Οι Ευρωπαίοι ηγέτες συγκεντρώθηκαν στις Βρυξέλλες για μια κρίσιμη σύνοδο κορυφής, με στόχο να αποτιμήσουν τη νέα πραγματικότητα στις διατλαντικές σχέσεις και να χαράξουν συντονισμένη στάση απέναντι στη διοίκηση του Ντόναλντ Τραμπ.

Η συνάντηση πραγματοποιείται σε κλίμα ανησυχίας, παρά την υποχώρηση του Αμερικανού προέδρου από τις πιο επιθετικές του δηλώσεις σχετικά με το ενδεχόμενο «κατάληψης» της Γροιλανδίας. Οπως δήλωσε στο Νταβός η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, «ο κόσμος έχει αλλάξει μόνιμα» και η Ευρώπη οφείλει να προσαρμοστεί.

Κατά την προσέλευσή του, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν τόνισε ότι «όταν η Ευρώπη είναι ενωμένη, μπορεί να γίνει σεβαστή». Πρόσθεσε ότι η Γαλλία είναι διαθέσιμη να συμμετάσχει σε ασκήσεις του ΝΑΤΟ, υπογραμμίζοντας τη σημασία της συλλογικής αποτροπής και της ευρωπαϊκής συνεισφοράς στη συμμαχία.

«Είμαι εξαιρετικά ήρεμος», ανέφερε, σημειώνοντας ότι «αυτό που θέλουμε είναι η Ευρώπη να γίνεται σεβαστή».

Και δήλωσε ότι η Γαλλία «παραμένει σε εγρήγορση και έτοιμη να χρησιμοποιήσει όλα τα εργαλεία που διαθέτει» σε περίπτωση που βρεθεί εκ νέου στο στόχαστρο απειλών.

Οι δηλώσεις των ηγετών

Από την πλευρά του, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι είναι ευγνώμων για την αλλαγή στάσης του Τραμπ στο ζήτημα της Γροιλανδίας, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι το ΝΑΤΟ παραμένει «η πιο επιτυχημένη σκηνή συνεργασίας» μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών.

Τόνισε ότι «πολλοί στην Αμερική αντιλαμβάνονται την αξία του ΝΑΤΟ», προσθέτοντας ότι «εμείς στην Ευρώπη πρέπει να κάνουμε περισσότερα».

Από την πλευρά της, η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν υπογράμμισε ότι «όταν η Ευρώπη είναι ενωμένη, τα αποτελέσματα φαίνονται».

Δήλωσε ότι η Κοπεγχάγη έχει ζητήσει από το ΝΑΤΟ αυξημένη και μόνιμη παρουσία στην Αρκτική, «συμπεριλαμβανομένης της περιοχής γύρω από τη Γροιλανδία».

Ξεκαθάρισε ότι «είμαστε κυρίαρχο κράτος και αυτό δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης», σημειώνοντας πως, αν και μπορεί να συζητηθεί η αμυντική συμφωνία με τις ΗΠΑ, αυτό πρέπει να γίνει «με σεβασμό στην κυριαρχία μας».

Στη σύνοδο συζητείται επίσης η πρόταση του προέδρου Τραμπ για τη δημιουργία «Συμβουλίου Ειρήνης» με στόχο την επίλυση του πολέμου στη Γάζα και άλλων συγκρούσεων.

Ο Ιρλανδός πρωθυπουργός Μίχολ Μάρτιν δήλωσε ότι το θέμα θα τεθεί επί τάπητος στη διάρκεια της έκτακτης συνόδου, προσθέτοντας ότι νωρίτερα την ίδια ημέρα είχε συναντηθεί με την Παλαιστινιακή Αρχή για να συζητήσει ανθρωπιστικές ανάγκες.

Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ κάλεσε σε ενότητα όχι μόνο εντός της Ε.Ε., αλλά και με τον Καναδά, την Ισλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, προκειμένου να αντιμετωπιστούν «τα πολύ παράξενα διεθνή προβλήματα» της εποχής.

Οπως ανέφερε, «χρειαζόμαστε εμπιστοσύνη και σεβασμό μεταξύ όλων των εταίρων, όχι κυριαρχία και σίγουρα όχι εξαναγκασμό», προσθέτοντας ότι «η κυριαρχία δεν λειτουργεί στον σημερινό κόσμο».

Η ύπατη εκπρόσωπος της Ε.Ε. για θέματα εξωτερικής πολιτικής Κάγια Κάλας τόνισε ότι είναι «σημαντικό να επανέλθουμε στο πού βρίσκονται τα πραγματικά προβλήματα», αναφέροντας ρητά την Ουκρανία.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρωθυπουργός της Ολλανδίας Ντικ Σχοφ δήλωσε ότι είναι πεπεισμένος πως οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν στην υλοποίηση εγγυήσεων ασφαλείας για την Ουκρανία, εφόσον αυτές συμφωνηθούν. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι «πρέπει να είμαστε ρεαλιστές για τη μεταβαλλόμενη σχέση μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης».

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Λιθουανίας Γκιτάνας Ναουσέντα δήλωσε ότι η χώρα του εξακολουθεί να θεωρεί τις ΗΠΑ «τον στενότερο φίλο» της. «Η συνεργασία πρέπει να είναι η λέξη-κλειδί όχι η αντιπαράθεση», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι είναι κρίσιμο οι ΗΠΑ και η Ε.Ε. να επιλύουν από κοινού όλα τα ζητήματα ασφάλειας, μέσα από συνεργασία.

Ζελένσκι: Η Ευρώπη να βρει το θάρρος να δράσει 

Ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, άσκησε από το Νταβός σφοδρή κριτική στην Ευρώπη, κατηγορώντας την ότι λειτουργεί ως ένα «κατακερματισμένο καλειδοσκόπιο μικρών και μεσαίων δυνάμεων», χωρίς το θάρρος να δράσει αποφασιστικά, προειδοποιώντας ότι την περιμένει ένα σκοτεινό μέλλον αν δεν σταθεί απέναντι τόσο στη ρωσική ισχύ όσο και στις φιλοδοξίες των ΗΠΑ.

Μιλώντας στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, ο Ζελένσκι κάλεσε την Ευρώπη να μην «υποβαθμίσει» τον εαυτό της αποτυγχάνοντας να αντιδράσει στη ρωσική επιθετικότητα, αλλά και στις δηλωμένες επιδιώξεις του Τραμπ για έλεγχο της Γροιλανδίας.

«Η Ευρώπη μπορεί και πρέπει να είναι μια παγκόσμια δύναμη», είπε. «Οχι μια δύναμη που αντιδρά αργά, αλλά μια δύναμη που διαμορφώνει το μέλλον».

Στην ομιλία του, από τις πιο αιχμηρές που έχει απευθύνει σε βασικούς συμμάχους του Κιέβου, επανέλαβε την έκκληση για τη δημιουργία ενιαίων ευρωπαϊκών ενόπλων δυνάμεων και για τη χρήση παγωμένων ρωσικών χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων προκειμένου να στηριχθεί η Ουκρανία.

Ο Ζελένσκι μίλησε αμέσως μετά τη συνάντησή του με τον Ντόναλντ Τραμπ στο Νταβός, στο πλαίσιο συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου, τις οποίες και οι δύο πλευρές χαρακτήρισαν θετικές.

Παρά ταύτα, κάλεσε τους Ευρωπαίους ηγέτες να επιδείξουν μεγαλύτερη αποφασιστικότητα στην υπεράσπιση των δημοκρατικών αξιών στην περιοχή τους, σε μια περίοδο κατά την οποία, όπως είπε, η προσοχή των ΗΠΑ μετατοπίζεται αλλού.

«Αντί να ηγείται στην υπεράσπιση της ελευθερίας παγκοσμίως, ειδικά όταν η προσοχή της Αμερικής στρέφεται αλλού, η Ευρώπη μοιάζει χαμένη, προσπαθώντας να πείσει τον Αμερικανό πρόεδρο να αλλάξει στάση», ανέφερε.