«Το Brexit δεν μας έδωσε μεγαλύτερο έλεγχο, αλλά μια δεκαετία χαμηλής ανάπτυξης. Εφερε περισσότερη ζημιά παρά καλό». Με αυτή τη διαπίστωση, από το βήμα του ετήσιου συνεδρίου των Εργατικών, στο Λίβερπουλ, ο Αντι Μπέρναμ άνοιξε και επισήμως τη συζήτηση για επανεξέταση της σχέσης του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ευρωπαϊκή Ενωση. Οπως δήλωσε στην ίδια ομιλία ο Βρετανός πρωθυπουργός, θα εκμεταλλευθεί την ευκαιρία που θα του δώσει η επικείμενη σύνοδος κορυφής των δύο πλευρών για να εκθέσει στους ομοεθνείς του τις διάφορες εναλλακτικές λύσεις που υπάρχουν όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη σχέση τους με την άλλη πλευρά της Μάγχης και να ανιχνεύσει τα περιθώρια πολιτικής σύγκλισης.

Δημοσκόπηση της εταιρείας Public First, που δημοσιεύθηκε χθες στην ιστοσελίδα Politico, φέρει το 70% των Βρετανών ψηφοφόρων να επιθυμεί στενότερες σχέσεις με την Ε.Ε. Από αυτούς, το 31% θέτει ως όρο να διατηρήσει η Βρετανία την αυτονομία της όσον αφορά την εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανονισμών, αλλά το υπόλοιπο 39% επιθυμεί τη σύσφιγξη των σχέσεων σε κάθε περίπτωση. Η δημοσκόπηση, όπως και η ομιλία του Μπέρναμ, άφησε ανοιχτό το είδος της μελλοντικής, στενότερης σχέσης – επιστροφής στην τελωνειακή ένωση, στην ενιαία αγορά ή και στην ίδια την Ε.Ε.

Ενθερμοι οι Πράσινοι

Προβλέψιμα, τα μεγαλύτερα ποσοστά υπέρ της αναθεώρησης του υφιστάμενου καθεστώτος καταγράφονται μεταξύ των ψηφοφόρων των αριστερών κομμάτων, με τους οπαδούς των Πρασίνων να έχουν τα πρωτεία, καθώς το 64% εξ αυτών επιθυμεί στενότερες σχέσεις με την Ε.Ε. Είναι εντυπωσιακό, όμως, ότι ακόμη και μεταξύ των οπαδών του κατεξοχήν ευρωσκεπτικιστικού κόμματος Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ, ο οποίος διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο στην εκστρατεία υπέρ του Brexit, το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει στο 51%.

«Η κοινή γνώμη κοιτάζει προς την Ευρώπη αναζητώντας πολιτικούς συμμάχους, αφού οι ΗΠΑ εμφανίζονται ολοένα και περισσότερο ως αναξιόπιστες, στην καλύτερη περίπτωση ή ως αντίπαλοι, στη χειρότερη», εκτιμά ο Σεμπ Ράιντ, διευθυντής ερευνών της Public First. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει ερεθίσει πολλούς Βρετανούς, ιδίως στην Αγγλία, με τις τοποθετήσεις του υπέρ της ενσωμάτωσης του Ολστερ (Βόρεια Ιρλανδία) στη Δημοκρατία της Ιρλανδίας και με την όλη αντιευρωπαϊκή στάση του.

Προσφάτως, το ινστιτούτο του πρώην πρωθυπουργού της Βρετανίας Τόνι Μπλερ δημοσίευσε έκθεση η οποία καλούσε τον Μπέρναμ να θέσει ως στόχο του την επανένταξη της χώρας στην Ε.Ε. εντός της δεκαετίας. Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο δήμαρχος Λονδίνου Σαντίκ Καν, ο οποίος προέρχεται από τους Εργατικούς.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός ωστόσο –η εκλογική περιφέρεια του οποίου, στο Μέικερφιλντ του Μάντσεστερ, είχε ψηφίσει υπέρ του Brexit– δεν εννοεί να δρομολογήσει, σε αυτή τη φάση, ένα νέο δημοψήφισμα, που θα άνοιγε ξανά τη μεγάλη διαμάχη, η οποία δίχασε και παρέλυσε τη Βρετανία για χρόνια. Απαντώντας στον Μπλερ, επισήμανε ότι «οφείλουμε να μείνουμε στοχοπροσηλωμένοι στα εσωτερικά προβλήματα και να τα επιλύσουμε, αντί να επιστρέψουμε στις διχαστικές διαμάχες για την επανένταξη στην Ε.Ε.».

Εξαγγελίες

Σε αυτή τη γραμμή έμεινε πιστός στη χθεσινή ομιλία του στο συνέδριο των Εργατικών, το πρώτο στο οποίο απευθύνθηκε ως αρχηγός του κόμματος και πρωθυπουργός της χώρας. Επικεντρώθηκε σε θέματα οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής, προσπαθώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στην υπόσχεσή του να αντιστρέψει τις επιπτώσεις «40 χρόνων νεοφιλελευθερισμού» και να διατηρήσει τη δημοσιονομική πειθαρχία. Υπό αυτό το πρίσμα, ανήγγειλε ότι θα καταργήσει τον νόμο που πέρασε επί πρωθυπουργίας Θάτσερ, απαγορεύοντας στο Δημόσιο να είναι ιδιοκτήτης εταιρειών ύδρευσης, και υποσχέθηκε μεγαλύτερο δημόσιο έλεγχο στην ενέργεια, στο νερό και στη λαϊκή στέγη.

Παράλληλα, ο Αντι Μπέρναμ ανήγγειλε αυξήσεις και τιμαριθμική αναπροσαρμογή των συντάξεων μετά τις επόμενες εκλογές του 2030 και απαλλαγή φορολογίας για τους χαμηλοσυνταξιούχους. Ενθουσιώδη χειροκροτήματα συνάντησε η εξαγγελία του ότι οι Εργατικοί θα συμπεριλάβουν στο εκλογικό πρόγραμμα του 2030 την καθιέρωση της απλής αναλογικής – υπέρ της οποίας έχουν ταχθεί δύο συνέδρια του κόμματος χωρίς αυτό να γίνει πράξη. Κάτι τέτοιο θα ισοδυναμεί με ριζική ανατροπή των όρων του πολιτικού παιχνιδιού στη Βρετανία, όπου το πλειοψηφικό σύστημα των μονοεδρικών περιφερειών ισχύει από το 1885.