Σε μια μακρά, ασυνάρτητη ομιλία, που ήταν εναλλάξ πομπώδης, θλιβερή και αυτοαναφορική, ο πρόεδρος Τραμπ απήγγειλε την τελευταία δέηση στην αμερικανική ηγεσία της φιλελεύθερης δημοκρατικής τάξης που σφυρηλατήθηκε από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο Τραμπ χρησιμοποίησε την ομιλία του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός –έναν τόπο προσκυνήματος για τους υποστηρικτές της παγκοσμιοποίησης– για να πει ότι οι ΗΠΑ σταμάτησαν να προσφέρουν τις αγορές τους και τη στρατιωτική προστασία τους σε Ευρωπαίους συμμάχους, τους οποίους χλεύασε. Και ορκίστηκε να προχωρήσει τον εμπορικό του πόλεμο. Χαρακτήρισε τους δασμούς ως το τίμημα της εισόδου σε μια χώρα 300 εκατ. καταναλωτών. Μέχρι το βράδυ είχε υποχωρήσει στο θέμα της Γροιλανδίας. Σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δήλωσε ότι δεν θα επιστρατεύσει δασμούς για να αποσπάσει τον έλεγχο της δανικής επικράτειας, μια ανακοίνωση που δεν μπόρεσε ωστόσο να μειώσει τη σημασία της επίθεσής του στην παγκόσμια οικονομική τάξη λίγες ώρες νωρίτερα. Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε στην ίδια αίθουσα όπου, εννέα χρόνια νωρίτερα, ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ γοήτευε το Νταβός υποστηρίζοντας αυτό που περιέγραφε ως «οικονομική παγκοσμιοποίηση». Η ομιλία του το 2017, η οποία εκφωνήθηκε λίγες ημέρες πριν από την ορκωμοσία του Τραμπ για την πρώτη του θητεία, αντηχούσε ως μια σαφής αλλά μάταιη προσπάθεια να αποτραπεί ο εμπορικός πόλεμος. Τότε, όπως και τώρα, έντονος σκεπτικισμός υποδέχθηκε την προσπάθεια της Κίνας να αναγνωριστεί ως υπεύθυνη υπερδύναμη, σε αντίθεση με το όραμα του Τραμπ για το «Πρώτα η Αμερική».

Η κυβέρνηση της Κίνας επιδοτεί εδώ και καιρό την κατασκευή εργοστασιακών προϊόντων που έχουν απειλήσει θέσεις εργασίας από την Ιντιάνα μέχρι την Ινδονησία. Το Πεκίνο έχει φυλακίσει αντιφρονούντες, συνδικαλιστές και δημοσιογράφους. Ο στρατός του έχει απειλήσει το αυτοδιοικούμενο νησί της Ταϊβάν και τους γείτονές του στη Νοτιοανατολική Ασία. Ούτε καν οι μεγαλύτεροι σύμμαχοί της δεν θα περιέγραφαν την Κίνα ως υπόδειγμα δίκαιης μεταχείρισης. Ωστόσο, την τελευταία δεκαετία υπάρχει η αίσθηση ότι η Κίνα –τουλάχιστον στα λόγια– επενδύει σε οικονομικές αξίες που ο Τραμπ έχει αποκηρύξει: συμμετοχή σε πολυμερείς θεσμούς, πίστη στις δυνάμεις του παγκόσμιου εμπορίου που ενισχύουν τον πλούτο και αναγνώριση ότι καμία χώρα δεν είναι αρκετά μεγάλη ή αρκετά ισχυρή για να προχωρήσει μόνη της. Ο Τραμπ χρησιμοποίησε την 90λεπτη ομιλία του ενώπιον της παγκόσμιας ελίτ για να υπογραμμίσει αυτή την αντίθεση. «Η Κίνα σίγουρα θέλει να αναλάβει τον ρόλο του ενήλικου στην αίθουσα, ενώ οι ΗΠΑ συνεχίζουν να δείχνουν εχθρότητα. Το ερώτημα είναι αν ο υπόλοιπος κόσμος είναι πρόθυμος να συμμετάσχει. Δεν νομίζω ότι ο κόσμος είναι έτοιμος να αγκαλιάσει πλήρως την Κίνα», δήλωσε ο Εσβάρ Πρασάντ, ειδικός στο διεθνές εμπόριο στο Πανεπιστήμιο Cornell. Η Ευρώπη και η Κίνα είναι, κατά κάποιο τρόπο, φυσικοί σύμμαχοι σε μια εποχή που οι ΗΠΑ έχουν επιλέξει την εθνικιστική ορμή. Και οι δύο παραμένουν επίσημα προσηλωμένες στην έννοια του διεθνούς εμπορίου που βασίζεται σε κανόνες, ακόμη και αν η Κίνα κατηγορείται συχνά ότι παραβιάζει τις λεπτομέρειες. Και οι δύο επιβεβαιώνουν την επιστημονική πραγματικότητα της κλιματικής αλλαγής, ενώ παράλληλα κινητοποιούν επενδύσεις και τεχνογνωσία για την καταπολέμησή της. Η Κίνα είναι ο παγκόσμιος ηγέτης στην τεχνολογία καθαρής ενέργειας. Η Ευρώπη, παρά τα πρόσφατα βήματα οπισθοχώρησης, έχει θέσει φιλόδοξους στόχους για τη μείωση των εκπομπών άνθρακα – ένα γεγονός που ο Τραμπ χλεύασε. Μία ημέρα πριν από την ομιλία του Τραμπ, ο υπουργός Εμπορίου του, Χάουαρντ Λούτνικ, δήλωσε σε πάνελ στο Νταβός ότι το παγκόσμιο εμπορικό σύστημα –που κατασκευάστηκε σε μεγάλο βαθμό με βάση αμερικανικά σχέδια– ήταν μέρος της ιστορίας. «Η παγκοσμιοποίηση έχει απογοητεύσει τη Δύση και τις ΗΠΑ», σημείωσε.