Η στήριξη της σύγχρονης πολιτιστικής δημιουργίας, η ανάδειξη της Κύπρου ως περιφερειακού πολιτιστικού κέντρου, καθώς και η προβολή του κυπριακού πολιτισμού στο εξωτερικό, αποτελούν στόχο του Υφυπουργείου Πολιτισμού, ανέφερε την Τετάρτη ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Παιδείας και Πολιτισμού, η πολιτική προϊστάμενη του Υφυπουργείου, Δρ Βασιλική Κασσιανίδου.

Η Υφυπουργός είχε το πρωί της Τετάρτης συνάντηση με τα μέλη της Επιτροπής για ενημέρωση και ανταλλαγή απόψεων σε θέματα αρμοδιότητάς τους. Μεταξύ άλλων, έγινε αναφορά στο νέο χορηγικό πρόγραμμα «Νόστος» και στη συμφωνία για το Πολιτιστικό Χωριό Λέμπας, η οποία θα υπογραφεί στις 9 Ιουλίου, ενώ αναμένεται και νομοσχέδιο όσον αφορά το Μητρώο Καλλιτεχνών και χορηγιών.

Κατά την αρχική της τοποθέτηση, η κ. Κασσιανίδου αναφέρθηκε στην κοινή προσήλωση στην προώθηση πολιτικών που ενισχύουν τον πολιτισμό της Κύπρου και υπηρετούν το δημόσιο συμφέρον, μίλησε για τον ρόλο και την αποστολή του Υφυπουργείο ενώ σημείωσε πως σήμερα, κλείνουν ακριβώς τέσσερα χρόνια από την ίδρυσή του.

Το Υφυπουργείο Πολιτισμού, συνέχισε η κ. Κασσιανίδου, μέσω των Τμημάτων του εφαρμόζει μια ολιστική στρατηγική που βάζει στο επίκεντρο τον πολιτισμό της Κύπρου και τους ανθρώπους που τον υπηρετούν, και «παράλληλα, διαφυλάσσουμε και προβάλλουμε την πολιτιστική μας κληρονομιά μέσα από τη συντήρηση και διαχείριση των αρχαίων μνημείων και των κρατικών μουσείων, την προστασία της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς και λαϊκής παράδοσης, καθώς και τη διάσωση των ιστορικών αρχείων του τόπου μας».

Είπε, επίσης, ότι η υλοποίηση του προγράμματος διακυβέρνησης προχωρά με γρήγορους ρυθμούς, ενώ έχουν ήδη ολοκληρώσει ένα μεγάλο ποσοστό των στόχων και προτάσεων που περιλαμβάνονται σε αυτό.

Η κ. Κασσιανίδου στην τοποθέτηση της επικεντρώθηκε και σε τέσσερεις βασικούς στόχους. Ως πρώτο στόχο, ανέφερε τη στήριξη της πολιτιστικής δημιουργίας και της αναβάθμισης και του εκσυγχρονισμού δομών και εμπειρογνωμοσύνης σε όλους τους τομείς πολιτισμού. Έκανε ειδική αναφορά σε ένα νέο χορηγικό πρόγραμμα, με τον τίτλο «Νόστος», το οποίο θα ανακοινωθεί, όπως είπε, μέχρι το τέλος της εβδομάδας και είναι αφιερωμένο στη διάσωση, τεκμηρίωση και ανάδειξη της τοπικής μνήμης των κατεχόμενων κοινοτήτων. Δικαιούχοι, είπε η κ. Κασσιανίδου, θα είναι οι κατεχόμενες κοινότητες, προσφυγικά σωματεία κατεχόμενων κοινοτήτων αλλά και πολιτιστικοί φορείς και φυσικά πρόσωπα.

Σε ότι αφορά την αναβάθμιση υποδομών για την ανάπτυξη, παρουσίαση και προβολή πολιτιστικών δραστηριοτήτων, η κ. Κασσιανίδου έκανε σύντομη αναφορά στο Πολιτιστικό Χωριό Λέμπας. «Πρόκειται για ένα πολιτιστικό πνεύμονα που ιδρύθηκε από το κράτος, ο οποίος διαθέτει ένα εξαιρετικά όμορφο χώρο για τη λειτουργία προγραμμάτων φιλοξενίας καλλιτεχνών, για εκπαιδευτικά προγράμματα για μαθητές Δημοτικής και Μέσης Εκπαίδευσης και για εκθέσεις και άλλες πολιτιστικές εκδηλώσεις. Μέσα από διαγωνισμό έχουμε προχωρήσει στην ανάθεση της διαχείρισης του έργου και η συμφωνία θα υπογραφεί στις 9 Ιουλίου και αναμένουμε να αρχίσει να λειτουργεί σύντομα», πρόσθεσε.

Η Υφυπουργός είπε ότι ο δεύτερος βασικός τους στόχος είναι η προστασία, διαχείριση και προβολή της αρχαιολογικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Κύπρου, της άυλης πολιτιστικής κληρονομίας και των αρχείων του τόπου, μεταξύ άλλων και μέσα από τη δημιουργία νέων και την αναβάθμιση υφιστάμενων υποδομών. Σε αυτό τον στόχο περιλαμβάνεται και η ψηφιακή αναβάθμιση όλων αυτών των τομέων και θεμάτων, πρόσθεσε

Σε ό,τι αφορά το Τμήμα Αρχαιοτήτων, η κ. Κασσιανίδου είπε ότι «η μελέτη και προβολή του αρχαίου μας πολιτισμού, είναι εθνικό καθήκον αλλά επιπλέον συμβάλλει στην ενίσχυση της κοινής μας ταυτότητας ενώ προσφέρει ανεκτίμητες προοπτικές στην οικονομική ανάπτυξη, στον τουρισμό, αλλά και στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης».

Στο πλαίσιο αυτό, ανέφερε, προχωρούν στη σταδιακή αναβάθμιση των μουσείων, των πολιτιστικών χώρων καθώς και των επισκέψιμων αρχαιολογικών χώρων και μνημείων.

Σημείωσε ότι προχωρούν πολύ εντατικά και οι εργασίες ανέγερσης του Αρχαιολογικού Μουσείου Κύπρου.

Όσον αφορά την Υπηρεσία Κυπριακής Χειροτεχνίας, η κ. Κασσιανίδου είπε ότι έχουν ήδη προχωρήσει στην πλήρη ανακαίνιση του πωλητηρίου και τώρα προχωρά με εντατικούς ρυθμούς και θα ολοκληρωθεί μέχρι το φθινόπωρο η ανακαίνιση του εργαστηρίου κεραμικής και καλαθοπλεκτικής τέχνης καθώς και την αναβάθμιση της καφετερίας και του περιβάλλοντα χώρου.

Αναφορικά με το Κρατικό Αρχείο, η κ. Κασσιανίδου ανέφερε ότι προχωρούν οι διαδικασίες για την προκήρυξη Αρχιτεκτονικού Διαγωνισμού για την ανέγερση του κτιρίου για το Ενιαίο Αρχειοφυλάκιο του Κρατικού Αρχείου. Σημείωσε ότι με την ολοκλήρωσή του, θα μεταφερθούν σε αυτό όλες οι αρχειακές συλλογές που βρίσκονται διασκορπισμένες στα αρχειοφυλάκια, και θα φυλάσσονται κάτω από ιδανικές συνθήκες διαφύλαξης σύμφωνα με τα διεθνή αρχειακά πρότυπα.

Για την ψηφιακή καταγραφή και προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς και του σύγχρονου πολιτισμού, η κ. Κασσιανίδου αναφέρθηκε στην προσπάθεια τους για διαφύλαξη και ψηφιακή προβολή του Πολιτισμού της Κύπρου.

Η Υφυπουργός ανέφερε ότι ο τρίτος στόχος είναι η πολιτιστική παιδεία και εκπαίδευση και το τέταρτος η πολιτιστική εξωστρέφεια, ενώ αναφέρθηκε και στις επιτυχίες του Υφυπουργείου Πολιτισμού στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρώπης, στο πλαίσιο της οποίας οργανώθηκαν αρχαιολογικές εκθέσεις σε ορισμένα από τα σημαντικότερα μουσεία διεθνώς, εικαστικές εκθέσεις σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και πραγματοποιήθηκαν μουσικές συναυλίες και χορευτικές παραστάσεις σε πρωτεύουσες ανά τον κόσμο.

«Η επιτυχής ολοκλήρωση του προγράμματος επιβεβαιώνει τη δυνατότητα της Κύπρου να σχεδιάζει και να υλοποιεί δράσεις υψηλού επιπέδου με διεθνή απήχηση», επεσήμανε.

Η κ. Κασσιανίδου επιβεβαίωσε, παράλληλα, τη δέσμευση του Υφυπουργείου Πολιτισμού να εργάζεται με συνέπεια, διαφάνεια και προσήλωση για την προώθηση πολιτικών που ενισχύουν τον πολιτισμό και υπηρετούν το συλλογικό καλό. «Με τη στήριξη σας και την συνεργασία όλων των εμπλεκομένων φορέων, είμαι βέβαιη ότι μπορούμε να συνεχίσουμε να δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για έναν πολιτισμό ζωντανό, εξωστρεφή και προσβάσιμο σε όλους. Προσβλέπω σε μια γόνιμη συνεργασία», συμπλήρωσε.

Παραμένουν σοβαρές εκκρεμότητες, λέει ο Πρόεδρος της Επιτροπής Παιδείας

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Παιδείας, Χρύσανθος Σαββίδης, σε δηλώσεις του μετά το πέρας της συνεδρίας, είπε ότι ως ΔΗΚΟ, πριν 4 χρόνια πρωτοστάτησαν στη δημιουργία του Υφυπουργείου Πολιτισμού.

«Η δημιουργία του Υφυπουργείου, καθώς και οι πρωτοβουλίες που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια συνιστούν βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση και προάσπιση του πολιτισμού. Την ίδια ώρα παραμένουν σοβαρές εκκρεμότητες και προβλήματα που απαιτούν άμεσες και ουσιαστικές παρεμβάσεις. Ως προτεραιότητα μας αποτελεί η άμεση προώθηση του νομοσχεδίου για το καθεστώς του καλλιτέχνη. Πρόκειται για μία κρίσιμη μεταρρύθμιση, η οποία θα κατοχυρώσει θεσμικά τους ανθρώπους της δημιουργίας, διασφαλίζοντας αξιοπρεπής συνθήκες εργασίας, κοινωνική προστασία και αναγνώριση της προσφοράς του», σημείωσε.

Η Υφυπουργός, συνέχισε ο κ. Σαββίδης, απαντώντας σε ερωτήσεις, υποσχέθηκε ότι πριν το τέλος του 2026, θα φέρει το νέο νομοσχέδιο ενώπιον τους, προσθέτοντας πως φαίνεται ότι θα γίνουν δύο νομοσχέδια. «Το ένα νομοσχέδιο θα είναι νομοσχέδιο για μητρώο καλλιτεχνών και το άλλο για χορηγίες. Θα δούμε τι θα έχουμε ενώπιον μας μέχρι το Δεκέμβρη» είπε.

Αναφέρθηκε ακολούθως στο «πολύ σοβαρό θέμα υποστελέχωσης» του Τμήματος Αρχαιοτήτων που, όπως είπε, δημιουργεί προβλήματα στην εύρυθμη λειτουργία των χώρων πολιτιστικής κληρονομιάς και περιορίζει την επιχειρησιακή δυνατότητα ανάπτυξης στις αυξημένες ανάγκες σε αυτό τομέα.

Είπε, παράλληλα, ότι ζήτησαν να τηρηθεί αυστηρά το χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση του νέου Αρχαιολογικού Μουσείου Λευκωσίας, το οποίο θα είναι στην ουσία η «βιτρίνα» του Υφυπουργείου Πολιτισμού. «Όπως έχουμε ενημερωθεί, αναμένεται να ολοκληρωθεί προς το 2029. Πρόκειται για ένα έργο εθνικής σημασίας, του οποίου η έγκαιρη υλοποίηση αποτελεί υποχρέωση της πολιτείας» είπε.

Ανέφερε ακόμη ότι τέθηκε επίσης το ζήτημα της κατασκευής στεγάστρων στο Αρχαιολογικό Πάρκο Πάφου, που «εκκρεμεί εδώ και 20 χρόνια» για να συμπληρώσει ότι «επί της ουσίας δεν έγινε το παραμικρό».

Για το Πολιτιστικό Χωριό Λέμπας είπε ότι ενημερώθηκαν πως στις 9 Ιουλίου προχωρεί η διαδικασία ανάθεσης και διαχείρισής του, μία εξέλιξη που όπως είπε «θα οδηγήσει στην πλήρη αξιοποίηση ενός χώρου με ιδιαίτερη σημασία για την καλλιτεχνική δημιουργία και τη πολιτιστική ανάπτυξη».

Σημείωσε ότι εστίασαν και στο Αρχαιολογικό Μουσείο Λεμεσού, το οποίο, όπως είπε, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει διαχρονικά προβλήματα, όπως η παλαιότητα των υποδομών, οι συνεχείς ανάγκες συντήρησης και η παρατεταμένη εκκρεμότητα αναβάθμισης και επέκτασης του.

«Παράλληλα, τα ζητήματα στελέχωσης και λειτουργίας και επάρκειας επηρεάζουν την πλήρη αξιοποίηση των πολύτιμων συλλογών και την εύρυθμη λειτουργία του μουσείου. Ως ΔΗΚΟ θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε στενά την υλοποίηση των δεσμεύσεων της πολιτείας, να ασκούμε ουσιαστικό και εποικοδομητικό κοινοβουλευτικό έλεγχο και να διεκδικούμε συγκεκριμένες λύσεις για την αναβάθμιση του πολιτιστικού τομέα», σημείωσε.

Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Πρόδρομος Αλαμπρίτης, σε δηλώσεις του είπε ότι «η πολιτιστική μας κληρονομιά δεν αποτελεί μόνο μέρος της ιστορίας μας, είναι ταυτότητα, η ψυχή και η προοπτική του τόπου μας».

«Ως Κοινοβουλευτική Επιτροπή Παιδείας και Πολιτισμού στηρίζουμε το έργο του Υφυπουργείου Πολιτισμού και πιστεύουμε ότι μπορεί να διαδραματίσει ακόμη πιο ουσιαστικό ρόλο στην ανάπτυξη της χώρας μας. Κατά τη σημερινή συνεδρία με την Υφυπουργό Πολιτισμού συζητήσαμε σημαντικά ζητήματα που αφορούν το μέλλον του πολιτισμού στην Κύπρο. Τονίσαμε την ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης του προγράμματος πρεσβευτές πολιτισμού στα σχολεία, ώστε οι νέες γενιές να έρθουν πιο κοντά στην ιστορία, τις τέχνες και την πολιτιστική μας κληρονομιά», πρόσθεσε.

Σημείωσε, παράλληλα, ότι ο πολιτισμός αξίζει ακόμη μεγαλύτερη στήριξη μέσα από ένα αυξημένο προϋπολογισμό.

«Συζητήσαμε και την εξέλιξη της δομής του Υφυπουργείου με στόχο ένα ακόμη πιο αποτελεσματικό αποτύπωμα για την κοινωνία. Ιδιαίτερα η αναφορά έγινε στην κατοχύρωση και στήριξη του επαγγελματία καλλιτέχνη, στη δημιουργία της Κυπριακής Βιβλιοθήκης, που αποτελεί διαχρονικό αίτημα του πνευματικού κόσμου, καθώς και στα χρονοδιαγράμματα ολοκλήρωσης του νέου αρχαιολογικού μουσείου», συμπλήρωσε.

Ταυτόχρονα, είπε ο κ. Αλαμπρίτης, ανέδειξαν τη σημασία της διαφύλαξης της λαϊκής μας παράδοσης.

«Ζήτησα να υπάρξει έμπρακτη στήριξη της υποψηφιότητας της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Λάρνακας για το 2030 , ώστε το Υφυπουργείο να συμβάλει ουσιαστικά στην προσπάθεια της πόλης να αναδειχθεί σε πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης. Χαιρετίζουμε την απόφαση της πολιτείας να διαθέσει 10 εκατομμύρια για τη στήριξη της προσπάθειας της Λάρνακας 2030 Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης. Πρόκειται για μια σημαντική επένδυση στον πολιτισμό, στην εξωστρέφεια και στην ανάπτυξη της πόλης και της Επαρχίας μας. Είναι σημαντικό οι δεσμεύσεις αυτές να υλοποιηθούν έγκαιρα και με συνέπεια, ώστε η Λάρνακα να αξιοποιήσει στο έπακρο αυτή τη μοναδική ευκαιρία, αφήνοντας μια ουσιαστική πολιτιστική και αναπτυξιακή παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές», σημείωσε.

Ο πολιτισμός, συνέχισε ο κ. Αλαμπρίτης, δεν είναι πολυτέλεια. «Είναι επένδυση στην παιδεία, στην κοινωνική συνοχή και στην ανάπτυξη του τόπου μας. Η πολιτεία οφείλει να συνεχίσει να επενδύει σε αυτόν τον τομέα με όραμα και συνέπεια», είπε.

Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Χρίστος Χριστοφίδης, σε δηλώσεις του είπε ότι στην Κύπρο ο κόσμος του πολιτισμού υποφέρει, κόσμος εξευτελίζεται καθημερινά, δεν έχει εισοδήματα, φεύγει από το λειτούργημα του καλλιτέχνη, παραστάσεις αναβάλλονται, θεατρικά σχήματα διαλύονται, πάρα πολλά πράγματα είναι σε εκκρεμότητα.

«Χρήματα δεν υπάρχουν, διότι διαθέτουμε μόνο ένα μικρό ποσοστό επί του συνολικού πολιτισμού» είπε, προσθέτοντας πως κατά τη συζήτηση έθεσαν μερικά από τα κορυφαία ζητήματα που απασχολούν τον κόσμο του πολιτισμού στην Κύπρο. «Έχουμε ακόμα σε εκκρεμότητα το νομοσχέδιο για το καθεστώς του καλλιτέχνη. Κατατέθηκε ένα νομοσχέδιο, το οποίο ήταν κατά την άποψή μας απαράδεκτο. Αποσύρθηκε εδώ και μερικούς μήνες, περιμένουμε ακόμα και σήμερα, δεν ήταν σε θέση το Υφυπουργείο να δώσει χρονοδιάγραμμα», σημείωσε.

Όπως είπε, το θέμα του καθεστώτος του καλλιτέχνη δεν είναι μία θεωρητική συζήτηση, έχει να κάνει με τα εισοδήματα των ανθρώπων, έχει να κάνει με τις συντάξεις και τη διασφάλιση που θα έχουν όταν θα βγουν από σύνταξη.

«Είναι ένας από τους βασικούς λόγους σήμερα για τους οποίους καλλιτέχνες εγκαταλείπουν το λειτούργημά τους και ψάχνουν να κάνουν κάτι άλλο, διότι είναι στον αέρα. Όπως και το θέμα των χρηματοδοτήσεων από τη Διεύθυνση Σύγχρονου Πολιτισμού, έχουν αναβληθεί πολλές παραστάσεις, διότι δεν υπάρχει μέχρι σήμερα οποιαδήποτε απάντηση για το κατά πόσο θα τύχουν στήριξης ή όχι αυτές οι παραστάσεις. Κόσμος απογοητεύεται, κουράστηκε ο κόσμος του πολιτισμού να περιμένει, να παρακαλεί, να εκλιπαρεί, να ρωτά κάθε μέρα να κάνει 100 τηλεφωνήματα και να μην παίρνει απάντηση», ανέφερε.

Είπε, παράλληλα, ότι έχουν υποδείξει στην Υφυπουργό ότι θα πρέπει τουλάχιστον τα κορυφαία ζητήματα που αφορούν στον κόσμο του πολιτισμού, να προωθηθούν τάχιστα.

«Δεν έχουμε άλλο χρόνο. Άλλωστε η παρούσα Κυβέρνηση πάει προς τη λήξη της θητείας της, έμεινε περίπου ενάμιση χρόνος. Δυστυχώς δεν έχουμε πάρει κάποιες συγκεκριμένες απαντήσεις για όλα αυτά. Εμείς θα συνεχίσουμε να παλεύουμε. Ο τόπος μας διέρχεται σήμερα μίαν πρώτιστα αξιακή, πολιτιστική, ηθική κρίση και χωρίς τη στήριξη του πολιτισμού και τη στήριξη του πολιτισμού προς την πατρίδα και την κοινωνία, δύσκολα θα μπορέσουμε να βγούμε από αυτή την κρίση», πρόσθεσε.

Ο Βουλευτής του ΕΛΑΜ, Σωτήρης Ιωάννου, σε δηλώσεις του είπε ότι πέραν από τα ζητήματα τα οποία έχουν θέσει για την νεολαία, όπως είναι το ζήτημα της κάρτας πολιτισμού για τους νέους και την ανάγκη επέκτασης της ηλικίας, έχουν θέσει πολύ σημαντικά ερωτήματα τα οποία άπτονται του κυπριακού προβλήματος και της εμπλοκής του ίδιου του Υφυπουργείου Πολιτισμού.

«Συγκεκριμένα, έχουμε ζητήσει γραπτές απαντήσεις όσον αφορά την πειθαρχική έρευνα, η οποία έχει ξεκινήσει για την έκθεση Μπιενάλε και την τότε χρησιμοποίηση της σφραγίδας του Υφυπουργείου Πολιτισμού σε ένα βιβλίο, σε μία έκθεση στην οποία ουσιαστικά προσέβαλλε τον ελληνισμό της Κύπρου απέναντι στην τουρκική εισβολή και κατοχή» και που καταλήγει η συγκεκριμένη έρευνα, ποιες ευθύνες έχουν αποδοθεί και σε ποιες τιμωρίες έχουν προχωρήσει, είπε. Ανέφερε ακόμη ότι ζητήθηκαν συγκεκριμένα στοιχεία για τον σχεδιαστή του κατοχικού συμβόλου και κατά πόσο έχουν αγοραστεί πίνακες ή έργα του από την Κυπριακή Δημοκρατία, πότε έχουν αγοραστεί και με ποια ποσά. Υπήρξε, συνέχισε, ενημέρωση ότι όλες οι απαντήσεις θα δοθούν γραπτώς «και εννοείται ότι ως ΕΛΑΜ θα επανέλθουμε σε αυτό το ζήτημα».