Το NATO δεν έχει εμπλακεί στον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν. Ωστόσο, η σύγκρουση αποκάλυψε ρωγμές στην άμυνα της Συμμαχίας, τις οποίες θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί η Ρωσία σε ενδεχόμενη επίθεσή της.

«Οι πόλεμοι στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή δεν είναι ξεχωριστά φαινόμενα. Υπάρχουν πολλά που μπορούμε να μάθουμε από αυτούς, έχοντας το μυαλό μας στους πολέμους τού αύριο», δήλωσε ο Ντομινίκ Ταρντίφ, υπαρχηγός της γαλλικής πολεμικής αεροπορίας. «Τα συνδυασμένα αυτά διδάγματα θα πρέπει να μας οδηγήσουν σε καλύτερη κατανόηση του πώς πρέπει να κατευθύνουμε την ανάπτυξη των στρατιωτικών μας δυνατοτήτων».

Ευρωπαίοι στρατιωτικοί αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει ότι η Μόσχα θα μπορούσε να επιτεθεί σε κράτος-μέλος της Συμμαχίας μέχρι το 2029, γεγονός που υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη για ετοιμότητα μάχης και πολιτική συνοχή εντός του ΝΑΤΟ.

Το Politico μίλησε με διπλωμάτες, νυν και πρώην αξιωματούχους του ΝΑΤΟ και ειδικούς στην Αμυνα, και επιχείρησε να καταγράψει τα πέντε βασικά κενά της Συμμαχίας που ανέδειξε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.

1. Εξάντληση πυρομαχικών

Ο πόλεμος με το Ιράν ανέδειξε έντονα το πρόβλημα έλλειψης πυρομαχικών στο ΝΑΤΟ. Οι ΗΠΑ κατανάλωσαν περίπου το μισό από το συνολικό απόθεμά τους σε κρίσιμους πυραύλους αεράμυνας Patriot, ενώ Γάλλοι αξιωματούχοι προειδοποίησαν ότι τα αποθέματα πυραύλων Aster και MICA μειώθηκαν ήδη μέσα στις δύο πρώτες εβδομάδες του πολέμου.

Αμυντικές εταιρείες, όπως η Rheinmetall και η MBDA, έχουν επίσης επισημάνει την αυξανόμενη ζήτηση και τις επερχόμενες ελλείψεις.

Αν οι ΗΠΑ μετατοπίσουν την προσοχή τους προς την περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού, «θα αποσυρθούν σημαντικά μέσα από την Ευρώπη», δήλωσε ανώτερος διπλωμάτης του ΝΑΤΟ. «Διαθέτουμε πολύ λίγα από αυτά τα μέσα», είπε, ενώ ο Βρετανός βουλευτής Κάλβιν Μπέιλι προειδοποίησε ότι «εάν το ΝΑΤΟ δεν αλλάξει πορεία, η Ρωσία θα μας βγάλει πολύ γρήγορα εκτός πολέμου λόγω κόστους». 

Με τη Μόσχα να παράγει «6.000 έως 7.000» drones-καμικάζι τον μήνα, οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ θα έμεναν χωρίς πολύτιμους πυραύλους αεράμυνας μέσα σε «εβδομάδες», δήλωσε ο Τζάστιν Μπρονκ από το Royal United Services Institute.

Οι ελλείψεις πυρομαχικών αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούλιο, σύμφωνα με πηγή με γνώση των συζητήσεων.

2. Η κατωτερότητα στον αέρα

Η ικανότητα του Ιράν να συνεχίζει να βομβαρδίζει γειτονικά κράτη του Κόλπου με περισσότερους από 5.000 πυραύλους και drones, παρά την αεροπορική επικράτηση των ΗΠΑ, δείχνει «τα σαφή όρια της προσδοκίας ότι μπορείς να αναγκάσεις μια χώρα να υποταχθεί μόνο με βομβαρδισμούς από συμβατικά αεροσκάφη», δήλωσε ο Πίτερ Βέζεμαν από το Stockholm International Peace Research Institute.

Ως απάντηση, το ΝΑΤΟ πρέπει να επανεξετάσει την έννοια της αεροπορικής υπεροχής και να αναζητήσει δημιουργικές λύσεις για την αποτροπή της Ρωσίας, όπως η αύξηση επενδύσεων σε όπλα ακριβείας μεγάλης εμβέλειας που θα μπορούν να πλήττουν εγκαταστάσεις παραγωγής drones και στρατιωτικούς στόχους βαθιά μέσα στη ρωσική επικράτεια.

Ο πόλεμος με το Ιράν έχει ήδη πυροδοτήσει νέες συζητήσεις εντός του ΝΑΤΟ για την ανάγκη ενίσχυσης των δυνατοτήτων για βαθιά πλήγματα (deep strike), σύμφωνα με δύο διπλωμάτες της Συμμαχίας, καθώς ξεκινούν οι διαβουλεύσεις για τον επόμενο τετραετή κύκλο αμυντικού σχεδιασμού του οργανισμού.

3. Αδύναμες ναυτικές δυνάμεις

Η περιορισμένη ευρωπαϊκή συμμετοχή στον Περσικό Κόλπο έδειξε επίσης το μεγάλο έλλειμμα επενδύσεων στις ναυτικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ.

Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Ηνωμένο Βασίλειο. Μετά από τρεις εβδομάδες που χρειάστηκε για να αναπτυχθεί το αντιτορπιλικό HMS «Dragon» στη Μεσόγειο, το πλοίο επέστρεψε λόγω τεχνικού προβλήματος.

Ο αρχηγός του βρετανικού ναυτικού Γκουίν Τζένκινς παραδέχθηκε πρόσφατα ότι το Βασιλικό Ναυτικό δεν είναι έτοιμο για πόλεμο, ενώ και άλλοι σύμμαχοι υστερούν σημαντικά. Ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνι είχε δηλώσει ότι λιγότερο από το μισό του στόλου της χώρας του είναι επιχειρησιακό.

«Από το 2022 έχουμε εστιάσει την προσοχή μας πολύ περισσότερο στις χερσαίες δυνάμεις… και τώρα διαπιστώνουμε ξαφνικά ότι η διαθεσιμότητα των ναυτικών στόλων στο ΝΑΤΟ είναι πραγματικά χαμηλή», ανέφερε ο Εντ Αρνολντ, πρώην αξιωματούχος της Συμμαχίας.

4. Διαρκής έλλειψη ενότητας

Ο πόλεμος διεύρυνε επίσης το χάσμα μέσα στο ΝΑΤΟ. Η Ευρώπη απέρριψε τις απαιτήσεις του Ντόναλντ Τραμπ για στρατιωτική υποστήριξη, γεγονός που οδήγησε την Ουάσιγκτον να εξετάσει πιθανά αντίμετρα. Ο Τραμπ συνέχισε να επικρίνει το ΝΑΤΟ, χαρακτηρίζοντάς το επανειλημμένα «χάρτινη τίγρη».

Ο κίνδυνος, σύμφωνα με τον αναλυτή Εντ Αρνολντ, είναι ότι σε μια μελλοντική κρίση «ο Αμερικανός πρόεδρος μπορεί να πει “δεν θα εμπλακούμε αυτή τη φορά”, ή να περιοριστεί σε μια περιορισμένη στρατιωτική ανάπτυξη σε περίπτωση ρωσικής εισβολής».

Ως απάντηση, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες θα πρέπει να υιοθετήσουν την ίδια «συναλλακτική προσέγγιση» με τον Τραμπ, υποστήριξε ο Αντερς Φογκ Ράσμουσεν, πρώην γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ. Οπως είπε, θα πρέπει να συνδέσουν ξεκάθαρα τη στήριξή τους για το άνοιγμα των Στενά του Ορμούζ με τη δέσμευση των ΗΠΑ προς τη Συμμαχία.

Παράλληλα, προειδοποίησε να μη συνεχιστεί η τακτική κατευνασμού προς τον Τραμπ, βασικό στοιχείο της προσέγγισης του νυν γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε.

5. Η ανάγκη για τα ουκρανικά drones

Μέσα σε λίγες ημέρες από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, η Ουκρανία έστειλε ειδικούς στα drones στη Μέση Ανατολή. Οι ειδικοί αυτοί είχαν αποκτήσει εμπειρία στην αναχαίτιση ιρανικών drones τύπου Shahed που χρησιμοποιεί η Ρωσία. Το Κίεβο υπέγραψε τελικά δεκαετείς αμυντικές συνεργασίες με χώρες του Κόλπου.

Το ΝΑΤΟ έχει ενισχύσει τους δεσμούς του με την Ουκρανία, δημιουργώντας κοινά κέντρα εκπαίδευσης και ερευνητικά προγράμματα, όπως το πρόγραμμα τεχνολογίας UNITE-Brave NATO.

Η Συμμαχία θα πρέπει τώρα να δημιουργήσει μια «ζώνη» αντιαεροπορικών συστημάτων κατά των drones κοντά στα ρωσικά σύνορα ως πρώτη γραμμή άμυνας. «Η Ουκρανία λειτουργεί ήδη ως πάροχος ασφάλειας», δήλωσε διπλωμάτης του ΝΑΤΟ. «Ο πόλεμος με το Ιράν το απέδειξε».