Γράφουν οι Βασίλης Νέδος και Μανώλης Κωστίδης
Η Αγκυρα επιμένει στη γραμμή της αδειοδότησης οποιασδήποτε δραστηριότητας σε περιοχή που θεωρεί ότι εμπίπτει σε τουρκική υφαλοκρηπίδα και δη της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI). Αυτήν τη φορά από το υπουργείο Εθνικής Αμυνας της Τουρκίας ανακοινώθηκε ότι κάθε δραστηριότητα που θα διεξαχθεί στην «υφαλοκρηπίδα» της θα πρέπει «να συντονίζεται εκ των προτέρων με τη χώρα μας, ως παράκτιο κράτος». Τονίζεται δε ότι η Αγκυρα «δεν θα επιτρέψει καμία μη αδειοδοτημένη δραστηριότητα στην υφαλοκρηπίδα της Ανατολικής Μεσογείου, η οποία έχει διαμορφωθεί μέσω των Συμφωνιών Οριοθέτησης Ζωνών Θαλάσσιας Δικαιοδοσίας που έχει συνάψει με την “ΤΔΒΚ” (σ.σ. το ψευδοκράτος) και τη Λιβύη, και την οποία διακηρύξαμε στα Ηνωμένα Εθνη, την 18η Μαρτίου 2020». Ερωτηθείς για τη ρητορική υψηλών τόνων της Αγκυρας, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης δήλωσε πως για το καλώδιο δεν τίθεται θέμα άδειας και το έργο θα προχωρήσει κανονικά.
Η επιμονή της Αγκυρας στην ανάγκη να αδειοδοτηθεί το έργο του GSI με τρόπο ορατό στοχεύει στο να υπογραμμίσει τη σκληρή τουρκική στάση, μάλιστα σε μια περίοδο που η Αθήνα προαναγγέλλει επανέναρξη των βυθομετρικών ερευνών στα ανατολικά της Κάσου. Η Τουρκία αποκλείει πρακτικά οποιοδήποτε εναλλακτικό σενάριο προώθησης του έργου και βεβαίως το ενδεχόμενο να ενημερωθεί απλώς από τη Γαλλία για την επανέναρξη των ερευνών. Ωστόσο, υπό τις παρούσες συνθήκες, η συζήτηση για το θέμα καθίσταται εξαιρετικά φορτισμένη. Στο εσωτερικό, πάντως, η κυβέρνηση αντιμετωπίζει επικρίσεις για την υπόθεση της ηλεκτρικής διασύνδεσης, όπως φάνηκε και στις χθεσινές ανακοινώσεις του ΠΑΣΟΚ και της ΕΛΑΣ.
Για το έργο δεν τίθεται θέμα αδειοδότησης και θα προχωρήσει κανονικά, η απάντηση της Αθήνας διά του Παύλου Μαρινάκη.
Εν τω μεταξύ, σκληρή ήταν και η ανακοίνωση των τουρκικών αρχών σχετικά με τη στρατιωτική παρέλαση που διοργανώθηκε στην Κυπριακή Δημοκρατία με αφορμή τη χθεσινή ημέρα της ανεξαρτησίας. Το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Αμυνας κάνει λόγο για στρατιωτικές συνεργασίες που αναπτύσσει η Λευκωσία «με τρίτες χώρες και επηρεάζουν αρνητικά τις ευαίσθητες ισορροπίες και το κλίμα εμπιστοσύνης στο νησί».
Στιγμιότυπο από τη χθεσινή παρέλαση στη Λευκωσία για την 66η επέτειο ανεξαρτησίας της Κύπρου, στην οποία παρήλασε και άγημα Αμερικανών πεζοναυτών. [REUTERS / Yiannis Kourtoglou]
Η ενόχληση της Τουρκίας αφορά, βεβαίως, την παρέλαση για την 66η επέτειο ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, όπου παρουσιάστηκαν οπλικά συστήματα που έχει προμηθευτεί η Λευκωσία από το Ισραήλ. Επίσης αφορά το γεγονός ότι παρήλασαν στρατιωτικά τμήματα από τη Γαλλία, τις ΗΠΑ και την Αίγυπτο και για πρώτη φορά στην ανεξάρτητη ιστορία του νησιού από το Ηνωμένο Βασίλειο. Μάλιστα, στη Λευκωσία βρέθηκε ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων της Βρετανίας, πτέραρχος σερ Ρίτσαρντ Νάιτον. Φυσικά, σημαντική ήταν η παρουσία των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, όχι μόνο η μόνιμη, αλλά και της ελληνικής φρεγάτας «Νικηφόρος Φωκάς», καθώς επίσης και των μαχητικών που σταθμεύουν στην Πάφο.
Τη μεγαλύτερη ενόχληση στην Αγκυρα προκάλεσε η παρέλαση του αντιαεροπορικού συστήματος BARAK MX που η Κυπριακή Δημοκρατία προμηθεύθηκε από το Ισραήλ, ενώ το κοινό που την παρακολούθησε είχε την ευκαιρία να δει και γαλλικά συστήματα της Εθνικής Φρουράς, όπως οι γαλλικοί πύραυλοι Exocet και οι αντιαρματικοί Akeron.
NAVTEX της Αγκυρας για το «Ορούτς Ρέις»
Σε ανοιχτή καταγγελία της προώθησης από την Αγκυρα του έργου κατασκευής υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου ανάμεσα στην Τουρκία και στα κατεχόμενα εδάφη της Κύπρου προχώρησε η Αθήνα. Διπλωματικές πηγές ανέφεραν χθες ότι η ενέργεια αυτή είναι προκλητική και μονομερής. Και υπενθύμιζαν ότι «σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), μονομερείς ενέργειες για την ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών, χωρίς τη συναίνεση της Κυπριακής Δημοκρατίας, στερούνται νομικής βάσης και παραβιάζουν την κυριαρχία και τα κυριαρχικά της δικαιώματα».
Για την Αθήνα, αυτές οι ενέργειες αποτελούν «διαρκή προσπάθεια εδραίωσης των τετελεσμένων της κατοχής» αλλά και είναι ευρισκόμενες στην κατεύθυνση υπονόμευσης της οικοδόμησης εμπιστοσύνης και της περιφερειακής σταθερότητας. Επίσης, οι έρευνες του «Ορούτς Ρέις» αποτελούν και ένα σαφές μήνυμα που υπογραμμίζει τη θεώρηση της Αγκυρας για την Ανατολική Μεσόγειο, και βεβαίως δεν είναι αποκομμένο από τον σχεδιασμό της επικείμενης έναρξης των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI).
Το γεγονός ότι η Αγκυρα επέλεξε την ημέρα της κυπριακής ανεξαρτησίας για να εκδώσει τη NAVTEX των ερευνών του «Ορούτς Ρέις» για τον αγωγό φυσικού αερίου είναι ενδεικτικό και του μηνύματος που ήθελαν να στείλουν οι Τούρκοι. Οι έρευνες του «Ορούτς Ρέις» στην περιοχή στοχεύουν στη συλλογή πληροφοριών σχετικά με υποθαλάσσιες κατασκευές.
Εν τω μεταξύ, η εφημερίδα Yeni Safak αποκαλύπτει πως η Τουρκία πραγματοποίησε νέα δοκιμαστική εκτόξευση του βαλλιστικού πυραύλου Tayfun. Η εκτόξευση έγινε στην περιοχή κοντά στο αεροδρόμιο της Ριζούντας στη Μαύρη Θάλασσα. Η εταιρεία Roketsan έχει ανακοινώσει πως έχει ξεκινήσει την παράδοση των βαλλιστικών πυραύλων Tayfun-1 και Τayfun-2 και μέχρι τα τέλη του 2027 στοχεύει να ξεκινήσει τη μαζική παραγωγή των Tayfun-3.
To υπουργείο Αμυνας της Τουρκίας ανακοίνωσε πως η συμφωνία για την προμήθεια 12 μεταχειρισμένων αεροσκαφών C-130J από το Ηνωμένο Βασίλειο υπογράφηκε μεταξύ των δύο χωρών και πως, σύμφωνα με το καθορισμένο χρονοδιάγραμμα, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών συντήρησης που βρίσκονται σε εξέλιξη στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο στόχος είναι η σταδιακή μεταφορά των αεροσκαφών στην Τουρκία. Στο πλαίσιο αυτό, η παράδοση των πρώτων δύο αεροσκαφών προγραμματίζεται να γίνει τον Δεκέμβριο του 2027.
