Ορεινά σοκάκια με φόντο την οργιώδη βλάστηση, περιφερόμενοι Βουδιστές μοναχοί με τα φλογερά ράσα τους, τοξοβολία και ακόντιο ως εθνικά χόμπι, μια χώρα που επαίρεται για την προτεραιοποίηση του δείκτη ακαθάριστης εθνικής ευτυχίας έναντι του ΑΕΠ: Το Μπουτάν μοιάζει με γη βγαλμένη από κινηματογραφικό παρελθόν.
Ωστόσο, σήμερα, το απομονωμένο βουδιστικό βασίλειο στις παρυφές των Ιμαλαΐων, έχει επενδύσει σε αυτό που θεωρεί το μέλλον: το bitcoin.
Το απόθεμα κρυπτονομισμάτων του μικρού βασιλείου φτάνει σε αξία τα 1,3 δισ. δολάρια, περίπου το 40% του ΑΕΠ της. Είναι το τέταρτο μεγαλύτερο απόθεμα που κατέχει οποιαδήποτε κυβέρνηση στον κόσμο, μετά τις ΗΠΑ, την Κίνα και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Τον Οκτώβριο, το Μπουτάν έγινε η πρώτη χώρα στον κόσμο που εφάρμοσε ένα εθνικό σύστημα ψηφιακής ταυτότητας βασισμένο στην τεχνολογία blockchain –ένα ψηφιακό μητρώο- και τον Δεκέμβριο κυκλοφόρησε το πρώτο ψηφιακό token στον κόσμο που συνδέεται με τα φυσικά αποθέματα χρυσού μιας χώρας.
Η εθνική στρατηγική του bitcoin ξεκίνησε το 2019, όταν ο βασιλιάς Jigme Khesar -αποκαλούμενος συχνά και «Ασιάτης Έλβις» λόγω της εμφάνισής του και της αγάπης του για τον σταρ του ροκ εν ρολ- ξύπνησε ένα πρωί στο παλάτι του στην πρωτεύουσα Τιμπού και ρώτησε τους αξιωματούχους του πώς θα μπορούσε το βασίλειο να χρησιμοποιήσει την τεχνολογία για να αναζωογονήσει την τελματώδη οικονομία του.
Το πείραμα του bitcoin ξεκίνησε ως πρωτοβουλία από τον βασιλιά της χώρας και υλοποιήθηκε από έναν ντόπιο τεχνοκράτη με σπουδές στο ΜΙΤ – Φωτ.: AP Photo/Manish Swarup, File
Σημειώνεται πως διαχρονικά, η χώρα βασίζεται οικονομικά στον πρωτογενή της τομέα, με τη γεωργία να απασχολεί πάνω από το 60% του πληθυσμού των 780.000 κατοίκων της. Ο άλλος βασικός οικονομικός μοχλός του Μπουτάν είναι η υδροηλεκτρική ενέργεια, με το 70% της παραγόμενης ενέργειας να εξάγεται, κυρίως στην Ινδία.
«Υπήρξε τεράστιο διεθνές ενδιαφέρον», λέει ο Τένζινγκ Λάσμανγκ, εκδότης της εφημερίδας The Bhutanese. «Ηταν σαν να υπάρχει αυτό το βασίλειο των Ιμαλαΐων, γνωστό για την προστασία του περιβάλλοντος, και ξαφνικά να αρχίζει να εξορύσσει bitcoin σε πολύ υψηλό τεχνολογικό επίπεδο και μεγάλη κλίμακα».
Στο Μπουτάν, η έξελιξη έγινε δεκτή με «αυθεντική έκπληξη», προσθέτει.
Ωστόσο, το πείραμα φαίνεται πως, τουλάχιστον προσώρας, αποδίδει καρπούς. Από τότε που το Μπουτάν άρχισε να διαφοροποιεί την οικονομία του βασιζόμενο στα cryptos, το ποσοστό των ανθρώπων που ζουν σε συνθήκες φτώχειας έχει μειωθεί από 28% το 2017 σε 11,6% το 2022.
Το πείραμα με το bitcoin ήταν ιδέα του Ujjwal Deep Dahal, του διευθύνοντος συμβούλου του κρατικού επενδυτικού ταμείου της χώρας, ο οποίος σπούδασε στο MIT. Μελέτησε την τεχνολογία blockchain ως χόμπι και, όταν ξέσπασε η πανδημία της Covid-19, βρήκε την ευκαιρία να πειραματιστεί.
Πολύ σύντομα, η ομάδα του ίδρυσε το πρώτο ορυχείο bitcoin στο ορεινό πέρασμα Dochula του Μπουτάν. Η ιδέα ήταν να αξιοποιηθεί η πλεονάζουσα και φθηνή υδροηλεκτρική ενέργεια της χώρας για την εξόρυξη bitcoin. Η συγκυρία ήταν ιδανική. Η αξία των κρυπτονομισμάτων εκτοξεύθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας: από το 2020, η αξία του Bitcoin έχει αυξηθεί από 10.000 δολάρια σε πάνω από 100.000 δολ. σε ορισμένες περιπτώσεις.
Λόγω μεταβλητότητας, οι κυβερνήσεις του κόσμου αποφεύγουν την επένδυση σε εξορύξεις bitcoin. Ωστόσο, μέχρι στιγμής, το όραμα του βασιλιά έχει αποδειχθεί επιτυχημένο.
Το κράτος πούλησε bitcoin αξίας 100 εκατομμυρίων δολαρίων για την ενίσχυση του δημοσίου, οι μισθοί των δημοσίων υπαλλήλων αυξήθηκαν κατά 65% και η χώρα πανηγυρίζει τη μείωση διαρροών από το δημόσιο και την ανάσχεση του «brain drain».
Ήδη, η χώρα εισήγαγε τα κρυπτονομίσματα σε απροσδόκητους τομείς της καθημερινής ζωής και τον Μάιο έγινε η πρώτη χώρα στον κόσμο που λάνσαρε ένα εθνικό σύστημα πληρωμών με κρυπτονομίσματα, σχεδιασμένο ειδικά για τουρίστες. Τον Οκτώβριο, η κυβέρνηση εγκαινίασε ένα νέο εθνικό σύστημα ψηφιακής ταυτότητας βασισμένο στο ethereum, ένα δίκτυο ανοιχτού κώδικα που χρησιμοποιεί τεχνολογία blockchain για να διευκολύνει τις συναλλαγές κρυπτονομισμάτων χωρίς τη συμμετοχή τρίτων.
Για το μικρό βουδιστικό βασίλειο, η απόφαση μετασχηματισμού της οικονομίας του ήταν ρηξικέλευθες. Το φτωχό Μπουτάν, παρά την έμφαση που δίνει στη λεγόμενη ΑΕΕ, Ακαθάριστη Εθνική Ευτυχία (Gross Domestic Happiness, GDH), έχει κατορθώσει σχεδόν να εξαλείψει την ακραία φτώχεια, αν και οι προκλήσεις παραμένουν τεράστιες ιδίως στις αγροτικές περιοχές του.
Πηγή: The Times
