Εδώ και χρόνια, ο πόλεμος στην Ουκρανία βρίσκεται ουσιαστικά σε αδιέξοδο. Η γραμμή του μετώπου μετακινείται με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς, αλλά με τρομακτικό κόστος και απώλειες ζωών.
Οι δυτικές χώρες παρέμειναν, σε γενικές γραμμές, ενωμένες στην υποστήριξή τους προς την Ουκρανία απέναντι στη Ρωσία, έως ότου ο Ντόναλντ Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο, στις αρχές του περασμένου έτους. Eκτοτε, η αμερικανική στρατιωτική και οικονομική βοήθεια προς το Κίεβο έχει μειωθεί δραστικά, μεταφέροντας μεγάλο μέρος του βάρους στην Ευρώπη. Πλέον, το Ουκρανικό ενδέχεται να βρίσκεται μπροστά σε νέα καμπή, σύμφωνα με ανάλυση των New York Times.
Το Σαββατοκύριακο, μετά την απόφασή του να άρει αμερικανικές κυρώσεις και να αγοράσει ρωσικό ντίζελ, ο Τραμπ προχώρησε ένα βήμα παραπέρα. Πρότεινε στις ευρωπαϊκές χώρες να επαναλάβουν τις αγορές ρωσικού φυσικού αερίου.
Η ιδέα αυτή έχει απορριφθεί κατηγορηματικά από πολλούς Ευρωπαίους, όχι όμως από όλους. Η Αλις Βάιντελ, ηγετικό στέλεχος του ακροδεξιού κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), δήλωσε την περασμένη εβδομάδα στη γερμανική Βουλή ότι οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας «καταστρέφουν την οικονομία μας».
Από την πλευρά της, η Μαρίν Λεπέν, επικεφαλής της γαλλικής Ακροδεξιάς, επέκρινε την Ευρωπαϊκή Ενωση επειδή διεξάγει «ενεργειακό πόλεμο κατά της Ρωσίας, τη στιγμή που εμείς ξεμένουμε από ενεργειακούς πόρους».
Ο Πούτιν πίστευε ανέκαθεν ότι η αποφασιστικότητά του να συνεχίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία θα αποδεικνυόταν ισχυρότερη από τη βούληση των Δυτικών συμμάχων να συνεχίσουν να στηρίζουν το Κίεβο. Από τη μία πλευρά, η επιλογή αυτή τού έχει ήδη κοστίσει πολύ ακριβά με περισσότερους από ένα εκατομμύριο νεκρούς και τραυματίες στρατιώτες. Ωστόσο, η συγκεκριμένη στρατηγική ενδέχεται τελικά να αποδίδει καρπούς στη «μεγάλη εικόνα», υποστηρίζει η αμερικανική εφημερία.
Ο Πούτιν πίστευε ανέκαθεν ότι η αποφασιστικότητά του να συνεχίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία θα αποδεικνυόταν ισχυρότερη από τη βούληση των Δυτικών συμμάχων να συνεχίσουν να στηρίζουν το Κίεβο.
Το παιχνίδι αναμονής
Οταν ο Πούτιν ξεκινούσε την εισβολή στην Ουκρανία, το 2022, εκτιμούσε ότι ο πόλεμος θα ήταν σύντομος. Ενας από τους λόγους για τους οποίους αυτό δεν συνέβη ήταν η αποφασιστικότητα και η ενότητα των Ουκρανών, αλλά και των Δυτικών συμμάχων τους, να αντισταθούν.
Ο Πούτιν φέρεται να αιφνιδιάστηκε από το γεγονός ότι οι δυτικές χώρες κατάφεραν να συγκροτήσουν ενιαίο μέτωπο.
Αυτό δεν σήμαινε μόνο την παροχή όπλων, οικονομικής βοήθειας και πληροφοριών στην Ουκρανία. Σήμαινε επίσης ότι οι ευρωπαϊκές χώρες έπρεπε να απεξαρτηθούν από το φθηνό ρωσικό φυσικό αέριο, διαδικασία με σημαντικό οικονομικό κόστος τόσο για τη Μόσχα όσο και για την ίδια την Ευρώπη.
Η Γερμανία, η μεγαλύτερη οικονομία της ηπείρου, προμηθευόταν από τη Ρωσία περισσότερο από το μισό φυσικό αέριο που κατανάλωνε πριν από την εισβολή. Σήμερα πληρώνει περισσότερο για να προμηθεύεται αέριο από άλλες χώρες.
Η αύξηση του ενεργειακού κόστους και οι οικονομικές και πολιτικές επιπτώσεις της στις δυτικές χώρες αποτελούν βασικό στοιχείο της στρατηγικής του Πούτιν να παρατείνει τον πόλεμο. Ο Ρώσος πρόεδρος ήταν πάντοτε πεπεισμένος ότι ήταν απλώς θέμα χρόνου να διαρραγεί η δυτική ενότητα για την Ουκρανία, εκτιμούν τώρα αναλυτές.
Αυτό εξηγεί γιατί ο Πούτιν αρνήθηκε επανειλημμένα να τερματίσει τον πόλεμο, ακόμη και όταν ο Τραμπ τού πρόσφερε παραχωρήσεις, σημειώνουν οι ΝΥΤ.
Κατά την προεκλογική εκστρατεία του, ο Τραμπ διαβεβαίωνε ότι θα μπορούσε να τερματίσει τον πόλεμο μέσα σε 24 ώρες. Τρεις εβδομάδες μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, είχε την πρώτη τηλεφωνική επικοινωνία του με τον Πούτιν, ενώ ακολούθησαν νέες υποσχέσεις για τον τερματισμό των εχθροπραξιών. Εξι μήνες αργότερα, ο Τραμπ υποδέχθηκε τον Ρώσο πρόεδρο στην Αλάσκα με τιμές, δηλώνοντας ότι μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός ήταν κοντά.
Τον Νοέμβριο, ο Τραμπ προώθησε ειρηνευτικό σχέδιο 28 σημείων, το οποίο θεωρήθηκε ευρέως ευνοϊκό για τη Ρωσία, υποσχόμενος και πάλι ότι θα έβαζε τέλος στον πόλεμο.
Αυτές οι εξελίξεις αποκαλύπτουν δύο στοιχεία:
- Αφενός, πόσο μακριά είναι διατεθειμένος να φτάσει ο Πούτιν, υποθηκεύοντας ουσιαστικά το μέλλον της ίδιας του της χώρας, προκειμένου να συνεχίσει τον πόλεμο και να επιτύχει τους βασικούς του στόχους – την προσάρτηση εδαφών, τον αφοπλισμό της Ουκρανίας και τον αποκλεισμό κάθε εμπλοκής του ΝΑΤΟ στη χώρα.
- Αφετέρου, πόσο μακριά είναι διατεθειμένος να φτάσει ο Τραμπ για να του προσφέρει όσα επιδιώκει.
Ρωσική «διείσδυση»
Ο Πούτιν έχει ήδη εξασφαλίσει κάποια από όσα επιθυμεί. Ο Τραμπ αγοράζει ρωσικό ντίζελ, υιοθετεί ολοένα πιο σκληρή στάση απέναντι στην Ουκρανία και πιέζει την Ευρώπη να αγοράσει ρωσικό φυσικό αέριο.
Την ίδια στιγμή, πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αποδυναμώνονται, καθώς ενισχύονται κόμματα που διάκεινται φιλικά προς τη Ρωσία, σημειώνει η αμερικανική εφημερίδα.
Στη Γαλλία, η Λεπέν εμφανίζεται ως φαβορί ενόψει των προεδρικών εκλογών του επόμενου έτους. Στη Γερμανία, το φιλορωσικό AfD είναι πλέον το δημοφιλέστερο κόμμα.
Η άνοδος των ακροδεξιών κομμάτων στην Ευρώπη έχει και εγχώριες αιτίες και δυναμική. Ωστόσο, σύμφωνα με αρκετές αναλύσεις, συνδέεται σαφώς και με τη στάση τους απέναντι στη Ρωσία.
Την ίδια στιγμή στις ΗΠΑ, ο Τραμπ επιρρίπτει την ευθύνη για τη συνέχιση του πολέμου στον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι: «Δεν θέλει να τερματίσει αυτόν τον πόλεμο και πιθανότατα δεν ήθελε ποτέ», έγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Κυριακή.
Παράλληλα, υποβάθμισε τον αντίκτυπο των ρωσικών βομβαρδισμών: «Η Ρωσία, για να είμαι ειλικρινής, έχει φερθεί εντάξει στην Ουκρανία», δήλωσε τη Δευτέρα.
Η ρητορική του Αμερικανού προέδρου έχει σημασία. Οι δηλώσεις αυτές καταδεικνύουν την αποφασιστικότητα του Τραμπ να εξαναγκάσει τον Ζελένσκι να αποδεχθεί μια συμφωνία ακόμη και αν αυτή διαμορφωθεί σε μεγάλο βαθμό με τους όρους της Ρωσίας. Και αν τελικά συμβεί αυτό, θα αποτελέσει τη μεγαλύτερη δικαίωση της στρατηγικής του Πούτιν, καταλήγει η ανάλυση των ΝΥΤ.
