Κανένας άνθρωπος δεν είχε φτάσει ποτέ τόσο μακριά. Οι τέσσερις αστροναύτες της αποστολής Artemis ΙΙ κατέρριψαν τη Δευτέρα 6 Απριλίου, το ρεκόρ απόστασης από τη Γη, το οποίο μέχρι χθες ανερχόταν στα 400.171 χιλιόμετρα. Το προηγούμενο ρεκόρ είχε σημειώσει το πλήρωμα της αποστολής Apollo 13 το 1970.

Οι αστροναύτες του Artemis ΙΙ βελτίωσαν περαιτέρω το ρεκόρ, φτάνοντας σε απόσταση 405.588 χιλιομέτρων από τον «Γαλάζιο Πλανήτη». Η αποστολή, που εκτοξεύθηκε τη νύχτα Τετάρτης προς Πέμπτη, πραγματοποίησε τη νύχτα Δευτέρας προς Τρίτη πτήση γύρω από τη Σελήνη — κάτι που είχε να συμβεί πάνω από 50 χρόνια.

Στο σκάφος Orion επιβαίνουν τρεις Αμερικανοί — οι Ριντ Γουάιζμαν, Βίκτορ Γκλόβερ και Κριστίνα Κοχ — και ένας Καναδός, ο Τζέρεμι Χάνσεν.

«Ραντεβού στην άλλη πλευρά»

Τη νύχτα, το πλήρωμα άρχισε να περνά πίσω από τη Σελήνη, με αποτέλεσμα να χαθεί η επικοινωνία για περίπου 40 λεπτά. «Ραντεβού στην άλλη πλευρά», είχε δηλώσει νωρίτερα ο αστροναύτης Βίκτορ Γκλόβερ από το σκάφος Orion, σε συνομιλία με το κέντρο ελέγχου στο Χιούστον. «Νιώθουμε την αγάπη σας από τη Σελήνη», πρόσθεσε, αναφερόμενος και στο μήνυμα αγάπης του Χριστού.

Σαράντα λεπτά αργότερα, η NASA ανακοίνωσε ότι αποκαταστάθηκε η επικοινωνία. «Οταν ενεργοποίησα τους κινητήρες προς τη Σελήνη, είπα ότι δεν εγκαταλείπουμε τη Γη — και αυτό είναι αλήθεια», δήλωσε η αστροναύτης Κριστίνα Κοχ σε μήνυμα που μετέδωσε η αμερικανική διαστημική υπηρεσία. «Θα εξερευνήσουμε, θα κατασκευάσουμε σκάφη. Θα επιστρέψουμε. Θα δημιουργήσουμε επιστημονικές βάσεις (…) Θα αποτελούμε πηγή έμπνευσης, αλλά θα επιλέγουμε πάντα τη Γη», τόνισε.

«Καθώς ξεπερνάμε τη μεγαλύτερη απόσταση που έχει διανύσει ποτέ η ανθρωπότητα από τη Γη, το κάνουμε αποτίοντας φόρο τιμής στις προσπάθειες και τα εξαιρετικά επιτεύγματα των προκατόχων μας», δήλωσε νωρίτερα σε απευθείας μετάδοση ο Χάνσεν. «Πάνω από όλα, επιλέγουμε αυτή τη στιγμή για να θέσουμε μια πρόκληση στη γενιά μας και στις επόμενες, ώστε να διασφαλίσουμε ότι αυτό το ρεκόρ θα έχει σύντομη διάρκεια».

Οι αστροναύτες παρατήρησαν τη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης, εκείνη που δεν είναι ποτέ ορατή από τη Γη. Καθώς τα παράθυρα του Orion είναι μικρά, τα μέλη του πληρώματος εναλλάσσονταν ανά δύο κάθε 55 έως 85 λεπτά για να πραγματοποιούν τις παρατηρήσεις τους.

Μεταξύ άλλων, οι αστροναύτες επρόκειτο να παρατηρήσουν τη Mare Orientale, σεληνιακή «θάλασσα» διαμέτρου περίπου 320 χιλιομέτρων, που βρίσκεται στο κέντρο ενός εκτεταμένου κρατήρα ηλικίας 3,8 δισεκατομμυρίων ετών, στη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης, καθώς και τον κρατήρα Χέρτζσπρουνγκ, με διάμετρο περίπου 570 χιλιόμετρα. Συνολικά, αναμένεται να παρατηρήσουν και να φωτογραφίσουν 30 σημεία.

Οι προφορικές τους περιγραφές, καθώς και οι σημειώσεις και οι φωτογραφίες τους — τρεις φωτογραφικές μηχανές Nikon έχουν μεταφερθεί στο σκάφος — αναμένεται να συμβάλουν στην εκπαίδευση των αστροναυτών των μελλοντικών αποστολών Artemis, που θα πραγματοποιηθούν στην επιφάνεια της Σελήνης. Τα τέσσερα μέλη του πληρώματος προετοιμάζονταν επί σχεδόν τρία χρόνια, ενώ εκπαιδεύτηκαν στην αναγνώριση γεωλογικών σχηματισμών και στην ακριβή περιγραφή τους προς τους επιστήμονες στη Γη.

Το πέρασμά τους πίσω από τη Σελήνη προκάλεσε διακοπή των επικοινωνιών με τη Γη για περίπου σαράντα λεπτά. Κατά τη διάρκεια της υπερπτήσης, είχαν επίσης την ευκαιρία να παρακολουθήσουν μια ηλιακή έκλειψη — με τον Ηλιο να κρύβεται πίσω από τη Σελήνη — καθώς και ένα «ηλιοβασίλεμα» και μια «ανατολή» της Γης πίσω από τη Σελήνη.

Τραμπ: «Γράψατε Ιστορία»

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επικοινώνησε τηλεφωνικά το βράδυ της Δευτέρας με τους αστροναύτες της αποστολής για να τους συγχαρεί. «Σήμερα γράψατε Ιστορία και κάνατε όλη την Αμερική πραγματικά περήφανη, απίστευτα περήφανη», δήλωσε κατά τη διάρκεια της συνομιλίας με τους τρεις Αμερικανούς και τον Καναδό.

«Είστε πραγματικά οι πρωτοπόροι της εποχής μας», πρόσθεσε ο Αμερικανός πρόεδρος, ο οποίος είχε σύντομο διάλογο με το πλήρωμα. Μεταξύ άλλων, τους ρώτησε τι ένιωσαν κατά τη διάρκεια της διακοπής επικοινωνίας, όταν το σκάφος περνούσε πίσω από τη Σελήνη. «Εκανα μια μικρή προσευχή και μετά συνέχισα τη δουλειά μου. Κατέγραφα επιστημονικές παρατηρήσεις της αθέατης πλευράς της Σελήνης», απάντησε από το σκάφος Orion ο Βίκτορ Γκλόβερ.

«Είστε πραγματικά εντυπωσιακοί. Ολος ο κόσμος μιλάει για εσάς. Ανυπομονώ να σας υποδεχθώ στο Οβάλ Γραφείο, στον Λευκό Οίκο, όπου θα γιορτάσουμε τα απίστευτα επιτεύγματά σας», πρόσθεσε ακόμη ο Τραμπ.

«Καλημέρα Artemis ΙΙ, εδώ Τζιμ Λόβελ»

Η NASA μετέδωσε νωρίτερα στους τέσσερις αστροναύτες μήνυμα του Τζέιμς Λόβελ, πρωτοπόρου των αποστολών Apollo 8 και Apollo 13, το οποίο είχε ηχογραφηθεί λίγους μήνες πριν από τον θάνατό του, το 2025. «Καλημέρα Artemis ΙΙ, εδώ Τζιμ Λόβελ, αστροναύτης του Apollo. Καλώς ήρθατε στην παλιά μου “γειτονιά”!», είπε, αφηγούμενος στη συνέχεια την εμπειρία του.

«Οταν ο Φρανκ Μπόρμαν, ο Μπιλ Αντερς και εγώ τεθήκαμε σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη με το Apollo 8, προσφέραμε στην ανθρωπότητα την πρώτη κοντινή εικόνα της Σελήνης — μια εικόνα που ενέπνευσε και συνεπήρε τον κόσμο», ανέφερε. Εξέφρασε περηφάνια «που τους παραδίδει τη σκυτάλη» και τους έδωσε μια συμβουλή: «Ξέρω ότι θα είστε πολύ απασχολημένοι, αλλά μην ξεχάσετε να απολαύσετε τη θέα».

Οι πρωτοπόροι του Apollo είχαν πετάξει σε ύψος περίπου 110 χιλιομέτρων, το Artemis ΙΙ θα παραμείνει πολύ πιο μακριά, σε απόσταση περίπου 6.550 χιλιομέτρων από την επιφάνεια της Σελήνης, λόγω της τροχιάς του. Σε αυτή την απόσταση, ωστόσο, οι αστροναύτες θα έχουν πλήρη θέα του σεληνιακού δίσκου, και των πολικών περιοχών.

«Υπάρχει ένας γεωμορφολογικός σχηματισμός σε ένα όμορφο σημείο της Σελήνης, στο όριο μεταξύ της ορατής και της αθέατης πλευράς», δήλωσε ο Καναδός Τζέρεμι Χάνσεν κατά τη διάρκεια της μετάδοσης, λίγο αφότου το σκάφος τους ξεπέρασε το ρεκόρ απόστασης από τη Γη. «Σε κάποιες φάσεις της σεληνιακής διέλευσης, θα είναι ορατός από τη Γη», πρόσθεσε.

«Πρόκειται για ένα φωτεινό σημείο στη Σελήνη· θα θέλαμε να το ονομάσουμε “Carroll”», σημείωσε. Οι αστροναύτες έδωσαν επίσης το όνομα «Integrity» σε άλλον κρατήρα.

Σύμφωνα με εκπρόσωπο της NASA στο Χιούστον, το αίτημα των αστροναυτών θα υποβληθεί στη Διεθνή Αστρονομική Ενωση, προκειμένου να επικυρωθούν επισήμως οι ονομασίες των δύο κρατήρων.