Με την αποκάλυψη πέτρινου σταυρού (χατσκάρ), τον οποίο ο Αρχιεπίσκοπος των Αρμενίων της Κύπρου προσέφερε ως δωρεά στο Βυζαντινό Μουσείο, ως ένδειξη φιλίας και ευγνωμοσύνης, επισφραγίστηκαν τα εγκαίνια, την Παρασκευή, 9 Οκτωβρίου 2026. της διεθνούς έκθεσης «Πίστη και Ταυτότητα – Κειμήλια από το Μουσείο Ιστορίας της Αρμενίας», στο Βυζαντινό Μουσείο του Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄. Τα εγκαίνια τέλεσε η Υφυπουργός Πολιτισμού, Κλέα Χατζηστεφάνου Παπαέλληνα.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του Μουσείου, χαιρετισμούς απηύθυναν η Πρέσβης της Αρμενίας στην Κύπρο, Ίννα Τοργκομιάν, ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Γεώργιος, ο Αρχιεπίσκοπος των Αρμενίων της Κύπρου κ. Γκομιτάς, ο εκπρόσωπος της αρμενικής θρησκευτικής ομάδας στη Βουλή των Αντιπροσώπων, Βαρτκές Μαχτεσιάν, ο Διευθυντής του Μουσείου Ιστορίας της Αρμενίας, δρ Νταβίτ Πογκοσιάν, και ο Διευθυντής του Βυζαντινού Μουσείου, Ιωάννης Ηλιάδης.

Στη ανακοίνωση σημειώνεται ότι η έκθεση αναδεικνύει τους ιστορικούς και πολιτιστικούς δεσμούς της Αρμενίας και της Κύπρου, δύο χωρών με βαθιές χριστιανικές παραδόσεις και κοινή μέριμνα για τη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Ξεχωρίζει το αρμενικό Ευαγγελιστάριο της Μονής του Αγίου Μακαρίου στον Πενταδάκτυλο, το οποίο κλάπηκε μετά την τουρκική εισβολή του 1974, εντοπίστηκε στο Μόναχο και επαναπατρίστηκε στην Κύπρο το 2013. Το χειρόγραφο συμβολίζει την απώλεια, την επιστροφή και τη δύναμη της πολιτιστικής μνήμης.

Η κ. Παπαέλληνα αναφέρθηκε σε αυτό λέγοντας ότι η παρουσία του χειρογράφου εδώ, στον ίδιο χώρο με τα εκθέματα που ήρθαν από το Μουσείο Ιστορίας της Αρμενίας δεν μπορεί παρά να μας γεμίζει με αισθήματα αισιοδοξίας και προσμονής και να αποτελεί δείγμα των στενών σχέσεων της Δημοκρατίας της Αρμενίας και της Κυπριακής Δημοκρατίας».

Ο Αρχιεπίσκοπος Γεώργιος ευχήθηκε η έκθεση να αποτελέσει αφορμή για να γνωρίσουμε ακόμη καλύτερα την πλούσια ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά του αρμενικού λαού και, κυρίως, να μας υπενθυμίσει ότι όσο ένας λαός κρατά ζωντανή την πίστη και την ταυτότητά του, η ίστορία του συνεχίζεται, έχει δηλαδή παρελθόν και παρόν, αλλά διεκδικεί με αξιώσεις και το μέλλον».

Ο κ. Ηλιάδης είπε ότι δεν πρέπει να επιτρέπουμε στη μνήμη να χαθεί, να προστατεύουμε ό,τι μας παραδόθηκε, να επαναφέρουμε ό,τι μας ανήκει και να κάνουμε την πολιτιστική μας κληρονομιά γέφυρα επικοινωνίας και φιλίας».

Το καλωσόρισμα απηύθυνε ο Γενικός Διευθυντής του Ιδρύματος, Χρίστος Κουκλιώτης, ο οποίος είπε ότι οι θησαυροί που παρουσιάζονται σε αυτή την έκθεση αποτελούν μαρτυρίες για τη ζωή, τις πεποιθήσεις και τις προσδοκίες γενεών που υπήρξαν πολύ πριν από εμάς και που κατανοούσαν ότι η διαφύλαξη της κληρονομιάς τους, ισοδυναμεί με τη διαφύλαξη ενός ουσιώδους τμήματος του ίδιου του εαυτού τους».

Το Σάββατο, 10 Οκτωβρίου, ο δρ Νταβίτ Πογκοσιάν παρουσίασε στο κοινό την ιστορία και το έργο του Μουσείου Ιστορίας της Αρμενίας σημειώνοντας ότι η έκθεση αποτελεί μια ξεχωριστή συνάντηση δύο πολιτισμών και δύο λαών, αναδεικνύοντας τη σχέση της πίστης με την αρμενική πολιτιστική ταυτότητα και τις κοινές πολιτιστικές αναφορές που συνδέουν την Αρμενία με την Κύπρο.

Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 9 Απριλίου 2027 και θα είναι ανοικτή Τρίτη–Σάββατο, 9:30 π.μ.–5:00 μ.μ.