Εδώ και μήνες, Ουκρανοί αξιωματούχοι προειδοποιούν τους πολίτες να προετοιμαστούν για αυτό που ενδέχεται να είναι ο δυσκολότερος χειμώνας του πολέμου. Η Ρωσία, όπως ανέφεραν, θα χρησιμοποιούσε τα ολοένα και πιο ισχυρά όπλα της για να προσπαθήσει να παραλύσει το ηλεκτρικό δίκτυο της χώρας. Το πρώτο μεγάλο πλήγμα αναμενόταν αργότερα μέσα στο φθινόπωρο, με την έλευση του πρώτου κρύου.

Η Ρωσία δεν περίμενε τόσο πολύ. Πριν από την αυγή προχθές, Τετάρτη, πύραυλοι και μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) έπληξαν έναν μεγάλο θερμοηλεκτρικό σταθμό και άλλες ενεργειακές εγκαταστάσεις, προκαλώντας εκρήξεις που συγκλόνισαν το Κίεβο. Μέχρι το πρωί, αρκετές γειτονιές είχαν μείνει χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα και νερό.

Η επίθεση αυτή, σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους, σηματοδότησε την έναρξη μιας νέας εκστρατείας με στόχο να βυθιστούν οι ουκρανικές πόλεις στο κρύο και το σκοτάδι, έχοντας ως απώτερο σκοπό να καμφθεί το ηθικό του πληθυσμού και να πληγεί καίρια η πολεμική προσπάθεια. Η Ρωσία εξαπολύει παρόμοιες εκστρατείες κάθε χρόνο, με ποικίλα αποτελέσματα, ωστόσο εισέρχεται στον φετινό χειμώνα διαθέτοντας αποθέματα βαλλιστικών πυραύλων και drones με κινητήρα αεριώθησης, τα οποία η Ουκρανία δυσκολεύεται να αναχαιτίσει.

Το μέγεθος της ρωσικής επιδίωξης να εξαναγκάσει τους Ουκρανούς σε υποταγή μέσω του ψύχους αποτυπώνεται σε ένα έγγραφο που ο Ουκρανός υπουργός Ενέργειας, Ντένις Σμιχάλ, παρουσίασε σε Ευρωπαίους εταίρους στο Παρίσι πριν από δύο εβδομάδες, σύμφωνα με δύο άτομα που γνώριζαν το περιεχόμενο της παρουσίασης.

Το ρωσικό σχέδιο

Ο κ. Σμιχάλ, σύμφωνα με τα ίδια άτομα, περιέγραψε το έγγραφο ως ένα ρωσικό σχέδιο —το οποίο είχε υποκλαπεί— για την πρόκληση κατάρρευσης του ενεργειακού συστήματος μέσω μεθοδικών επιθέσεων. Το σχέδιο, αντίγραφο του οποίου περιήλθε στην κατοχή των New York Times, περιγράφει μια εκστρατεία πληγμάτων με τη χρήση έως και 1.000 πυραύλων, drones και βομβών. Στόχος θα ήταν ένα ευρύ φάσμα εγκαταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων υποσταθμών ηλεκτρικής ενέργειας, υδροηλεκτρικών και θερμοηλεκτρικών σταθμών, καθώς και λεβητοστασίων.

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι, σύμφωνα με το έγγραφο, η Ρωσία σκοπεύει να αναγκάσει τους τρεις εν λειτουργία πυρηνικούς σταθμούς της Ουκρανίας -που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ενεργειακής υποδομής της χώρας- να διακόψουν τη λειτουργία τους, εκτοξεύοντας πυραύλους εναντίον των υπαίθριων σταθμών διανομής που τους συνδέουν με το ηλεκτρικό δίκτυο. Οι σταθμοί αυτοί βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη του ενός μιλίου από τους αντιδραστήρες.

Το σχέδιο προβλέπει επίσης ότι η Μόσχα θα στοχεύσει το σύστημα ύδρευσης της Ουκρανίας, συμπεριλαμβανομένων αντλιοστασίων και εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων, χρησιμοποιώντας δεκάδες βαλλιστικούς πυραύλους και κατευθυνόμενες βόμβες ολίσθησης Ουκρανοί αξιωματούχοι έχουν εκφράσει κατ’ ιδίαν την ανησυχία τους για το γεγονός ότι η χώρα διαθέτει περιορισμένα εναλλακτικά σχέδια σε περίπτωση που αντιμετωπίσει σοβαρές διακοπές στην υδροδότηση.

Ο απώτερος στόχος είναι η αποκοπή των μεγάλων ουκρανικών πόλεων από την ηλεκτροδότηση, τη θέρμανση και την υδροδότηση, γεγονός που θα μπορούσε να πυροδοτήσει ανθρωπιστική κρίση. Το Κίεβο, το Χάρκοβο και η Οδησσός επισημαίνονται ως βασικοί στόχοι, με σχέδια για περικοπή της ηλεκτροδότησης σε αυτές τις πόλεις κατά 90%, μείωση της παροχής θέρμανσης έως και 90% και πρόκληση σοβαρών προβλημάτων στο αποχετευτικό δίκτυο.

Οι New York Times δεν είχαν τη δυνατότητα να επαληθεύσουν ανεξάρτητα το έγγραφο, το οποίο φέρει ημερομηνία Αυγούστου και είναι συνταγμένο στα ρωσικά. Ωστόσο, ο Βλαντιμίρ Πούτιν έχει δηλώσει δημόσια ότι οι δυνάμεις του θα διεξάγουν εκτεταμένη εκστρατεία αυτόν τον χειμώνα για την εξουδετέρωση των ενεργειακών υποδομών της Ουκρανίας, παρουσιάζοντας την κίνηση αυτή ως αντίποινα για τα ουκρανικά πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου.

Ο κ. Σμιχάλ μίλησε αόριστα για το έγγραφο στα ουκρανικά μέσα ενημέρωσης πριν από μία εβδομάδα, δηλώνοντας: «Οι εταίροι μας, όπως και εμείς, σοκαρίστηκαν από τον κυνισμό του, από αυτόν τον ψυχρό, τρομοκρατικό υπολογισμό για το πώς θα καταστραφεί ο ενεργειακός μας τομέας».

Το αν η Ρωσία θα υλοποιήσει τη στρατηγική που περιγράφεται στο έγγραφο -και αν θα πετύχει τον στόχο της σε περίπτωση που το πράξει- μένει να φανεί.