Στις 5 Μαΐου 2010, την ημέρα της μεγάλης απεργιακής κινητοποίησης, ο δημοσιογράφος Ηλίας Προβόπουλος βρισκόταν μέσα στο βιβλιοπωλείο «Ιανός», μαζί με τον φίλο του και τότε υπεύθυνο του καταστήματος Βασίλη Χατζηιακώβου. Καθώς περνούσαν οι διαδηλωτές από την οδό Σταδίου, οι δύο άνδρες παρατήρησαν μια ομάδα ατόμων με καλυμμένα πρόσωπα, που τους φάνηκαν παράταιροι από την υπόλοιπη πορεία.

«Είχαν διακριτικά για να συνεννοούνται. Κάποιοι είχαν χακί και άλλοι μαύρα κασκέτα», λέει στην «Κ» ο κ. Χατζηιακώβου. «Κατέβηκαν από την οδό Εδουάρδου Λω. Ηταν σαν να φορούν στολή, ξεχώριζαν. Δεν είχα ξαναδεί κάτι παρόμοιο», προσθέτει ο κ. Προβόπουλος. Με τη φωτογραφική του μηχανή τράβηξε κάποια καρέ. Ακολούθησε η εμπρηστική επίθεση στο υποκατάστημα της τράπεζας Marfin, ακριβώς απέναντι, από την οποία τρεις υπάλληλοι, ο Επαμεινώνδας Τσάκαλης, η Παρασκευή Ζούλια και η Αγγελική Παπαθανασοπούλου, έχασαν τη ζωή τους.

Θυμούνται ότι τρία άτομα από την ομάδα των κουκουλοφόρων κινήθηκαν κατά της τράπεζας. Ο ένας, τον οποίο περιγράφουν ως «πιο ψηλό από τους υπόλοιπους», φέρεται να έσπασε την τζαμαρία. «Αν έχει κόσμο μέσα, θα τους κάψουν σαν τα ποντίκια», θυμάται ότι είπε τότε ο κ. Χατζηιακώβου που παρακολουθούσε τη σκηνή. Λίγο αργότερα, ο ίδιος με έναν πυροσβεστήρα από το βιβλιοπωλείο διέσχισε την οδό Σταδίου και προσπάθησε μάταια να σβήσει τη φωτιά στην τράπεζα.

Ο κ. Προβόπουλος λέει ότι οι φωτογραφίες του δεν δείχνουν τη στιγμή της επίθεσης, αλλά ότι φαίνονται σε αυτές οι δράστες με τα καλυμμένα πρόσωπα λίγα λεπτά νωρίτερα. Την ίδια ημέρα το 2010, λίγες ώρες μετά το συμβάν, έδωσε κατάθεση στην Ασφάλεια και παρέδωσε συνολικά 204 φωτογραφίες της πορείας. Ανάμεσά τους και πέντε καρέ πριν από την επίθεση στη Marfin, καθώς και από την επίθεση που πραγματοποίησαν άλλα άτομα κατά του «Ιανού». «Περίμενα ότι την επόμενη ημέρα αυτές οι εικόνες θα μοιράζονταν σε όλες τις εφημερίδες και στα κανάλια, μήπως προκύψει κάποια πληροφορία», λέει. «Υπήρχαν στον κόσμο άνθρωποι που τους είχαν αντικρίσει, θυμάμαι ότι κάποιος λογομάχησε με έναν από αυτούς».

Τα ίδια φωτογραφικά καρέ χρησιμοποιήθηκαν το 2026 από τις αστυνομικές αρχές, σε νέα έρευνα. Αποτέλεσαν το υλικό για να γίνει η αντιπαραβολή από αστυνομικούς με άλλο φωτογραφικό αρχείο που είχε κατασχεθεί και να εκδοθούν τρία εντάλματα σύλληψης για την υπόθεση της Marfin. Στη δικογραφία αναφέρεται από τις αστυνομικές αρχές ότι οι φωτογραφίες από την ημέρα της επίθεσης λειτουργούν «ως σημείο αναφοράς για την αξιολόγηση των μαρτυρικών καταθέσεων». Οι δύο αυτόπτες μάρτυρες περιγράφουν στην «Κ» πώς έζησαν οι ίδιοι τα γεγονότα της 5ης Μαΐου 2010, καθώς και όσα ακολούθησαν.

Η δίκη και η αθώωση

Το 2016 δύο άτομα βρέθηκαν στο εδώλιο του Μικτού Ορκωτού Δικαστηρίου Αθηνών. Ο ένας αντιμετώπιζε κατηγορίες για την εμπρηστική επίθεση στη Marfin και ο άλλος για την επίθεση στο βιβλιοπωλείο «Ιανός». Ο κ. Προβόπουλος και ο κ. Χατζηιακώβου κατέθεσαν μαζί με άλλους μάρτυρες στη δίκη. Οι δύο κατηγορούμενοι αθωώθηκαν. «Οι μάρτυρες συνηγορήσαμε ότι δεν ήταν ούτε ο ένας ούτε ο άλλος οι δράστες», λέει ο κ. Χατζηιακώβου. «Μέχρι και τώρα ορισμένοι μας κατηγορούν ότι αθωώσαμε τους “δολοφόνους”. Δεν ήταν όμως μόνο αθώοι, ήταν άσχετοι με το γεγονός».

Το 2021 κλήθηκαν ξανά και οι δύο από τις αστυνομικές αρχές για κατάθεση. Οπως λένε, τους έδειξαν τότε ένα βίντεο από την επίθεση στον «Ιανό» και είδαν ξανά τις εικόνες που είχε τραβήξει την επίμαχη ημέρα ο κ. Προβόπουλος. Οι αστυνομικοί αυτή τη φορά είχαν δώσει σε κάθε άγνωστο δράστη έναν αριθμό. Ρωτούσαν αυτούς και άλλους αυτόπτες μάρτυρες που εξέτασαν, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονταν εργαζόμενοι στην τράπεζα και στο βιβλιοπωλείο, πώς είχαν κινηθεί οι κουκουλοφόροι, ποιος ήταν αυτός που έσπασε την τζαμαρία της τράπεζας, ποιος έριξε το εύφλεκτο υγρό και ποιος προκάλεσε τη φωτιά.

«Είχαν μπει αριθμοί στις φωτογραφίες», λέει ο κ. Χατζηιακώβου. Και οι δύο αυτόπτες μάρτυρες διευκρινίζουν ότι δεν τους υποδείχθηκαν άλλες εικόνες ατόμων με ακάλυπτα χαρακτηριστικά ώστε να αναγνωρίσουν και να ταυτοποιήσουν πρόσωπα. Αυτό που κατέθεσαν το 2021 ήταν πώς είχαν κινηθεί οι άγνωστοι δράστες την ημέρα της επίθεσης.

«Ολη αυτή η υπόθεση μας έχει δημιουργήσει ένα άγος», λέει ο κ. Προβόπουλος. «Μας έχει συγκλονίσει ο θάνατος των τριών ανθρώπων και περιμέναμε ότι η πολιτεία θα το κυνηγούσε από την πρώτη στιγμή. Οταν το συζητάμε ξανά έπειτα από 16 χρόνια, μοιραία νιώθω απογοητευμένος. Θα ευχόμουν να έχουν βρεθεί οι υπαίτιοι, αλλά τόσο καιρό μετά έχω επιφυλάξεις».

Ο κ. Χατζηιακώβου λέει ότι οι εργαζόμενοι στο βιβλιοπωλείο και ο ίδιος δεν ήθελαν να λειτουργήσει το κατάστημα την 5η Μαΐου 2010 και είχαν εκφράσει τη διαφωνία τους σε σύσκεψη που είχε γίνει μία ημέρα νωρίτερα. Αλλοι κουκουλοφόροι κινήθηκαν εναντίον του βιβλιοπωλείου, έσπασαν την τζαμαρία και πέταξαν τρεις μολότοφ στο εσωτερικό. «Θα ήθελα να καταδικαστεί όποιος ευθύνεται», λέει ο τότε υπεύθυνος του βιβλιοπωλείου. «Αλλά να είναι αυτός, όχι κάποιος αθώος».