Kathimerini.com.cy
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα ευρήματα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, αναφορικά με το πολύκροτο έργο των κλιματιστικών στα σχολεία. Σύμφωνα με την έκθεση της Ελεγκτική Υπηρεσίας, σε τέσσερα από τα πέντε σχολεία που επισκέφθηκε -τα οποία δήλωνε το υπουργείο Παιδείας ότι οι εργασίες των κλιματιστικών έχουν ολοκληρωθεί-, εκκρεμούσαν βασικές εργασίες.
>>Δείτε την ολόκληρη την έκθεση εδώ<<
Πιο συγκεκριμένα, εντοπιστήκαν κλιματιστικά σχεδόν δύο χρόνια εγκατεστημένα, ωστόσο όπως διαπιστώθηκε δεν ήταν συνδεδεμένα. Μάλιστα σε μια περίπτωση, διακόπτης προστασίας έπεσε και επαναφέρθηκε επτά φορές την ίδια ημέρα. Επί της ουσίας, κλιματιστικά τέθηκαν σε λειτουργία χωρίς να έχει προηγηθεί ο έλεγχος και η πιστοποίηση της ηλεκτρικής εγκατάστασης καθώς και η τελική επιθεώρηση και έγκριση, αυτά εντόπισε μεταξύ άλλων η Ελεγκτική Υπηρεσία στον έλεγχο της.
Πιο συγκεκριμένα εντοπίστηκαν τα εξής:
- κλιματιστικά να είναι τοποθετημένα για σχεδόν 2 χρόνια (λήγει η εγγύηση) αλλά να μην είναι συνδεδεμένα
- κλιματιστικά λειτουργούσαν εκ περιτροπής ώστε να αποφεύγεται υπερφόρτωση
- υπάρχουν πρόχειρες ηλεκτρολογικές συνδέσεις εκτεθειμένες σε κοινή θέα
- ηλεκτρικός πίνακας με αφαιρεμένη τη διάταξη ασφαλείας (μανδάλωση) της θύρας, με αποτέλεσμα να είναι δυνατή η πρόσβαση στον πίνακα χωρίς την προηγούμενη απομόνωση της ηλεκτρικής παροχής
- Περίπτωση κατά την οποία διακόπτης προστασίας ηλεκτρικού πίνακα έπεσε και επαναφέρθηκε επτά φορές εντός της ίδιας ημέρας.
Σύμφωνα με την Ελεγκτική οι πίο πάνω πρακτικές εγκυμονούν κινδύνους πρόκλησης σοβαρών ατυχημάτων, θέτοντας σε κίνδυνο την υγεία και ασφάλεια παιδιών και εκπαιδευτικών.
Σύσταση Ελεγκτικής Υπηρεσίας
Η Ελεγκτική Υπηρεσία, συστήνει αποσύνδεση και τερματισμό λειτουργίας κλιματιστικών τα οποία έχουν εγκατασταθεί σε σχολεία στα οποία δεν έχουν περάσει τα στάδια τελικής επιθεώρησης, ελέγχου και πιστοποίησης της ηλεκτρικής εγκατάστασης.
Επιπλεόν, θα πρέπει να εξετασθούν τυχόν ευθύνες για τα άτομα στο Υπουργείο ή/και στις Σχολικές Εφορείες που επέτρεψαν τη λειτουργία των κλιματιστικών χωρίς να έχει πρώτα ολοκληρωθεί η κανονική – νόμιμη διαδικασία. Το Υπουργείο καθώς ή/και οι Σχολικές Εφορείες δεν νομιμοποιούνται να παρακάμπτουν τη προβλεπόμενη διαδικασία η οποία θεσπίστηκε ώστε να διασφαλίζεται το ελάχιστο επίπεδο ασφάλειας προς προστασία της δημόσιας υγείας.
Κατάσταση του έργου μέχρι τον Ιούλιο
Οι εργασίες είχαν ολοκληρωθεί σε 81 από τις 219 περιπτώσεις (παρόλο που το έργο αφορά 209 σχολεία, προκύπτουν 219 περιπτώσεις αφού οι εργασίες σε 10 από αυτά τα σχολεία θα υλοποιηθούν σε δύο φάσεις) δημόσιων σχολείων που έχουν ενταχθεί στο υπό αναφορά Έργο (ποσοστό 37%), σε 79 εκκρεμούσαν οι ηλεκτρολογικές εργασίες, σε 52 ήταν σε εξέλιξη η εγκατάσταση των κλιματιστικών, έξι ήταν σε αναμονή ελέγχου από την ΑΗΚ, ενώ σε ένα σχολείο δεν είχαν αρχίσει οι εργασίες.
Επιπλέον, η πρόοδος υλοποίησης του Έργου παρουσιάζει σημαντικές διαφορές μεταξύ των σχολικών εφορειών. Το υψηλότερο ποσοστό ολοκλήρωσης καταγράφεται στη σχολική εφορεία Λάρνακας, όπου οι εργασίες έχουν ολοκληρωθεί σε 19 από τα 22 σχολεία (86%). Ακολουθεί η σχολική εφορεία Παραλιμνίου-Δερύνειας με 12 από τα 28 σχολεία (43%), η σχολική εφορεία Λεμεσού με 23 από τα 57 σχολεία (40%), η σχολική εφορεία Πάφου με 9 από τα 23 σχολεία (39%) και τέλος η σχολική εφορεία Λευκωσίας με 18 από τα 89 σχολεία (20%).Τα ποσοστά βέβαια από μόνα τους δεν αποτυπώνουν τη συνολική προσπάθεια της κάθε σχολικής εφορείας αφού με βάση τις τρεις φάσεις, επιλέχθηκε διαφορετικός αριθμός σχολείων.
To κόστος
Με βάση τα στοιχεία που είχαν δοθεί από τις σχολικές εφορείες προς της Ελεγκτική Υπηρεσία, μέχρι τον Ιούλιο 2026 το τρέχον κόστος του έργου ανερχόταν σε €9.819.430 πλέον ΦΠΑ. Παρόλο ότι από τα στοιχεία τα οποία έχουμε λάβει διαπιστώνεται υπέρβαση της εκτιμώμενης δαπάνης σε αρκετούς διαγωνισμούς, σε υψηλά μάλιστα ποσοστά σε αρκετές περιπτώσεις, δεν μπορεί η υπέρβαση αυτή να ποσοτικοποιηθεί, λόγω της διαφορετικής μορφής, περιεχόμενο και ημερομηνία αναφοράς των στοιχείων που μας έχουν δοθεί από τις σχολικές εφορείες.
Προβλήματα υλοποίησης
Ο σχεδιασμός και ο συντονισμός του Έργου παρουσίασαν, ειδικά στα αρχικά στάδια, σημαντικές αδυναμίες, σύμφωνα με την Ελεγκτική Υπηρεσία. Η υλοποίηση ανατέθηκε το 2024 στις Σχολικές Εφορείες Λευκωσίας, Λεμεσού, Λάρνακας, Πάφου και Παραλιμνίου-Δερύνειας παρά την περιορισμένη τεχνική τους στελέχωση. Η ανάθεση πρόσθετων αρμοδιοτήτων στις εφορείες σε ένα μεγάλο έργο αύξησε τον φόρτο εργασίας τους, χωρίς να τεκμηριώνεται ότι θα μπορούσαν επαρκώς να ανταποκριθούν, ενώ ο κεντρικός συντονιστικός ρόλος του ΥΠΑΝ ήταν περιορισμένος, ιδιαίτερα κατά τα αρχικά στάδια. Ενδεικτικό το γεγονός ότι το ΥΠΑΝ όρισε κεντρικό συντονιστή τον Απρίλιο 2026, όταν το Έργο βρισκόταν ήδη στην τρίτη και τελευταία φάση του.
Επιπλέον, σύμφωνα τα ευρήματα ο σχεδιασμός του Έργου δεν συνοδευόταν από αναλυτικό προϋπολογισμό ανά φάση, ενώ η απουσία αναλυτικού προϋπολογισμού περιορίζει τη δυνατότητα έγκαιρου εντοπισμού αποκλίσεων, αξιολόγησης της οικονομικότητας και πρόβλεψης τελικού κόστους του Έργου.
