Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ αντιμετωπίζει δύο σοβαρά πολιτικά προβλήματα που απειλούν να πλήξουν το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα στις ενδιάμεσες εκλογές και να ρίξουν βαριά σκιά στη δεύτερη θητεία του.

Κατά κάποιον τρόπο, έχει βρεθεί στην πιο ευάλωτη θέση από οποιονδήποτε άλλο Αμερικανό πρόεδρο μετά τον Τζίμι Κάρτερ, απέναντι στο Ιράν.

Οπως συνέβη κατά την κρίση με τους ομήρους το 1979-80, η Ισλαμική Δημοκρατία ασκεί και πάλι σήμερα πολιτική πίεση στον Αμερικανό πρόεδρο ενόψει εθνικών εκλογών, έχοντας μάλιστα τη δυνατότητα να την εντείνει κατά βούληση, αναφέρεται σε ανάλυση του αμερικανικού ειδησεογραφικού δικτύου CNN.

Μόλις πριν από μία εβδομάδα, η ομάδα του Τραμπ προέβλεπε ότι συμφωνία για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ ήταν «κοντά». Ομως η Τεχεράνη, που πλέον υπαγορεύει τους όρους στην παγκόσμια υπερδύναμη, έθεσε νέες, σκληρές προϋποθέσεις.

Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ αντιμετωπίζει ξεχωριστό αλλά συναφές πρόβλημα στο εσωτερικό: Ο αντίκτυπος του πολέμου στις τιμές της ενέργειας επιδεινώνει περαιτέρω την εικόνα των ψηφοφόρων για την οικονομία.

Εξελίξεις όπως η απογοητευτική έκθεση για την απασχόληση έρχονται σε εξαιρετικά κακή στιγμή για τους Ρεπουμπλικανούς, καθώς ο Νοέμβριος πλησιάζει.

Το πολιτικό περιβάλλον γίνεται ολοένα πιο δύσκολο, καθώς ο ηγέτης τους μοιάζει να μην αντιλαμβάνεται την κατάσταση.

Πολλές από τις αναρτήσεις του Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το Σαββατοκύριακο θα μπορούσαν να έχουν γραφτεί από τους πολιτικούς αντιπάλους του, προκειμένου να δημιουργήσουν την εικόνα ενός προέδρου αποκομμένου από την πραγματικότητα.

Ανάρτησε φωτογραφία με τον Νοτιοαφρικανό θρύλο του γκολφ Γκάρι Πλέιερ, καθώς και μια άλλη από την κατασκευή νέου γηπέδου γκολφ σε μία από τις εγκαταστάσεις που του ανήκουν. Εκανε επίσης αναρτήσεις για φουτουριστικό κέντρο drones στο υπό σχεδιασμό αίθριο εκδηλώσεων του Λευκού Οίκου, καθώς και για δύο αγάλματα στην Ουάσιγκτον που καλύφθηκαν πρόσφατα με χρυσή μπογιά.

Ισχυρίστηκε επίσης ότι έχει νικήσει τον πληθωρισμό, έδινε όμως περισσότερο την εικόνα ενός προέδρου που αγωνίζεται απεγνωσμένα να αφήσει πίσω του μία έστω υλική κληρονομιά, παρά ενός ηγέτη με ιδέες για την ανανέωση της χώρας.

Ο δύσκολος Αύγουστος του Αμερικανού προέδρου πήρε νέα τροπή στο εξωτερικό, όταν ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου απέρριψε ακόμη μία υποτιθέμενη επιτυχία του Τραμπ — σχέδιο για τον αφοπλισμό της Χαμάς στη Γάζα.

Σανίδα σωτηρίας από τους Δημοκρατικούς;

Τέτοιες πολιτικές προκλήσεις θα αποτελούσαν υπό φυσιολογικές συνθήκες κακό οιωνό για έναν εν ενεργεία πρόεδρο στις ενδιάμεσες εκλογές. Και, όπως επισήμανε χθες, Κυριακή ο Ααρον Μπλέικ του CNN, πολλές δημοσκοπήσεις δείχνουν πλέον ότι ο Τραμπ έχει χάσει το παραδοσιακό πλεονέκτημα των Ρεπουμπλικανών σε δύο τομείς: την εθνική ασφάλεια και την οικονομία.

Ωστόσο, τις τελευταίες εβδομάδες οι Δημοκρατικοί ενδέχεται να του πρόσφεραν διέξοδο, όπως αναφέρει η ανάλυση του CNN.

Οι νίκες προοδευτικών και δημοκρατικών σοσιαλιστών στις προκριματικές εκλογές τροφοδοτούν τους ισχυρισμούς του Τραμπ ότι αντιστέκεται σε ένα κύμα αριστερού εξτρεμισμού.

Σε μια εξέλιξη που θυμίζει την «εξέγερση» του Tea Party στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα πριν από περίπου δύο δεκαετίες, οι Δημοκρατικοί κινδυνεύουν να χάσουν εκλόγιμες έδρες εάν επιλέξουν υποψηφίους που αποξενώνουν τους πιο μετριοπαθείς ψηφοφόρους των προαστίων, οι οποίοι συχνά κρίνουν τις εκλογικές αναμετρήσεις.

Οι προοδευτικοί, ωστόσο, ισυρίζονται ότι οι περίπλοκες πολιτικές συνθήκες δημιουργούν τις προϋποθέσεις για εκλογική έκπληξη, προσελκύοντας ψηφοφόρους που δεν είναι απλώς απογοητευμένοι από τον Τραμπ, αλλά απορρίπτουν επίσης το μετριοπαθές κατεστημένο των Δημοκρατικών — ιδιαίτερα μετά τις αποτυχημένες εκστρατείες του Τζο Μπάιντεν και της Κάμαλα Χάρις, οι οποίες επέτρεψαν στον Τραμπ να επιστρέψει στον Λευκό Οίκο.

Ο προοδευτικός υποψήφιος των Δημοκρατικών για τη Γερουσία στο Μίσιγκαν, Αμπντούλ Ελ-Σαγιέντ, εστίασε χθες, Κυριακή στην ευάλωτη θέση του Τραμπ στο μέτωπο της οικονομίας.

«Οι διαφορές που αναδείξαμε στη διάρκεια της προκριματικής εκστρατείας είναι πολύ μικρότερες από τις ομοιότητες που μοιραζόμαστε: την ευθύνη να αντισταθούμε στον Ντόναλντ Τραμπ και στον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποίησε την εξουσία του για δικό του όφελος και για τα οικονομικά της οικογένειάς του, αντί να βελτιώσει τα οικονομικά της δικής σας οικογένειας», δήλωσε ο Ελ-Σαγιέντ στον Τζέικ Τάπερ του CNN στην εκπομπή «State of the Union».

Το Ιράν σκληραίνει τη στάση του

Το 1980, το Ιράν επηρέασε τις αμερικανικές εκλογές κρατώντας ομήρους 52 Αμερικανούς στην Τεχεράνη, σε μια κρίση που τελικά διήρκεσε 444 ημέρες.

Σαράντα έξι χρόνια αργότερα, δεν είναι άνθρωποι που κρατούνται όμηροι — αλλά η πετρελαϊκή οδός διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ. Αυτό σημαίνει ότι το καθεστώς διαθέτει ένα ακόμη ισχυρό χαρτί για να ασκήσει πίεση ενόψει των εκλογών, καθώς οι Αμερικανοί ψηφοφόροι — όπως και στην περίπτωση του Κάρτερ — στρέφονται εναντίον ενός προέδρου εξαιτίας της οικονομίας.

Η μέση εθνική τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ έχει επιστρέψει πάνω από τα 4 δολάρια το γαλόνι, σύμφωνα με την Αμερικανική Ενωση Αυτοκινήτων (AAA).

Οι ψηφοφόροι είναι οργισμένοι για τις υψηλές τιμές και δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στην άνοδο του κόστους στέγασης και υγειονομικής περίθαλψης.

Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ υπογραμμίζουν επανειλημμένα ότι η επιβάρυνση θα υποχωρήσει γρήγορα μόλις ανοίξουν τα Στενά. Ωστόσο, οι δηλώσεις τους ενδέχεται να ενισχύουν απλώς τη διαπραγματευτική θέση του Ιράν.

Η Τεχεράνη έχει σκληρύνει τις απαιτήσεις της, ζητώντας, μεταξύ άλλων, τον τερματισμό του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή. Ζητά επίσης αποζημίωση από τις ΗΠΑ για τον πόλεμο και άρση των κυρώσεων.

Πρόκειται για συμφωνία που ο Τραμπ δεν μπορεί να αποδεχθεί. Αν όμως χάσει την υπομονή του και ξαναρχίσει τον πόλεμο, θα επιμείνει σε μία βαθιά αντιδημοφιλή σύγκρουση και θα προκαλέσει ακόμη ισχυρότερες αντιδράσεις.

Ο Αμερικανός πρόεδρος προσπαθεί να ανακτήσει την πρωτοβουλία. Δήλωσε στο Axios ότι πλέον περιμένει ότι θα αρχίσει να γίνεται αισθητός ο οικονομικός αντίκτυπος του αμερικανικού αποκλεισμού.

Στην πράξη, επομένως, ο Τραμπ — αφού κατέστρεψε μεγάλο μέρος της στρατιωτικής ισχύος του Ιράν, ανέκοψε το πυρηνικό του πρόγραμμα με τις αεροπορικές επιδρομές της περασμένης χρονιάς και έπληξε σοβαρά την αμυντική του βιομηχανική βάση — ποντάρει στη μεγαλύτερη αντοχή της αμερικανικής οικονομίας για να τον βγάλει από το στρατηγικό αδιέξοδο στο οποίο έχει περιέλθει.

Ωστόσο, πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι το Ιράν είναι σε θέση να υποβάλει τον πληθυσμό του σε μεγαλύτερες προκλήσεις συγκριτικά με τις ΗΠΑ.

Το καθεστώς θα μπορούσε να καταρρεύσει. Ωστόσο, μοιάζει απίθανο αυτό να συμβεί μέσα στο σύντομο πολιτικό χρονοδιάγραμμα του Τραμπ.

Ο Λευκός Οίκος επιμένει ότι «η οικονομία ανθεί»

Οι Ρεπουμπλικανοί δεν βλέπουν την ώρα να υπάρξει οικονομική ανακούφιση από τον πόλεμο.

Τα επίσημα στοιχεία της Παρασκευής, σύμφωνα με τα οποία η αμερικανική οικονομία έχασε 23.000 θέσεις εργασίας τον Ιούλιο, αποτέλεσαν νέο πλήγμα για τον Λευκό Οίκο και τις εκστρατείες επανεκλογής των Ρεπουμπλικανών — αλλά και για όλους τους Αμερικανούς που έμειναν χωρίς εργασία.

Η κυβέρνηση, ωστόσο, δεν έχει άδικο όταν υποστηρίζει ότι η οικονομία παραμένει ανθεκτική. Οι υψηλές τιμές τροφίμων και στέγασης, όμως, σε συνδυασμό με μισθούς που δεν αυξάνονται ανάλογα, σημαίνουν ότι οι περισσότεροι Αμερικανοί δεν αναγνωρίζουν τη «χρυσή εποχή» της οικονομίας που περιγράφει ο Τραμπ.

Αυτή η απόσταση ανάμεσα στην εικόνα που έχει ένας Λευκός Οίκος για την οικονομία και στην καθημερινή εμπειρία των απλών Αμερικανών αποτελεί διαχρονική πολιτική παγίδα, η οποία συχνά επιδεινώνεται από δηλώσεις που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.

«Η ουσία είναι ότι, αν δει κάποιος τη συνολική εικόνα της οικονομίας, η κατάσταση είναι ανθηρή», δήλωσε ο Κέβιν Χάσετ, επικεφαλής του Εθνικού Οικονομικού Συμβουλίου, στον Τζέικ Τάπερ του CNN.

Ο Χάσετ υποστήριξε ότι οι απώλειες θέσεων εργασίας τον περασμένο μήνα αντανακλούν τη λήξη προσωρινής απασχόλησης που συνδεόταν με τους τελικούς αγώνες του Παγκοσμίου Κυπέλλου, καθώς και με εκπαιδευτικούς που βρίσκονταν σε θερινή άδεια τον Ιούλιο.

Επέμεινε ότι η οικονομία δημιουργεί ποιοτικές θέσεις εργασίας και ότι οι τιμές αποκλιμακώνονται, καταλήγει η ανάλυση του CNN.

Ωστόσο, η οικονομία είναι μόνο ένα από τα προβλήματα του Τραμπ.

Ο ίδιος δήλωσε στο Axios ότι ο πόλεμος «θα έχει καλή κατάληξη. Πάντα έχει καλή κατάληξη. Είναι σαν μια παρτίδα σκάκι».

Ομως, στο Ιράν και στο ευρύτερο πολιτικό σκηνικό, η τελική του στρατηγική παραμένει δυσδιάκριτη.