Έκτακτη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ενωσης συγκαλεί ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, στη «σκιά» των νέων απειλών του Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή δασμών εναντίον οκτώ ευρωπαϊκών κρατών που αντιτίθενται στην πρόθεσή του να εξαγοράσει τη Γροιλανδία.

Αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ήδη ζητούν σκληρά αντίμετρα εναντίον των ΗΠΑ, τα οποία πρόκειται να αποφασιστούν στην έκτακτη συνεδρίαση των «27» που θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη Πέμπτη, 22 Ιανουαρίου, στις Βρυξέλλες, σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους.

Μετά από διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη εν μέσω της κλιμάκωσης των εντάσεων μεταξύ Ε.Ε. και ΗΠΑ ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου υπογράμμισε σε ανακοίνωσή του ότι οι «27» επιβεβαιώνουν την ισχυρή δέσμευση και την ενότητά τους σε συμφωνία με τις αρχές του διεθνούς δικαίου, της εδαφικής ακεραιότητας και της εθνικής κυριαρχίας, ενώ τάσσονται αλληλέγγυοι προς τη Δανία και τη Γροιλανδία.

Παράλληλα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες «αναγνωρίζουν το κοινό διατλαντικό ενδιαφέρον για την ειρήνη και την ασφάλεια στην Αρκτική, ιδίως μέσω του ΝΑΤΟ». Στις τάξεις των «27» υπάρχει επίσης κοινή εκτίμηση ότι «οι δασμοί θα υπονόμευαν τις διατλαντικές σχέσεις και ότι είναι ασυμβίβαστοι με την εμπορική συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, σύμφωνα με την ανακοίνωση του Αντόνιο Κόστα, εμφανίζονται έτοιμοι «να υπερασπιστούν τον εαυτό τους ενάντια σε κάθε μορφή εξαναγκασμού». Παρ΄όλα αυτά, εκφράζουν την πρόθεση «να συνεχίσουν να συνεργάζονται εποικοδομητικά με τις ΗΠΑ σε όλα τα θέματα κοινού ενδιαφέροντος».

Το βράδυ της Κυριακής ολοκληρώθηκε η έκτακτη συνάντηση των μονίμων αντιπροσώπων (Coreper) στις Βρυξέλλες, όπου συζητήθηκαν οι πρόσφατες εξελίξεις.

Κάποια κράτη μέλη πιέζουν για την ενεργοποίηση των δασμών ύψους 93 δισ. ευρώ ή (και) άλλων περιοριστικών μέτρων έναντι των αμερικανικών εταιρειών, ως μέσο «πίεσης» στις συναντήσεις, που θα διεξαχθούν στο Νταβός μεταξύ Ευρωπαίων και Αμερικανών αξιωματούχων, στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, την εβδομάδα που ξεκινά.

Οι δασμοί αυτοί ύψους 93 δισ. ευρώ είχαν καταρτιστεί και συμφωνηθεί από τα κράτη μέλη πέρυσι, αλλά είχαν «παγώσει» έως τις 6 Φεβρουαρίου, καθώς η Ε.Ε. κατέληξε σε εμπορική συμφωνία με τις ΗΠΑ, τον περασμένο Ιούλιο.

Η επανενεργοποίησή τους συζητήθηκε από τους πρέσβεις της Ε.Ε. κατά την απογευματινή συνεδρίασή τους, όπως αναφέρουν οι FT, όπως και το λεγόμενο «εργαλείο κατά του εξαναγκασμού» (anti- coercion instrument, ACI ) που ζητά μετ’ επιτάσεως η Γαλλία. Το «εργαλείο» αυτό μπορεί – ανάμεσα σε άλλα – να περιορίσει την πρόσβαση των αμερικανικών εταιρειών στην εσωτερική αγορά της Ε.Ε.

Ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές, μιλώντας στην «Κ», ωστόσο, ανέφεραν ότι προς το παρόν δεν τίθεται θέμα ενεργοποίησης του ACI ή οποιουδήποτε άλλου εμπορικού μέσου εναντίον των ΗΠΑ.

Αναφορικά με τα αντίμετρα των 93 δισ. ευρώ που έχουν ανασταλεί έως τις 6 Φεβρουαρίου, οι ίδιες πηγές διευκρινίζουν ότι η Ε.Ε. θα αποφασίσει μόνο μετά την 1η Φεβρουαρίου εάν θα παρατείνει το «πάγωμα» των εν λόγω μέτρων.

Στην πλειοψηφία τους τα κράτη μέλη συμφωνούν ότι η χρήση εμπορικών μέτρων είναι ανεπιθύμητη ως μέσο «πίεσης» και προκρίνουν συνεργασία με τις ΗΠΑ.

Εάν χρειαστεί ωστόσο, όπως επισημαίνουν ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές, η Ε.Ε. έχει στη διάθεσή της διάφορα μέσα. Προσώρας, όμως, προκρίνεται ο διάλογος και η αναζήτηση διπλωματικής λύσης.

Σε κάθε περίπτωση, οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα αποφασίσουν τα επόμενα βήματά τους μετά από τις σχετικές συζητήσεις που θα διεξαχθούν αυτήν την εβδομάδα στο Νταβός και στη διάρκεια του έκτακτου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.