Tμήμα προϊστορικού νεκροταφείου έφερε στο φως η ανασκαφική περίοδος του 2025 όπως προκύπτει από την ολοκλήρωση των εργασιών της αρχαιολογικής αποστολής του North Carolina State University στην προϊστορική θέση Μακούντα Βούλες/Μερσινούδια, στην επαρχία Πάφου.

To Τμήμα Αρχαιοτήτων σε ανακοίνωσή του αναφέρει ότι «η ανασκαφική έρευνα στο νεκροταφείο στη Μακούντα προσθέτει νέα δεδομένα στη σύνθετη εικόνα των ταφικών πρακτικών της Χαλκολιθικής περιόδου στην Κύπρο ενώ παράλληλα, επισημαίνει τόσο ομοιότητες όσο και διαφορές με τα γνωστά νεκροταφεία της Σουσκιού, παρέχοντας έτσι νέα στοιχεία για την κοινωνική οργάνωση στην προϊστορική Κύπρο».

Η ανασκαφή διεξήχθη από τις 15 Ιουνίου έως τις 17 Ιουλίου 2025, υπό τη διεύθυνση της Dr. Kathlyn Grossman σε συνεργασία με τους Dr. Tate Paulette και Dr. Lisa Graham του North Carolina State University και Dr. Andrew MacCarthy του College of Southern Nevada), με χρηματοδότηση από το National Science Foundation των ΗΠΑ το North Carolina State University και από το American Society for Overseas Research.

Η ανασκαφική περίοδος του 2025, έφερε στο φως τμήμα προϊστορικού νεκροταφείου το οποίο είχε εντοπιστεί κατά την επιφανειακή έρευνα του Dr. Darius Maliszewski. Οι τάφοι, ορισμένοι εκ των οποίων ήταν ορατοί πριν από την έναρξη της ανασκαφής, βρίσκονται στην κορυφή ενός λόφου κοντά στον χαλκολιθικό οικισμό - τμήμα του οποίου είχε ανασκαφεί από την αποστολή σε προηγούμενες ανασκαφικές περιόδους. Η αποστολή ανέσκαψε 10 τάφους λαξευτούς στον βράχο, ορισμένοι εκ των οποίων είχαν διαταραχθεί στους νεότερους χρόνους, ενώ άλλοι είχαν υποστεί μερική διάβρωση κατά μήκος της πλαγιάς του βράχου.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, φαίνεται ότι κυριαρχούν τρεις τύποι τάφων στο νεκροταφείο: κυκλικοί λάκκοι διαμέτρου περίπου 1 μ., λαξευτοί στον βράχο, με ελαφρά διεύρυνση στη βάση, κυκλικοί λάκκοι διαμέτρου περίπου 2 μ., λαξευτοί στον βράχο, με ελαφρά διεύρυνση στη βάση και σε ορισμένες περιπτώσεις με ένα μικρό πλευρικό θάλαμο καθώς και ένας ορθογώνιος λάκκος λαξευτός στον βράχο.

Όλοι οι τάφοι ήταν διαταραγμένοι και μόνο σε δύο τάφους εντοπίστηκαν μερικά κτερίσματα. Ο ένας τάφος περιείχε δεκάδες χάντρες από όστρεο, πικρόλιθο, φαγεντιανή και χαλαζία και ο άλλος τάφος περιείχε τμήμα ανθρώπινου σκελετού, δύο χάλκινες σπείρες και θραύσματα χάλκινου σύρματος. Με βάση τη μορφολογία των τάφων και τους τύπους των ευρημάτων, φαίνεται ότι οι περισσότεροι τάφοι χρονολογούνται στη Χαλκολιθική περίοδο.

Στην περιοχή του νεκροταφείου τα επιφανειακά ευρήματα είναι ελάχιστα, σε αντίθεση με την περιοχή του οικισμού στη Μακούντα, όπου η επιφάνεια του εδάφους είναι πλούσια σε αρχαιολογικό υλικό. Εξαίρεση αποτελούν ένας μεγάλος τριπτήρας και ορισμένα κεραμικά θραύσματα που βρέθηκαν στην επιφάνεια, κοντά σε έναν από τους τάφους, καταλήγει η ανακοίνωση.