Χτύπημα για τον τουρισμό της χώρας μας αποτελεί το γεγονός ότι πέραν των μισών ξενοδοχειακών καταλυμάτων που διαθέτει το νησί λειτουργούν χωρίς άδεια. Το ζήτημα της αδειοδότησης των ξενοδοχείων της Κύπρου - που είναι ένα ζήτημα που χρονίζει- δημιουργεί σκιές στη νομιμότητα και την αξιοπιστία του κυπριακού τουριστικού προϊόντος καθώς ελλοχεύει κινδύνους που σχετίζονται με τη φήμη της χώρας αλλά και την ασφάλεια των επισκεπτών, όπως σημειώνεται σε έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας.

>> Δείτε εδώ αναλυτικά την έκθεση <<

Η Υπηρεσία διαπίστωσε σοβαρές αδυναμίες από μέρους του Υφυπουργείου Τουρισμού για να συμμορφώσει τους επιχειρηματίες ξενοδόχους με το καθεστώς αδειοδότησης ενώ εντόπισε ακόμα στρεβλώσεις στη διαχείριση των σχεδίων χορηγιών και αναποτελεσματική αξιοποίηση των δημόσιων πόρων. Η ειδική έκθεση της Ελεγκτικής με αντικείμενο τον έλεγχο αδειοδότησης ξενοδοχείων και τουριστικών καταλυμάτων και διαχείρισης σχεδίων χορηγιών για τα έτη 2023-2026 επισημαίνει ότι η προσπάθεια αναβάθμισης του τουριστικού προϊόντος τίθεται υπό αμφισβήτηση όταν μόνο το 23% των ξενοδοχείων και τουριστικών καταλυμάτων είναι πλήρως αδειοδοτημένα. Παράλληλα, στα κύρια ευρήματα της έκθεσης εντοπίζονται ελλείψεις στους μηχανισμούς ελέγχου, περιορισμένη αξιοποίηση πληροφοριακών συστημάτων, ανεπαρκής διαλειτουργικότητα και αδυναμίες στον εσωτερικό έλεγχο. Η έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας αναδεικνύει την ανάγκη εφαρμογής των κανόνων και την λειτουργία αξιόπιστων μηχανισμών λογοδοσίας και ελέγχου.

728 ξενοδοχεία στο σύνολο, 402 χωρίς άδεια

Αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι από τα 728 ξενοδοχεία και τουριστικά καταλύματα που ήταν καταγεγραμμένα στο Υφυπουργείο στις 27.4.2026, μόνο 168 (23%) έχουν εξασφαλίσει άδεια λειτουργίας ενώ άλλα 158 καταλύματα (22%) λειτουργούν βάσει προσωρινής άδειας λειτουργίας, εφόσον αδυνατούν να συμμορφωθούν με τις υποχρεώσεις για πλήρη αδειοδότηση.

Ουσιαστικά το 55% λειτουργεί χωρίς πλήρη νομιμότητα, με το μεγαλύτερο ποσοστό μη αδειοδοτημένων ξενοδοχείων να εντοπίζεται στην επαρχία Αμμοχώστου όπου διατηρεί 129 μη αδειοδοτημένα ξενοδοχεία από το σύνολο των 241.

Η μη εφαρμογή της νομοθεσίας δημιουργεί αίσθημα ανοχής, ενθαρρύνει τη μη συμμόρφωση και συντηρεί συνθήκες άνισου ανταγωνισμού εις βάρος των συνεπών επιχειρήσεων τονίζει η Ελεγκτική Υπηρεσία σημειώνοντας ότι δημιουργεί προηγούμενο για την παραχώρηση συνεχών παρατάσεων, χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα. Μάλιστα, η Ελεγκτική Υπηρεσία καταλογίζει στο Υφυπουργείο στάση ανοχής απέναντι στη μη συμμόρφωση των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων, επισημαίνοντας ότι η επιβολή κυρώσεων και άλλων μέτρων συμμόρφωσης ήταν σχεδόν ανύπαρκτη. Η επίκληση ότι η αυστηρή εφαρμογή της νομοθεσίας ενδέχεται να επηρεάσει την τουριστική βιομηχανία, δεν δύναται να δικαιολογεί την αδράνεια υπογραμμίζει η Ελεγκτική Υπηρεσία σημειώνοντας ότι εάν η νομοθεσία κρίνεται ανεφάρμοστη θα πρέπει να υποβληθούν προτάσεις για να τύχει αναθεώρησης.

Ο Γενικός Ελεγκτής Ανδρέας Παπακωνσταντίνου τονίζει παράλληλα ότι δεν είναι αποδεκτό να παραμένουν σε ισχύ πρόνοιες που εφαρμόζονται επιλεκτικά καθώς η αποτελεσματική εποπτεία προϋποθέτει σαφείς ενέργειες από μέρους του κράτους, σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, αλλά και ένα πλαίσιο που να επιβραβεύει, και όχι να αποδυναμώνει, όσους τηρούν τη νομιμότητα. Παράδοξο επίσης θεωρεί το γεγονός ότι το κράτος αντιμετωπίζει με το ίδιο τρόπο τα ξενοδοχεία, αδειοδοτημένα ή μη την ώρα που πρόσφατα εξήγγειλε μέτρα στήριξης της απασχόλησης στη ξενοδοχειακή βιομηχανία όπου μπορούσαν να συμμετέχουν όλα τα ξενοδοχεία αναφέρει.

Παράλληλα, στρεβλώσεις εντοπίζει η έκθεση και στην αγορά των αυτοεξυπηρετούμενων καταλυμάτων τύπου Airbnb. Πιο συγκεκριμένα, όπως εντοπίζεται στην έκθεση, 8.464 αδειούχα αυτοεξυπηρετούμενα καταλύματα σε παγκύπρια βάση ήταν καταγεγραμμένα στο μητρώο του Υφυπουργείου μέχρι τις 6 Μαΐου φέτος. Ωστόσο όπως σημειώνεται από τον δειγματοληπτικό έλεγχο που διενεργήθηκε σε διαδικτυακές πλατφόρμες κρατήσεων υπάρχουν ενδείξεις ότι σημαντικός αριθμός αυτοεξυπηρετούμενων καταλυμάτων λειτουργεί και διαφημίζεται χωρίς να είναι καταχωρισμένος στο Μητρώο ή με ανακριβή στοιχεία αδειοδότησης, γεγονός που δεν επιτρέπει τον αποτελεσματικό έλεγχο και εποπτεία τους.

Ενδεικτικό είναι το εύρημα ότι από τα είκοσι καταλύματα του δείγματος που κατέστη δυνατό να ταυτοποιηθούν, μόνο έξι (30%) ήταν καταχωρισμένα στο Μητρώο και διέθεταν έγκυρη άδεια εγγραφής. Από τα υπόλοιπα, τα δέκα καταλύματα (50%) δεν ανέγραφαν αριθμό άδειας εγγραφής και δεν φαίνεται να ήταν καταχωρισμένα στο Μητρώο, ενώ σε τέσσερις περιπτώσεις (20%), παρότι αναγραφόταν αριθμός άδειας εγγραφής, αυτός δεν συμφωνούσε με τα στοιχεία του Μητρώου, καθώς είτε δεν αντιστοιχούσε σε εν ισχύ αριθμό εγγραφής είτε αφορούσε σε διαφορετικό κατάλυμα.

Οι κίνδυνοι

Σύμφωνα με την ειδική έκθεση, η σημερινή κατάσταση εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για τον κυπριακό τουρισμό, καθώς πλήττει τη φήμη του τουριστικού προϊόντος, δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού, στερεί δημόσια έσοδα, θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια και την υγεία των επισκεπτών και αποδυναμώνει την αξιοπιστία του θεσμικού και ρυθμιστικού πλαισίου. Η Ελεγκτική Υπηρεσία αποδίδει μέρος του προβλήματος στην ιδιαίτερα πολύπλοκη διαδικασία αδειοδότησης, η οποία απαιτεί την εμπλοκή πολλών κρατικών Αρχών και την εξασφάλιση σειράς εγκρίσεων και πιστοποιητικών. Ως εκ τούτου, εισηγείται την απλοποίηση και επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης, μέσω καλύτερου συντονισμού των αρμόδιων φορέων, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η ασφάλεια και η υγεία των επισκεπτών.

Παράλληλα, αναφέρεται και στο νέο μεταβατικό καθεστώς που επιτρέπει σε μονάδες χωρίς άδεια λειτουργίας, αλλά με άδεια οικοδομής για τουριστική χρήση, να συνεχίσουν να λειτουργούν υπό προϋποθέσεις έως το τέλος του 2028 εκφράζοντας επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα της νέας ρύθμισης. Σύμφωνα με το νέο καθεστώς οι επηρεαζόμενες μονάδες που λειτουργούν με πολεοδομικές ή/και αδειοδοτικές εκκρεμότητες, αλλά διαθέτουν άδεια οικοδομής για τουριστική χρήση, μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν εφόσον εξασφαλίσουν από το Υφυπουργείο βεβαίωση λειτουργίας μέχρι το τέλος του έτους υποβάλλοντας τα προβλεπόμενα πιστοποιητικά και δικαιολογητικά. Η βεβαίωση αυτή τους επιτρέπει να συνεχίσουν τη λειτουργία τους αρχικά μέχρι τις 28.2.2027, ενώ, εφόσον τηρηθούν οι πρόσθετες απαιτήσεις του Νόμου, μπορούν να εξακολουθήσουν να λειτουργούν υπό μεταβατικό καθεστώς μέχρι τις το τέλος του 2028, ημερομηνία μέχρι την οποία θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί η πλήρης αδειοδότησή τους. Οι μέχρι σήμερα παρατάσεις δεν έχουν επιλύσει τις χρόνιες πολεοδομικές και αδειοδοτικές εκκρεμότητες και παραμένει αβέβαιο κατά πόσο οι επηρεαζόμενες μονάδες θα συμμορφωθούν εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών υποστηρίζει η Ελεγκτική Υπηρεσία.

Οι συστάσεις

Η Ελεγκτική Υπηρεσία εισηγείται την εντατικοποίηση των προσπαθειών του Υφυπουργείου Τουρισμού, ώστε να αυξηθεί σημαντικά το ποσοστό αδειοδότησης των ξενοδοχειακών μονάδων εντός των υφιστάμενων προθεσμιών, χωρίς την ανάγκη νέων παρατάσεων της νομοθεσίας. Παράλληλα, προτείνει την απλοποίηση και επιτάχυνση της διαδικασίας αδειοδότησης, ιδιαίτερα για παλαιότερες αναπτύξεις, την ενίσχυση των ελέγχων και της επιβολής κυρώσεων σε όσους δεν συμμορφώνονται, καθώς και την ενημέρωση επιχειρηματιών και καταναλωτών για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, με στόχο τη διασφάλιση της νομιμότητας, της υγείας και της ασφάλειας στον τουριστικό τομέα.

Από πλευράς Υφυπουργείου αναφέρεται ότι έχει ήδη πραγματοποιήσει σειρά διαβουλεύσεων με όλους τους αρμόδιους κρατικούς και θεσμικούς φορείς, με στόχο την οριστική επίλυση του διαχρονικού προβλήματος της αδειοδότησης των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων.

Τα σχέδια χορηγιών, οι δείκτες και η απόδοση

Ταυτόχρονα η έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας εντοπίζει σειρά σοβαρών αδυναμιών στη λειτουργία του Υφυπουργείου Τουρισμού, διαπιστώνοντας ότι απουσιάζουν σαφείς και μετρήσιμοι στόχοι, καθώς και αξιόπιστοι δείκτες απόδοσης για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των σχεδίων χορηγιών. Παράλληλα, καταγράφονται ελλείψεις στον στρατηγικό σχεδιασμό, αδυναμίες στους ελέγχους των κρατικών ενισχύσεων και κινδύνους διπλής χρηματοδότησης, ενώ επισημαίνεται ότι οι κατ’ εξαίρεση εγκρίσεις και οι παρεκκλίσεις από τους όρους των σχεδίων ενδέχεται να οδηγήσουν σε άνιση μεταχείριση των αιτητών. Η έκθεση αναφέρεται επίσης σε υπερβολική γραφειοκρατία, ελλείψεις στη διαφάνεια των διαδικασιών και αξιολόγηση των αιτήσεων αποκλειστικά με βάση τη χρονική προτεραιότητα, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη κοινωνικά ή αναπτυξιακά κριτήρια. Όπως καταδεικνύεται κατά το 2025, το Υφυπουργείο διαχειρίστηκε συνολικές δαπάνες ύψους €51,38 εκατ., ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η υλοποίηση 13 σχεδίων κινήτρων, εκ των οποίων τα τέσσερα χρηματοδοτούνται από το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) και τα υπόλοιπα εννέα από εθνικούς πόρους.

Το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών, ύψους €20,69 εκατ., κατευθύνθηκε σε ενημερωτικές και διαφημιστικές εκστρατείες στις διεθνείς τουριστικές αγορές, καθώς και σε συνεργασίες με τουριστικούς εταίρους και αεροπορικές εταιρείες. Παράλληλα, €10,40 εκατ. διατέθηκαν σε σχέδια επιχορηγήσεων για την προώθηση ειδικών μορφών τουρισμού, εκ των οποίων €8,1 εκατ. προήλθαν από το ΣΑΑ, ενώ σημαντικά κονδύλια δαπανήθηκαν επίσης για τη μισθοδοσία του προσωπικού και τις λοιπές λειτουργικές ανάγκες του Υφυπουργείου.

Επιπλέον, διαπιστώνεται ότι η απουσία ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος και η έλλειψη διαλειτουργικότητας μεταξύ των κρατικών υπηρεσιών αυξάνουν τον διοικητικό φόρτο, προκαλούν καθυστερήσεις και ενισχύουν τον κίνδυνο λαθών.

Ως εκ τούτου, η Ελεγκτική Υπηρεσία εισηγείται τη θέσπιση σαφών στόχων και αξιόπιστων δεικτών απόδοσης, την ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου και της διαφάνειας, την απλούστευση των διαδικασιών, την αναθεώρηση των κριτηρίων αξιολόγησης των αιτήσεων ώστε να λαμβάνονται υπόψη και αναπτυξιακά ή κοινωνικά δεδομένα, καθώς και την ανάπτυξη ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος με διασύνδεση των εμπλεκόμενων δημόσιων υπηρεσιών.

Έλεγχος Υφυπουργείου Τουρισμού [ΕΕ-ΕΥ 20/2026]

Δείτε την Έκθεση εδώ: https://t.co/3xWM3psNRO pic.twitter.com/Yc4tvpwyoW

— ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ (AUDIT OFFICE OF CYPRUS) (@Audit_Office_Cy) July 2, 2026