REUTERS, A.P.
Ενώ ανεβαίνει ο φόρος αίματος από το κύμα των αντικαθεστωτικών διαδηλώσεων στο Ιράν, κρίσιμη διαγράφεται η σημερινή σύσκεψη στον Λευκό Οίκο υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, όπου θα συζητηθούν εισηγήσεις επιτελών του για την απάντηση της Ουάσιγκτον. Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε προειδοποιήσει από την περασμένη εβδομάδα τους Ιρανούς ηγέτες ότι θα προβεί σε νέα, ισχυρά πλήγματα εάν προσπαθήσουν να πνίξουν στο αίμα τις διαδηλώσεις. Την Κυριακή επανήλθε στις απειλές του, λέγοντας ότι το θεοκρατικό καθεστώς «έχει αρχίσει να παραβιάζει τις κόκκινες γραμμές».
Στη σημερινή σύσκεψη αναμένεται να συμμετάσχουν ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ και ο αρχηγός του γενικού επιτελείου ενόπλων δυνάμεων Νταν Κέιν. Ρεπορτάζ της Wall Street Journal αναφέρει ότι ανάμεσα στις εναλλακτικές προτάσεις που δέχεται ο Τραμπ περιλαμβάνονται οι κυβερνοεπιθέσεις εναντίον των Φρουρών της Επανάστασης και άλλων κέντρων ισχύος του καθεστώτος, η περαιτέρω σκλήρυνση των κυρώσεων και η εξαπόλυση στρατιωτικών πληγμάτων.
Στο πλαίσιο των κυρώσεων ο Ντόναλντ Τραμπ έκανε την αρχή το βράδυ της Δευτέρας, ανακοινώνοντας πως όποια χώρα συναλλάσσεται με το Ιράν, θα της επιβάλλονται από τις ΗΠΑ δασμοί ύψους 35%.
Επιπλέον, προτείνεται η χορήγηση μεγάλου αριθμού τερματικών του δορυφορικού δικτύου Starlink στην ιρανική αντιπολίτευση, ώστε να υπερβεί τα προβλήματα επικοινωνίας και συντονισμού τα οποία αντιμετωπίζει λόγω του μπλακ άουτ στο Ιντερνετ. Ιδιοκτησίας Ελον Μασκ, το Starlink διαδραμάτισε ουσιώδη ρόλο στήριξης του ουκρανικού στρατού κατά τις πρώτες ημέρες της ρωσικής εισβολής.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους που τον συνόδευαν στο προεδρικό αεροπλάνο, την Κυριακή, ο Τραμπ δήλωσε ότι εξετάζει εισηγήσεις για στρατιωτικά πλήγματα. «Σκεφτόμαστε ορισμένες πολύ σκληρές εναλλακτικές», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος. Κληθείς να σχολιάσει τις προειδοποιήσεις της ιρανικής ηγεσίας ότι θα απαντήσει πλήττοντας τον αμερικανικό στρατό, εάν δεχθεί επίθεση, τόνισε: «Αν το κάνουν, θα τους χτυπήσουμε σε βαθμό που δεν έχουν γνωρίσει ποτέ στο παρελθόν».
Παρ’ όλα αυτά, άφησε μια μικρή χαραμάδα επικοινωνίας με την Τεχεράνη, υπογραμμίζοντας ότι οι Ιρανοί ηγέτες «θέλουν να διαπραγματευθούν μαζί του» και ότι μια συνάντηση σε ανώτερο επίπεδο ήταν ενδεχόμενο να πραγματοποιηθεί, πριν ή μετά την αμερικανική απάντηση στο κύμα καταστολής.
Διπλή γλώσσα
Σε αντιστοιχία με τη διπλή γλώσσα του Τραμπ ήταν και η αντίδραση της Τεχεράνης. Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αρακτσί δήλωσε χθες, σε συνάντηση ξένων πρεσβευτών στην ιρανική πρωτεύουσα, ότι η χώρα του είναι έτοιμη για πόλεμο, αλλά παραμένει ανοιχτή σε διάλογο με τις ΗΠΑ. Ο εκπρόσωπος Τύπου του υπουργείου, Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ, ανέφερε ότι τα κανάλια επικοινωνίας μεταξύ του Αρακτσί και του ειδικού απεσταλμένου του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ, παραμένουν ανοιχτά. Είναι αμφίβολο, όμως, τι επίπτωση θα μπορούσαν να έχουν στις εσωτερικές εξελίξεις του Ιράν οι όποιες υποχωρήσεις στο πυρηνικό και βαλλιστικό πρόγραμμα, δεδομένου ότι το κύμα των διαδηλώσεων δεν έχει καμία σχέση με αυτά τα ζητήματα. Σύμφωνα με παρατηρητήριο ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν, που έχει έδρα στις ΗΠΑ, μέχρι χθες είχαν σκοτωθεί στη διάρκεια των ταραχών 648 διαδηλωτές και 69 μέλη των ιρανικών δυνάμεων ασφαλείας, ενώ 10.600 άνθρωποι είχαν συλληφθεί. Βίντεο που κυκλοφόρησε στο Διαδίκτυο έδειχνε πολλούς Ιρανούς να έχουν συγκεντρωθεί στο νεκροτομείο του Καριζάκ, στην Τεχεράνη, στο προαύλιο του οποίου φαινόταν να έχουν εναποτεθεί προσωρινά δεκάδες σοροί θυμάτων των ταραχών.
Από την πλευρά του, το καθεστώς προχώρησε χθες σε επίδειξη δύναμης, με αντιδιαδηλώσεις οπαδών του στην Τεχεράνη και σε άλλες πόλεις. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στην Πλατεία της Επανάστασης, στην ιρανική πρωτεύουσα, φωνάζοντας «Θάνατος στο Ισραήλ» και «Θάνατος στην Αμερική». Κεντρικός ομιλητής ήταν ο πρόεδρος της Βουλής, Μοχάμεντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, ο οποίος υποστήριξε ότι η χώρα του διεξάγει «τετραπλό πόλεμο: έναν οικονομικό, έναν ψυχολογικό, ένα στρατιωτικό και, τώρα, έναν πόλεμο κατά της τρομοκρατίας».
Ο γιος του σάχη
Ετοιμος να επιστρέψει στο Ιράν «το συντομότερο δυνατόν» εμφανίστηκε την Κυριακή, με δηλώσεις του από την Ουάσιγκτον, ο Ρεζά Παχλεβί. Ο 65χρονος γιος του τελευταίου σάχη, ο οποίος ανατράπηκε από την επανάσταση του 1979 και αυτοεξορίστηκε μαζί με την οικογένειά του στις ΗΠΑ, κάλεσε τις δυνάμεις ασφαλείας του Ιράν «να περάσουν στο πλευρό του λαού» και τον Ντόναλντ Τραμπ να βοηθήσει ώστε «Να Κάνουμε το Ιράν Μεγάλο Ξανά», κατά το τραμπικό σύνθημα της MAGA. Ο Ρεζά Παχλεβί διατηρεί άριστες σχέσεις με το Ισραήλ, ο πρωθυπουργός του οποίου, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, είπε ότι «όλοι ελπίζουμε πως το ιρανικό έθνος θα ελευθερωθεί σύντομα από τον ζυγό της τυραννίας».
Στην Αγκυρα, ο εκπρόσωπος του κυβερνώντος κόμματος ΑΚΡ, Ομέρ Τσελίκ, επισήμανε χθες ότι «οποιαδήποτε ξένη επέμβαση θα οδηγήσει σε ακόμη χειρότερες καταστάσεις και ιδίως μια επέμβαση από το Ισραήλ θα προκαλέσει μεγαλύτερες κρίσεις». Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν υποστήριξε ότι «οι διαδηλώσεις, που γεννήθηκαν από πραγματικά αίτια και δομικά προβλήματα (του Ιράν), γίνονται αντικείμενο χειραγώγησης από το εξωτερικό, από τους αντιπάλους του Ιράν».
Συγκεντρώσεις αλληλεγγύης προς τους Ιρανούς διαδηλωτές και καταδίκης του κύματος καταστολής σημειώθηκαν το Σαββατοκύριακο σε αρκετές ευρωπαϊκές πόλεις με πρωτοβουλία Ιρανών της διασποράς.
