο, η έκθεση θα φιλοξενείται μέχρι τις 12 Οκτωβρίου.

Στον χαιρετισμό της η Υφυπουργός Πολιτισμού υπογράμμισε ότι η συνδιοργάνωση της έκθεσης είναι αποτέλεσμα των εξαίρετων διμερών και πολιτιστικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών και αποτελεί υλοποίηση της αμοιβαίας τους δέσμευσης για την πραγματοποίηση κοινών πολιτιστικών δράσεων. «Η έκθεση προβάλλει την αρχιτεκτονική ομορφιά και την καλλιτεχνική σημασία των μνημείων και μας υπενθυμίζει ότι η πολιτιστική κληρονομιά είναι κάτι πολύ περισσότερο από πέτρα, τοιχογραφίες και κτίρια», σημείωσε η κα Παπαέλληνα. Η πολιτιστική κληρονομιά, υπογράμμισε, ενσαρκώνει τη μνήμη, την ταυτότητα, τη συνέχεια και τη ζωντανή σύνδεση μεταξύ των κοινοτήτων και της ιστορίας τους. Όταν αυτά τα στοιχεία απειλούνται, η ανθρωπότητα στο σύνολό της καλείται να αναλογιστεί την ευθύνη της να τα προστατεύσει και να τα διατηρήσει για τις μελλοντικές γενιές.

Η έκθεση επικεντρώνεται στα μνημεία που βρίσκονται στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO από το 2006: τη Μονή Βίσοκι Ντέτσανι, τη Μονή Γκρατσάνιτσα, το Πατριαρχείο του Πετς και την Εκκλησία της Παναγίας της Λεβίσα στην Πρίζρεν. Πρόκειται για ένα σύνολο μνημείων που χρονολογούνται κυρίως στον 13ο και 14ο αιώνα και αποτελούν σημαντικά δείγματα της βυζαντινο-ρωμανικής και σερβικής μεσαιωνικής εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής και τέχνης.

Από την πλευρά της η Πρέσβειρα της Σερβίας υπογράμμισε ότι «η Κυπριακή Δημοκρατία, περισσότερο ίσως από οποιαδήποτε άλλη χώρα, κατανοεί πολύ καλά τι σημαίνει να βλέπει κανείς την πολιτιστική και θρησκευτική κληρονομιά του κατεστραμμένη, απρόσιτη, λεηλατημένη και να κυκλοφορεί παράνομα στη μαύρη αγορά σε όλο τον κόσμο». Σημειώνοντας ότι δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι οι δύο λαοί μας έχουν αμοιβαία κατανόηση και ακλόνητη αλληλεγγύη, σε αυτό το ζήτημα, εξέφρασε την ελπίδα ότι «η έκθεση όχι μόνο θα ευαισθητοποιήσει το κοινό, αλλά θα χρησιμεύσει ως μια έκκληση για να ενώσουμε τις δυνάμεις μας και πράξουμε ό,τι είναι δυνατόν για διατηρήσουμε, να προστατεύσουμε και να θυμόμαστε την πολιτιστική κληρονομιά οπουδήποτε κι αν βρίσκεται σε κίνδυνο».