Από τη νοτιοανατολική Ασία έως τη Λατινική Αμερική και τη Μέση Ανατολή, οι ελλείψεις καυσίμων και οι συνεχείς ανατιμήσεις στην ενέργεια πυροδοτούν έντονη κοινωνική αναταραχή. Η νέα διεθνής κρίση, που συνοδεύεται από εκτεταμένες διακοπές ρεύματος, απορρέει από τις συνέπειες του πολέμου στο Ιράν, ο οποίος συνεχίζεται εδώ και περίπου οκτώ μήνες. Με την τιμή του πετρελαίου να ξεπερνά εκ νέου τα 100 δολάρια το βαρέλι, η αγανάκτηση των πολιτών ξεχειλίζει και θέτει σε δοκιμασία την κοινωνική συνοχή και τη σταθερότητα κυβερνήσεων.

Τα σημάδια της κρίσης είναι έκδηλα σε πολλές περιοχές. Στη Γουατεμάλα και στη Συρία, διαδηλωτές πυρπόλησαν ελαστικά και οχήματα, ενώ στην Πορτογαλία, όπου το πετρέλαιο κίνησης σκαρφάλωσε στο ρεκόρ των 2,1 ευρώ το λίτρο, οι οδηγοί προκάλεσαν κυκλοφοριακό έμφραγμα με μηχανοκίνητες πορείες και κορναρίσματα. Το μεγαλύτερο πλήγμα, ωστόσο, έχουν υποστεί οι αναπτυσσόμενες χώρες της Ασίας. Εξαρτημένες σε μεγάλο βαθμό από τις προμήθειες της Μέσης Ανατολής και επιβαρυμένες με υψηλά χρέη, οι οικονομίες αυτές βλέπουν τα συστήματα μεταφορών τους να παραλύουν και τις μεγάλες ουρές στα πρατήρια να επιβραδύνουν την καθημερινή δραστηριότητα. Την ίδια στιγμή, οδηγοί ταξί και εργαζόμενοι κατεβαίνουν σε απεργίες, καθώς τα εισοδήματά τους δεν καλύπτουν πλέον ούτε το κόστος μετακίνησης.

Με φόντο την αυξανόμενη λαϊκή οργή, οι κυβερνήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με οξύ οικονομικό και πολιτικό δίλημμα. Η μετακύλιση του κόστους στους καταναλωτές επιταχύνει τον πληθωρισμό και εξοργίζει ένα ήδη ευάλωτο κοινό, ενώ η ενίσχυση των επιδοτήσεων απειλεί να εκτινάξει το δημόσιο χρέος και να αποσταθεροποιήσει τα εθνικά νομίσματα.

Οπως επισημαίνει η Σάνα Τζάφρι, ερευνήτρια στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Αυστραλίας, τα όρια της δημοσιονομικής αντοχής του αναπτυσσόμενου κόσμου εξαντλούνται, γεγονός που σύντομα «θα γίνει πρόβλημα όλων», όπως επισημαίνει. Οι εστίες αναταραχής, σύμφωνα με ρεπορτάζ των New York Times, πληθαίνουν και προκαλούν ανησυχία.

Στην Ινδονησία πόλεις, όπως το Μακασάρ, αντιμετωπίζουν ελλείψεις σε αέριο μαγειρέματος, διακοπές ρεύματος και εφαρμόζουν δελτίο στα καύσιμα, ενώ στην Ιάβα φοιτητικές διαδηλώσεις διαλύθηκαν βίαια από τις Αρχές. Η κυβέρνηση την ίδια στιγμή εξετάζει την κατάργηση των επιδοτήσεων για τα μεσαία και ανώτερα στρώματα, καθώς ο προϋπολογισμός της βασιζόταν σε αρχικές προβλέψεις για πετρέλαιο στα 70 δολάρια. Στις Φιλιππίνες, οι αλιείς στον κόλπο της Μανίλας ήλπιζαν να βγουν στη θάλασσα αυτή την εβδομάδα μετά τις βροχοπτώσεις των μουσώνων, δεν έχουν όμως χρήματα για να αγοράσουν βενζίνη. Και στην πόλη Κεζόν, οι οδηγοί λεωφορείων και μέσων μαζικής μεταφοράς πραγματοποιούν πορείες, καταγγέλλοντας ότι εργάζονται έως και 18 ώρες την ημέρα μόνο για ένα γεύμα. Στη Γουατεμάλα, εργαζόμενοι στις μεταφορές, αγρότες και ιθαγενείς ακτιβιστές απαιτούν την αναστολή των φόρων και τη σταδιακή απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, καταγγέλλοντας ότι η ελίτ παραμένει αποκομμένη από τα δεινά της εργατικής τάξης. Οι διαμαρτυρίες μάλιστα κλιμακώθηκαν επικίνδυνα στην περιοχή Βίλα Νουέβα, όπου εξαγριωμένο πλήθος πυρπόλησε αυτοκίνητα.

Στην Ευρώπη, έντονη κοινωνική δυσαρέσκεια έχει ξεσπάσει στην Πορτογαλία, όπου οδηγοί απέκλεισαν κεντρικές οδικές αρτηρίες της Λισσαβώνας, όπως τη γέφυρα της 25ης Απριλίου, αλλά και τους δρόμους γύρω από το διυλιστήριο του Σίνες. Σύμφωνα με την κοινωνιολόγο Ναόμι Χοσέιν, η κρίση λαμβάνει και πολιτικές προεκτάσεις, καθώς η πεποίθηση των πολιτών πως ο πληθωρισμός οφείλεται σε συμπαιγνία πολιτικών και επιχειρηματικών ελίτ ενισχύει τον λαϊκισμό και μετατοπίζει το εκλογικό σώμα προς τα δεξιά, αφού οι κεντρώες κυβερνήσεις αδυνατούν να προσφέρουν προστασία.

Στο Μπανγκλαντές, το οποίο εισάγει πάνω από το 90% του πετρελαίου του κυρίως από τη Μέση Ανατολή, οι ελλείψεις στο υγρό φυσικό αέριο προκαλούν συνεχείς διακοπές ρεύματος και αναγκάζουν τα εργοστάσια ενδυμάτων –τον βασικό πυλώνα της εθνικής οικονομίας– να κλείνουν προσωρινά ή να καταφεύγουν στο ακριβό πλέον πετρέλαιο κίνησης. Στη Συρία, τέλος, η ανακοίνωση για προσωρινές αυξήσεις έως και 40% στις τιμές των πετρελαιοειδών προκάλεσε επίσης έκρηξη οργής. Πλήθη διαδηλωτών κατέλαβαν πλατείες, απέκλεισαν την κυκλοφορία και άναψαν φωτιές, με τις δραματικές στιγμές να κορυφώνονται όταν διαδηλωτής απείλησε να αυτοπυρποληθεί. Οι αξιωματούχοι επιμένουν ότι δεν έχουν άλλη επιλογή από το να αυξήσουν τις τιμές λόγω του πολέμου.