Έντονη ανησυχία για την επάρκεια ηλεκτρισμού της Κύπρου μέχρι το 2030, ως αποτέλεσμα της μη ολοκλήρωσης του έργου στο Βασιλικό αλλά και των κυβερνητικών χειρισμών στο θέμα εκφράστηκε από Βουλευτές στην συνεδρία της Επιτροπής Ελέγχου της Βουλής για την έκθεση του Γενικού Ελεγκτή 2024 για το τερματικό του ΦΑ στο Βασιλικό, την Πέμπτη. Σημειώνεται ότι η συζήτηση διεξήχθη κεκλεισμένων των θυρών λόγω της δικαστικής διαδικασίας που εκκρεμεί εναντίον της ΔΕΦΑ.

Σε δηλώσεις του μετά το τέλος της συνεδρίας ο ΓΓ του ΑΚΕΛ Στέφανος Στεφάνου έκανε λόγο για ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα στην Κύπρο, «από τα πολλά της κυβέρνησης Αναστασιάδη και Συναγερμού» όπως ανέφερε, το οποίο όπως είπε αφήνει εκτεθειμένη την Κύπρο στην επάρκεια ηλεκτρισμού, το οποίο ερευνάται από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, όπως και το σκάνδαλο της ηλεκτρικής διασύνδεσης. «Κινδυνεύουμε να ξεμείνουμε από ρεύμα μετά το 2030 και οι λύσεις από οικονομικής άποψης θα είναι αιματηρές» είπε ο κ. Στεφάνου, προσθέτοντας ότι είναι ακόμα ένα μεγάλο σκάνδαλο που δεν επιτρέπει την έλευση φυσικού αερίου και άρα κρατά τιμή ηλεκτρισμού πολύ ψηλά γιατί πληρώνουμε ρύπους. Σημείωσε ότι από το 2018 μέχρι το 1ο εξάμηνο του 2025 πληρώσαμε 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ για ρύπους.

Ο κ. Στεφάνου επέρριψε επίσης ευθύνες στην Κυβέρνηση αναφέροντας ότι «μπροστά σε αυτό το φοβερό σκάνδαλο η σημερινή κυβέρνηση, η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη τα ζώα μου αργά», προσθέτοντας ότι όχι μόνο δεν έκανε κάτι για να από-πυροδοτήσει τη βόμβα, αλλά, «έχει προσθέσει και νέα ισχύ σε αυτή τη βόμβα που απειλεί την Κύπρο».

Κινδυνεύουμε να ξεμείνουμε από ρεύμα το 2030, είπε ο κ. Στεφάνου, απευθύνοντας «ένα αγωνιώδες SOS για το ρεύμα και γενικότερα για την ενέργεια στην Κύπρο».

Πρόσθεσε ότι μέχρι τέλος του 2029 θα πρέπει να τεθούν εκτός λειτουργίας οι γεννήτριες στη Δεκέλεια και 3 γεννήτριες στο Βασιλικό, κάτι που σημαίνει ότι 720 μεγαβάτ θα τεθούν εκτός λειτουργίας και θα πρέπει να βρούμε αυτή την ενέργεια για να μπορούμε και επάρκεια να έχουμε, αλλά και την ευστάθεια και την ισορροπία του δικτύου να τη φροντίζουμε. «Η κυβέρνηση πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες της και πρέπει να δώσει πειστικές απαντήσεις, αλλά και το πιο σημαντικό να αναλάβει αυτές τις ενέργειες που θα οδηγήσουν στο να έχουμε ενεργειακή επάρκεια και ασφάλεια» είπε.

Σε σχέση με αυτή την απόφαση ανέφερε ότι το ΑΚΕΛ συμφώνησε στην κεκλεισμένων διαδικασία για να προστατευτούν τα συμφέροντα της Κυπριακής Δημοκρατίας λόγω της εκκρεμούσας διαιτητικής διαδικασίας στο Λονδίνο.

Ερωτηθείς για πιθανές εξελίξεις σχετικά με την προσφορά προς τους εργολάβους, περιορίστηκε να δηλώσει ότι «είναι στα προκαταρκτικά», προσθέτοντας ότι «δεν είναι τυχαίο που ήταν κλειστή η συνεδρία».

Αναφερόμενος στις θέσεις του ΑΚΕΛ, είπε ότι το κόμμα έχει καταθέσει επανειλημμένα εισηγήσεις τόσο στις αρμόδιες κοινοβουλευτικές επιτροπές όσο και προς την κυβέρνηση, σημειώνοντας ότι «έχουμε κάνει και δημοσιογραφικές διασκέψεις, στείλαμε και επιστολές προς την κυβέρνηση πάρα πολλές». Πρόσθεσε ότι «δεν είναι το ΑΚΕΛ που θα βρει λύσεις, ούτε καν η Βουλή. Είναι θέμα της εκτελεστικής εξουσίας», είπε υπογραμμίζοντας πως η κυβέρνηση οφείλει να δρομολογήσει τις απαραίτητες ενέργειες για την ολοκλήρωση και λειτουργία του τερματικού στο Βασιλικό.

Ο κ. Στεφάνου ανέφερε ακόμη ότι κατά τη συνεδρία υποβλήθηκαν συγκεκριμένα ερωτήματα, εκ των οποίων ορισμένα απαντήθηκαν, ενώ για άλλα απαιτούνται απαντήσεις από την κυβέρνηση, σημειώνοντας ότι οι αρμόδιοι δεσμεύθηκαν να τις αποστείλουν σύντομα.

Ορατός ο κίνδυνος είπε ο Γ. Παμπορίδης

Από την πλευρά του ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ Γιώργος Παμπορίδης σημείωσε ότι πρέπει να διευκρινιστεί το πλάνο της κυβέρνησης για υλοποίηση του έργου σημειώνοντας ότι ενώ είναι αναγκαίο να προχωρήσει, «δεν βλέπουμε τα τελευταία τρία χρόνια οποιαδήποτε εξέλιξη η οποία να μας ενθαρρύνει», προσθέτοντας ότι με την αλλαγή του ΔΣ των αρμόδιων φορέων θα πρέπει να επαναληφθούν εκ νέου οι συνεδριάσεις.

Τόνισε ότι στόχος είναι να υπάρχει ουσιαστική αλλαγή του τρόπου ανάθεσης και εποπτείας αντιστοίχων έργων, ώστε «να απαλλαγούμε από αυτές τις τεράστιες καθυστερήσεις για σημαντικά έργα, τα οποία είναι κομβικής σημασίας για την οικονομία και τον τόπο». Διευκρίνισε ότι αυτές οι αλλαγές δεν εναπόκεινται στη βουλή, δείχνοντας προς το Γενικό Λογιστήριο και προσθέτοντας ότι πρέπει να «βρούμε τρόπους με τους οποίους θα λειτουργούν, θα ανατίθενται, θα συντμηθούν οι διαδικασίες ανάθεσης και να μπορούν να είναι πιο ευέλικτες και οι αναθέτουσες αρχές στη διεκπεραίωση τέτοιων έργων».

Σε ερώτηση για το κατά πόσο ασπάζεται τις ανησυχίες του ΑΚΕΛ για το ορόσημο του 2030 και την επάρκεια ηλεκτρικού ρεύματος, ο κ. Παμπορίδης απάντησε ότι πλέον ο κίνδυνος είναι ορατός. «Γι' αυτό έχω εκφράσει και εγώ την ανησυχία μου για τη διαφαινόμενη αδράνεια των τελευταίων ετών. Πρέπει να προχωρήσουμε με συγκεκριμένες λύσεις και το βάρος είναι στους ώμους της κυβέρνησης», ανέφερε.

Κληθείς να αναφέρει την άποψή του «ως κάποιος ο οποίος δημόσια τοποθετήθηκε πάρα πολύ έντονα και ξεκάθαρα σε ζητήματα που είχαν να κάνουν με διαφθορά, διαπλοκή, τον τρόπο λειτουργίας του κράτους και του πολιτικού συστήματος», για την άποψή του για το σκάνδαλο του Βασιλικού ανέφερε ότι πρώτα απ' όλα πρέπει να γίνει ενδελεχής και πλήρης έλεγχος σε όλες τις πτυχές αυτού του έργου, προσθέτοντας ότι «εκ του αποτελέσματος είναι προφανές ότι απέτυχε η διαδικασία ολοκλήρωσης του τερματικού του Βασιλικού», όχι μόνο για την ολοκλήρωση και για τα χρονοδιαγράμματα, αλλά «απέτυχε να δώσει την τόσο αναγκαία λύση της έλευσης φυσικού αερίου στην πατρίδα μας». Σημείωσε ότι «εκ των πραγμάτων υπάρχουν αδιαμφισβήτητα πολιτικές ευθύνες».

Είπε επίσης ότι σε σχέση με άλλες ευθύνες που ενδεχομένως να υπάρχουν, είναι ήδη υπό εξέταση από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, εκφράζοντας βεβαιότητα για την επάρκεια του έργου της.

Απαντώντας σε ερώτηση σε σχέση με το δικηγορικό γραφείο στο οποίο μετέχει ανέφερε ότι «πράγματι ήταν δικηγόρος της ΕΤΥΦΑ και της Κυπριακής Δημοκρατίας κατ' επέκταση, στην διαιτησία στο Λονδίνο, προσθέτοντας ότι πλέον έχει παραιτηθεί από την θέση «γιατί ήταν ασυμβίβαστη πλέον με τη θέση μου ως Βουλευτού».

Ο κ. Παμπορίδης χαιρέτισε επίσης την προσέγγιση της Επιτροπής Ελέγχου η οποία είναι «να καταστεί η επιτροπή ένας μοχλός ενθάρρυνσης και επίλυσης προβλημάτων, παρά ένας μοχλός μιας ατέρμονης πολιτικής αντιπαράθεσης».

Ο επικεφαλής του κόμματος ΑΛΜΑ Οδυσσέας Μιχαηλίδης ανέφερε σε δηλώσεις του ότι είναι γεγονός ότι ενώ η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη «κληρονόμησε» το πρόβλημα «οι ενέργειες που έχουν γίνει τα τελευταία τρία χρόνια, καταδεικνύουν πλέον ξεκάθαρα ότι το πρόβλημα διογκώνεται και το κόστος για τους πολίτες» προσθέτοντας ότι πλέον για αυτό το κόστος φέρει βαριά ευθύνη και η κυβέρνηση Νίκου Χριστοδουλίδη.

Είπε επίσης ότι οι πολιτικές ευθύνες των δύο κυβερνήσεων είναι πολύ βαριές. «Σήμερα επιβεβαιώθηκε ότι ουσιαστικά όχι μόνο υπήρξε ανοχή του εργολάβου από το 2023 που ανέλαβε η κυβέρνηση Νίκου Χριστοδουλίδη, μέχρι τότε που η ίδια η εταιρεία τερμάτισε, αλλά και μετά τον τερματισμό ουσιαστικά υπήρξαν συνεχείς περίοδοι μεγάλων καθυστερήσεων» είπε, επισημαίνοντας ότι ακόμη και σήμερα «συζητάμε ότι σε ένα μήνα θα γίνει προκήρυξη διαγωνισμού, κάτι το οποίο ο τότε Υπουργός Παπαναστασίου μας έλεγε ότι θα γινόταν το καλοκαίρι του 2024».

Εγγράφει θέμα για λογοδοσία Γεν. Ελεγκτή στην Επιτροπή Ελέγχου ο Ο. Μιχαηλίδης

Απαντώντας σε ερώτηση για το θέμα της λογοδοσίας του Γενικού Ελεγκτή ο κ. Μιχαηλίδης ανέφερε ότι σε συγκεκριμένες χώρες που έχουν παρόμοιο μοντέλο όπως στην Κύπρο, «που είναι η Αυστραλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία, όπου ο Γενικός Ελεγκτής ξεκάθαρα λογοδοτεί στις επιτροπές ελέγχου των κοινοβουλίων». Όπως είπε θα προχωρήσει σε εγγραφή του θέματος την ερχόμενη Πέμπτη, για εφαρμογή της νομοθεσίας του 1985 και παρά το γεγονός ότι ο Γενικός Ελεγκτής δήλωσε ότι θεωρεί το νόμο αντισυνταγματικό και ότι δεν προτίθεται να συμμορφωθεί με τις πρόνοιες αυτού του νόμου.

«Συνεπώς, η εγγραφή του θέματος θα γίνει την ερχόμενη Πέμπτη», είπε, και αφορά την εφαρμογή την υποχρέωση του Γενικού Ελεγκτή να καταθέτει στοιχεία στις επιτροπές της Βουλής και ιδίως στην Επιτροπή Ελέγχου, «κάτι το οποίο τουλάχιστον στη δεκαετή δική μου θητεία είχα κατ' επανάληψη δημόσια πει και στην πράξη εφαρμόσει», πρόσθεσε.

Είπε επίσης ότι σε μια ευνομούμενη πολιτεία ουδείς μπορεί να αφήνεται χωρίς τη λογοδοσία την οποία επιβάλλουν τα θεσμικά αντίβαρα. Είπε επίσης ότι σήμερα θα δώσει στη δημοσιότητα την πρόταση νόμου για ρύθμιση των θεμάτων της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, η οποία θα εισάγει ασφαλιστικές δικλείδες για την ανεξαρτησία του Γενικού Ελεγκτή και θα διασφαλίζει τη λειτουργία της διευθυντικής ομάδας ως ένα ακόμη θεσμικό αντίβαρο το οποίο εισηγήθηκαν Βρετανοί εμπειρογνώμονες ακριβώς για την ορθή λειτουργία της διευθυντικής ομάδας στη βάση των αρχών της συλλογικότητας.