ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Με την υποστήριξη των ΗΠΑ τερματίζεται ο έλεγχος της βόρειας Συρίας από τις δυνάμεις πολιτοφυλακής των Κούρδων (Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις – SDF), ένα ζήτημα ζωτικής σημασίας για την Aγκυρα, όπως το χαρακτήριζαν επανειλημμένως Tούρκοι αξιωματούχοι.

Αυτή η αλλαγή στάσης της Ουάσιγκτον κλείνει ίσως και τη σημαντικότερη διαφορά στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις. Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Συρία και πρέσβης των ΗΠΑ στην Αγκυρα, Τομ Μπάρακ, επίσημα ανακοίνωσε τον τερματισμό της υποστήριξης της Ουάσιγκτον προς τους Κούρδους, ως μαχητών εναντίον των τζιχαντιστών και τους ζήτησε να ενταχθούν στο ενιαίο κράτος της Συρίας, υπό τον έλεγχο του προέδρου της χώρας, Αλ Σάρα.

Σύμφωνα με τον Μπάρακ, το σκηνικό στη Συρία έχει πλέον αλλάξει ριζικά και όπως υποστηρίζει, η Συρία διαθέτει σήμερα αναγνωρισμένη κεντρική κυβέρνηση, η οποία εντάχθηκε στον διεθνή συνασπισμό κατά της τρομοκρατίας. «Αυτό μεταβάλλει και τη βάση της συνεργασίας Ουάσιγκτον και κουρδικών δυνάμεων, καθώς ο αρχικός ρόλος τους ως κύριας δύναμης κατά της τρομοκρατίας έχει σε μεγάλο βαθμό ολοκληρωθεί».

Ο Μπάρακ με μήνυμά του στο Χ ανέφερε ότι οι ΗΠΑ δεν επιδιώκουν τη διαιώνιση ενός ξεχωριστού ρόλου των κουρδικών δυνάμεων, αλλά εργάζονται ενεργά για μια ομαλή και ειρηνική μετάβαση. Παράλληλα, επισήμανε πως οι αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις δεν θα παραμείνουν στην περιοχή για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην ομιλία του στην κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματός του δήλωσε ότι οι κουρδικές δυνάμεις στη βόρεια Συρία πρέπει να καταθέσουν τα όπλα τους και «να διαλυθούν τώρα για να αποφευχθεί περαιτέρω αιματοχυσία», μετά την κατάπαυση πυρός που πέτυχε η Δαμασκός με την οργάνωση και τη διορία τεσσάρων ημερών που της έδωσε προκειμένου να ενσωματωθεί στο κεντρικό κράτος. «Η ελπίδα μας είναι το θέμα να επιλυθεί μόνιμα χωρίς άλλη αιματοχυσία και η τρομοκρατική οργάνωση, η οποία έχει τώρα κολλήσει σε ορισμένες περιοχές της βόρειας Συρίας, να καταθέσει τα όπλα της, να διαλυθεί και δεν θα υπάρξουν άλλες συγκρούσεις», ανέφερε, προσθέτοντας ότι «ο αφοπλισμός είναι η μόνη διέξοδος, ενώ τόνισε ότι οποιαδήποτε πρόκληση θα ήταν απόπειρα αυτοκτονίας».

Ο ΥΠΕΞ της Τουρκίας Χακάν Φιντάν συναντήθηκε με τον Τομ Μπάρακ για τη Συρία και είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αμερικανό ομόλογό του Μάρκο Ρούμπιο. Οι δυνάμεις της κυβέρνησης της Συρίας κατέλαβαν τμήματα εδάφους από τις κουρδικές δυνάμεις (SDF) στη βορειοανατολική Συρία. Η ήττα των δυνάμεων των Κούρδων και ο περιορισμός τους σε περιοχές στα βόρεια θεωρείται τερματισμός της απειλής του διαμελισμού της χώρας. Η Τουρκία υποστηρίζει πως οι δυνάμεις των Κούρδων είναι τρομοκρατική οργάνωση που συνδέεται με το PKK.

Νωρίτερα, ο Ερντογάν είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τραμπ όπου συζήτησαν τις εξελίξεις στη Συρία αλλά και στη Γάζα. Ο πρόεδρος της Τουρκίας δήλωσε πως η συνομιλία τους ήταν αποδοτική και ότι μίλησαν για την κοινή μάχη εναντίον του Ισλαμικού Κράτους στη Συρία. Αναλυτές παρατηρούν ότι η Ουάσιγκτον αλλάζει στάση στη Συρία όπου μέχρι τώρα θεωρούσε αξιόπιστους συμμάχους τους Κούρδους εναντίον του Ισλαμικού Κράτους. Τώρα όμως εμπιστεύεται τον Αλ Σάρα, τον οποίο είχε παλαιότερα επικηρύξει ως τζιχαντιστή τρομοκράτη και θεωρεί πως θα καταπολεμά τον ISIS.

Ενεργειακός πλούτος

Μέσα σε λίγες ημέρες οι δυνάμεις των Κούρδων έχασαν τον έλεγχο της Ράκα, της Τάμπκα και της πόλης του Ντέιρ Aλ Ζορ. Πολλές από τις περιοχές αυτές διαθέτουν σημαντικά αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Ο Αλ Σάρα είχε συναντηθεί στις 18 Ιανουαρίου με τον κ. Μπάρακ και είχε ανακοινωθεί ένα «ειρηνευτικό» σχέδιο 14 σημείων μεταξύ των οποίων οι Κούρδοι μαχητές καλούνταν επί της ουσίας να διαλύσουν τις SDF και να ενταχθούν ως «μεμονωμένα άτομα» στις νέες συριακές δυνάμεις των υπουργείων Αμυνας και Εσωτερικών που ελέγχονται από τη Δαμασκό.

Παράλληλα, καλούνταν να παραδώσουν στη Δαμασκό τον έλεγχο όλων των συνοριακών περασμάτων, των ενεργειακών εγκαταστάσεων, των διοικητικών μηχανισμών καθώς και των φυλακών που είχαν υπό τον έλεγχό τους. Ως αντάλλαγμα η κεντρική κυβέρνηση της Συρίας αναγνωρίζει ως «εθνική γλώσσα» την κουρδική και ως «εθνική αργία» τη γιορτή της κουρδικής πρωτοχρονιάς (Νεβρόζ). Επειτα από αντιρρήσεις και διαβουλεύσεις συμφωνήθηκε οι συριακές κυβερνητικές δυνάμεις να μην εισέλθουν στα αστικά κέντρα της Αλ Χάσακα και του Καμίσλι στα βορειοανατολικά.

Ουσιαστικά οι Κούρδοι της Συρίας, εκεί που ήλεγχαν το 20% των εδαφών, έχουν πια περιοριστεί σε ένα μικρό κομμάτι γης στα βορειοανατολικά. Επίσης, έχουν χάσει τον έλεγχο των φυλακών όπου κρατούνταν χιλιάδες τζιχαντιστές μέλη του Ι.Κ. Η κυβέρνηση Αλ Σάρα υπόσχεται πως αυτή θα ελέγχει αυτές τις φυλακές με τους τζιχαντιστές.