Τα τελευταία χρόνια, η επιχειρηματική και επαγγελματική σκηνή της Κύπρου αλλάζει αισθητά. Όλο και περισσότερες γυναίκες αναλαμβάνουν ρόλους ευθύνης, ηγούνται ομάδων, συμμετέχουν σε διοικητικά συμβούλια και διαμορφώνουν στρατηγικές αποφάσεις σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας.

Πίσω από αυτή τη θετική εικόνα, παραμένει ένα βασικό ερώτημα: έχει μετατραπεί η αυξημένη παρουσία σε πραγματική ισότητα και επιρροή; Η απάντηση, δυστυχώς, δεν είναι απλή παρά το τι δείχνουν οι αριθμοί. Από την προσωπική μου εμπειρία και την επαγγελματική διαδρομή σε ένα απαιτητικό και παραδοσιακά ανδροκρατούμενο περιβάλλον, έχω δει από πρώτο χέρι ότι, εν μέρει, έχουν γίνει σημαντικά βήματα προς τα μπροστά αλλά ακόμα υπάρχουν σημαντικά περιθώρια ουσιαστικής εξέλιξης.

Στα είκοσι χρόνια εμπειρίας μου σε θέματα project finance, εταιρικού, εμπορικού και χρηματοοικονομικού δικαίου με παράλληλη ενσωμάτωση της εφαρμοσμένης εταιρικής και κανονιστικής συμμόρφωσης καθώς και ESG, Sustainable Finance κριτηρίων, το δίκαιο, η δικαιοσύνη και ηθική συναντά τη στρατηγική, τη βιώσιμη αειφόρο ανάπτυξη αλλά και την βιωσιμότητα (going-concern), τόσο των οργανισμών όσο και της κοινωνίας ευρύτερα (συγκοινωνούντα δοχεία), καθοδηγώντας οργανισμούς και την κοινωνία προς πιο υπεύθυνες και ανθεκτικές πρακτικές, περιλαμβάνοντας και ζητήματα ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών και ίσων ευκαιριών στην εργασία.  

ΣΥΝΘΕΤΗ Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Παρά την πρόοδο, η πραγματικότητα που βιώνουν πολλές γυναίκες σε θέσεις ευθύνης παραμένει σύνθετη. Συχνά αναδεικνύεται μέσα από την επαγγελματική εμπειρία γυναικών ότι οι διακρίσεις δεν είναι τόσο εμφανείς. Αντίθετα, εκδηλώνονται μέσα από πιο λεπτές και συστημικές προκαταλήψεις - αμφισβήτηση τεχνικής επάρκειας, απόδοσης ή υποθέσεις για την έλλειψη ηγετικής ικανότητας. Αυτές οι μορφές «αόρατης ανισότητας», είναι συχνά πιο επίμονες και πιο δύσκολες να αντιμετωπιστούν.

Το φαινόμενο αυτό δεν είναι αποκλειστικά κυπριακό. Σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο παρατηρείται συχνά ότι ενώ υπάρχει σχεδόν ισορροπημένη εκπροσώπηση ανδρών και γυναικών στα αρχικά στάδια πολλών επαγγελματικών θέσεων -συμπεριλαμβανομένου του νομικού- η εικόνα αλλάζει αισθητά όσο ανεβαίνει ένα πρόσωπο στην ιεραρχία. Οι γυναίκες, ενώ κατέχουν τις γνώσεις και την εμπειρία, εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται σε ανώτατες διοικητικές θέσεις, σε μεγάλες συναλλαγές υψηλής αξίας και σε εξειδικευμένα τεχνικά πεδία. Αυτό υποδηλώνει ότι το ζήτημα δεν είναι πλέον η είσοδος των γυναικών στην αγορά εργασίας, αλλά η διατηρήσιμη εξέλιξη σε θέσεις πραγματικής επιρροής.

Η κουλτούρα των οργανισμών και της κοινωνίας παίζει καθοριστικό ρόλο. Η σύγχρονη εταιρική διακυβέρνηση, ιδιαίτερα μέσα από το πρίσμα του εξελισσόμενου πλαισίου και των κριτήριων των Ηνωμένων Εθνών (UN) Environment-Social-Governance (ESG) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EE), εντάσσεται στο διεθνές και εμπορικό ανταγωνιστικό οικονομικό περιβάλλον όλο και περισσότερο. Πλέον, η διαφορετικότητα στη λήψη αποφάσεων ξεφεύγει από το τυπικό πλαίσιο της δικαιοσύνης και της εταιρικής εικόνας. Είναι παράγοντας που ενισχύει την ποιότητα της στρατηγικής σκέψης, τη διαχείριση κινδύνων και τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα των οργανισμών.

Δεν είναι τυχαίο ότι η διάσταση μεταξύ φύλων εντάσσεται πλέον στον πυρήνα του «S» (Social) των κριτηρίων ESG. Οι επενδυτές, οι ρυθμιστικές και κυβερνητικές Αρχές και τα διοικητικά συμβούλια των οργανισμών, αξιολογούν όλο και περισσότερο την ηγετική σύνθεση των οργανισμών, τις πολιτικές ισότητας και την οργανωσιακή κουλτούρα ως δείκτες ωριμότητας, εξέλιξης, ανάπτυξης και βιωσιμότητας.

Σ’ αυτό το περιβάλλον, η ανάδειξη περισσότερων γυναικών σε ρόλους ουσίας δεν είναι μόνο κοινωνική απαίτηση, που έτσι κι αλλιώς δεν είναι πραγματικό κριτήριο, αλλά αποτελεί επιχειρηματική αναγκαιότητα. H Μάργκαρετ Θάτσερ, ευρέως γνωστή με το προσωνύμιο «Σιδηρά Κυρία», την οποία αρκετοί ηγέτες και επιστήμονες θεσμικής επιρροής έχουν παραδεχτεί για την οξυδέρκειά της, ανέφερε ότι είναι «ομαδική συλλογική εργασία» (team work). «If you want something said, ask a man; if you want something done, ask a woman». (Αν θες να ειπωθεί κάτι πες το σε έναν άντρα· αν θες να γίνει κάτι πες το σε μια γυναίκα).

Το ζήτημα δεν είναι πλέον η είσοδος των γυναικών στην αγορά εργασίας αλλά η εξέλιξη σε θέσεις πραγματικής επιρροής, τονίζει η Νικόλ K. Φινοπούλου.

ΔΟΜΙΚΗ ΑΝΑΓΚΗ

Η μετάβαση δεν είναι αυτόματη. Απαιτεί συνειδητή στρατηγική επιλογή από οργανισμούς, την κοινωνία και θεσμούς. Απαιτεί διαφανείς διαδικασίες αξιολόγησης και προαγωγών, ουσιαστική ευελιξία στον τρόπο εργασίας και, ίσως το πιο σημαντικό, ενεργή καλλιέργεια κουλτούρας συμπερίληψης. Οι οργανισμοί που αντιμετωπίζουν την ισότητα ως θέμα επικοινωνίας και όχι ως δομική μεταρρύθμιση, συνήθως βλέπουν περιορισμένα αποτελέσματα «Η επιτυχής μετάβαση απαιτεί ολιστική all in στρατηγική που περιλαμβάνει ανθρώπους, τεχνολογία και κουλτούρα» (Women in the Workplace 2025, McKinsey & Company). Η εμπειρία από την κυπριακή αγορά δείχνει ότι όπου υπάρχει ξεκάθαρη δέσμευση από την ανώτατη διοίκηση, η πρόοδος είναι μετρήσιμη. Η διαφορετικότητα ενσωματώνεται στη στρατηγική, δεν παραμένει σε επίπεδο διακηρύξεων και δημιουργούνται πραγματικά μονοπάτια εξέλιξης για γυναίκες επαγγελματίες.

Σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και η ίδια η στάση των γυναικών που εισέρχονται στην αγορά εργασίας. Ένα από τα πιο ισχυρά μηνύματα που προκύπτουν από τη διαδρομή επιτυχημένων επαγγελματιών, είναι η ανάγκη για συνεχή επένδυση στη γνώση και τη βαθιά εξειδίκευση στον επαγγελματικό τους τομέα. Το μέλλον του νομικού και χρηματοοικονομικού επαγγέλματος, για παράδειγμα, διαμορφώνεται ήδη από πεδία και εργαλεία εξέλιξης όπως τα κριτήρια ESG, η τεχνητή νοημοσύνη, η κανονιστική συμμόρφωση (regulatory compliance), η εταιρική διακυβέρνηση (corporate governance) και η χρηματοοικονομική τεχνολογία (FinTech).

ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΑΡΟΥΣΕΣ

Οι γυναίκες σε θέσεις ευθύνης, εάν και λίγες, καλούνται όχι μόνο να συμμετέχουν αλλά να τοποθετούνται, να διεκδικούν ρόλο στα κέντρα λήψης αποφάσεων και να συμβάλλουν ενεργά στη διαμόρφωση πολιτικών και πρακτικών. Η ορατότητα δημιουργεί πρότυπα και τα πρότυπα επιταχύνουν την αλλαγή.

Η Κύπρος βρίσκεται σήμερα σε ένα κρίσιμο σημείο καμπής. Διαθέτει μια ισχυρή, μορφωμένη και φιλόδοξη γενιά γυναικών σε επιχειρήσεις, χρηματοοικονομικούς οργανισμούς, νομικά γραφεία, τεχνολογία και δημόσιους θεσμούς. Το ζητούμενο για την επόμενη δεκαετία δεν είναι απλώς η περαιτέρω αύξηση της συμμετοχής τους. Είναι η ενσωμάτωσή τους στην ιεραρχία σε ρόλους πραγματικής επιρροής στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Η ισότητα στην εργασία δεν επιτυγχάνεται με μία απλή πολιτική, ούτε με μία επικοινωνιακή καμπάνια. Είναι αποτέλεσμα θεσμικής ωρίμανσης, οργανωσιακής συνέπειας και πολιτισμικής αλλαγής που απαιτεί χρόνο, συνέπεια και ηγεσία με όραμα.

Το θετικό είναι ότι αυτή η αλλαγή έχει ήδη ξεκινήσει. Και όσο περισσότερες γυναίκες στην Κύπρο βγαίνουν μπροστά με γνώση, αυτοπεποίθηση και στρατηγική σκέψη τόσο πιο δύσκολο θα είναι για το σύστημα να μείνει ίδιο. Η αλλαγή έρχεται εκ των έσω.

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Website: https://plp-partners.com 
Email: info@plp-partners.com 
Linkedin: Nicole.K.Phinopoulou