Δεν φαίνεται να μπαίνει τελεία στην αντιπαράθεση μεταξύ Κυβέρνησης και Ένωσης Δήμων για την κρατική χορηγία προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Παρά την ανακοίνωση του Υπουργείου Εσωτερικών ότι έχει κατατεθεί η τελική κυβερνητική πρόταση, η Ένωση Δήμων επιμένει πως τα μέτρα που προτείνονται δεν αντιμετωπίζουν συνολικά το πρόβλημα της χρηματοδότησης.

Απαντώντας στις αναφορές του Προέδρου της Ένωσης Δήμων, Ανδρέα Βύρα, περί οικονομικής ασφυξίας των Δήμων, ο Υπουργός Εσωτερικών Κωνσταντίνος Ιωάννου τονίζει ότι η κρατική χορηγία των €117 εκατ. συμφωνήθηκε και ψηφίστηκε το 2022, ενώ απορρίπτει τους ισχυρισμούς ότι οι Δήμοι επιβαρύνθηκαν εκ των υστέρων με τις 63 κοινότητες. Όπως σημειώνει, η ένταξη των κοινοτήτων, η κρατική χορηγία και η μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελούσαν μέρος της ίδιας νομοθεσίας.

Παράλληλα, η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι έχει ενισχύσει σημαντικά τους Δήμους, παραχωρώντας επιπλέον €12 εκατ. για την απώλεια εσόδων από τη μεταφορά της αδειοδότησης στους Επαρχιακούς Οργανισμούς Αυτοδιοίκησης και €15 εκατ. για τη συντήρηση δρόμων πρωταρχικής σημασίας, ποσά που, όπως αναφέρει, έχουν ήδη καταβληθεί από το 2026. Επιπλέον, επισημαίνει ότι με την εφαρμογή της φόρμουλας αναπροσαρμογής από το 2027 η κρατική χορηγία θα αυξηθεί περαιτέρω.

Από την πλευρά του ο κ Βύρας υποστηρίζει στην "Κ" ότι τα πρόσθετα κονδύλια δεν επιλύουν το βασικό πρόβλημα και οι Δήμοι δεν ζητούν αποσπασματικές ενισχύσεις, αλλά έναν μόνιμο και σταθερό μηχανισμό που να διασφαλίζει ότι η κρατική χορηγία θα αναπροσαρμόζεται σύμφωνα με την αύξηση των κρατικών δαπανών, τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη, ώστε να διατηρείται η πραγματική της αξία.

Σύμφωνα με την Ένωση Δήμων, η απώλεια εσόδων και η αύξηση του λειτουργικού κόστους έχουν περιορίσει σημαντικά τις οικονομικές δυνατότητες των Τοπικών Αρχών, ενώ τα κονδύλια για τους δρόμους και την αδειοδότηση αφορούν συγκεκριμένες υποχρεώσεις και δεν μπορούν να θεωρηθούν πρόσθετη κρατική χρηματοδότηση που καλύπτει τις συνολικές ανάγκες των Δήμων.

Παρά το γεγονός ότι αναμένονται νέες επαφές μεταξύ των δύο πλευρών, το Υπουργείο Εσωτερικών ξεκαθαρίζει ότι η πρόταση που βρίσκεται στο τραπέζι αποτελεί την τελική θέση της κυβέρνησης, γεγονός που διατηρεί ανοιχτό το χάσμα με την Ένωση Δήμων ως προς τη χρηματοδότηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Τα αγκάθια

Το βασικό ζήτημα που εγείρουν οι Δήμοι αφορά τη μόνιμη και δίκαιη αναπροσαρμογή της κρατικής χορηγίας, ώστε αυτή να ακολουθεί την αύξηση των κρατικών δαπανών και του πληθωρισμού εξήγησε στην "Κ" ο κ Βύρας.

Όπως αναφέρει, τα τελευταία χρόνια η Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει χάσει σημαντικό μέρος της αγοραστικής αξίας της χορηγίας, λόγω της αύξησης του κόστους λειτουργίας, των μισθών και των υπηρεσιών. Η θέση των Δήμων, όπως εξηγεί, δεν είναι απαραίτητα η διεκδίκηση ενός συγκεκριμένου ποσοστού, αλλά η ανάγκη να υπάρχει ένας μηχανισμός που θα διασφαλίζει ότι η χρηματοδότηση αυξάνεται παράλληλα με τις πραγματικές ανάγκες.

«Σε όλη την Ευρώπη υπάρχει ένα συγκεκριμένο ποσοστό ή ένας μηχανισμός αναπροσαρμογής, εμείς δεχόμαστε ότι μπορεί να είμαστε χαμηλότερα, αλλά τουλάχιστον η αύξηση πρέπει να ακολουθεί την αύξηση των εξόδων», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Σχολιάζοντας τα πρόσθετα ποσά που αναφέρει η κυβέρνηση, όπως τα €12 εκατ. και τα €15 εκατ. για δρόμους, υποστηρίζει ότι αυτά δεν αποτελούν συνολική λύση του προβλήματος. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα €12 εκατ. αφορούν ουσιαστικά αντιστάθμιση για απώλειες εσόδων από τη μεταφορά αρμοδιοτήτων στους Επαρχιακούς Οργανισμούς Αυτοδιοίκησης, ενώ τα €15 εκατ. αφορούν εργασίες συντήρησης δρόμων που ήδη αποτελούσαν αντικείμενο ευθύνης των Δήμων. 

Ο κ. Βύρας αναφέρεται επίσης στα επίπεδα της κρατικής χορηγίας στο παρελθόν, σημειώνοντας ότι σε προηγούμενες περιόδους, όπως το 2010, τα ποσά ήταν υψηλότερα σε σχέση με τα σημερινά δεδομένα, παρά το γεγονός ότι τα κρατικά έσοδα τότε ήταν χαμηλότερα λόγω της οικονομικής κρίσης. Όπως επισημαίνει, η συμφωνία για το ποσό των €117 εκατ. έγινε πριν από την ανάληψη καθηκόντων της σημερινής κυβέρνησης και προέκυψε μέσα από τη διαδικασία της μεταρρύθμισης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Ειδικότερα σημειώνει ότι ενώ αρχικά υπήρχε διαφορετική προσέγγιση, με τους Δήμους να αναμένουν έσοδα από άλλες πηγές, όπως οι άδειες κυκλοφορίας, λίγο πριν την ψήφιση της μεταρρύθμισης στη Βουλή αποφασίστηκε η καθιέρωση ενός σταθερού ποσού κρατικής χορηγίας. Όπως υποστηρίζει, κατά τη διάρκεια της διαδικασίας προστέθηκαν επιπλέον συνενώσεις και κοινότητες, γεγονός που επηρέασε τα δεδομένα και δημιούργησε νέες οικονομικές ανάγκες για τους Δήμους. Ξεκαθάρισε εξάλλου ότι οι Δήμοι δεν μπορούν να θεωρήσουν ικανοποιητική μια αποσπασματική πρόταση που αφορά μόνο μερικά εκατομμύρια ευρώ, αλλά ζητούν συνολική αντιμετώπιση του ζητήματος σημειώνοντας ότι χωρίς μια συνολική συμφωνία για τη χρηματοδότηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος στην εφαρμογή της μεταρρύθμισης.

Ο Πρόεδρος της Ένωσης Δήμων πρόσθεσε ότι θα ζητηθεί νέα συνάντηση με τον αρμόδιο Υπουργό τις επόμενες ημέρες, με στόχο την εξεύρεση συνολικής λύσης.

ΥΠΕΣ: Δεν αλλάζουν τα ποσά

Από πλευράς Υπουργείου Εσωτερικών ξεκαθαρίζεται ότι έχει κατατεθεί η τελική πρόταση της Κυβέρνησης προς την Ένωση Δήμων, η οποία, όπως σημειώνεται, προέκυψε μετά από διαβούλευση και συνεννόηση μεταξύ των Υπουργείων Εσωτερικών και Οικονομικών.

Σύμφωνα με το Υπουργείο, τα ποσά που έχουν ανακοινωθεί παραμένουν ως έχουν προσθέτει το αρμόδιο Υπουργείο υποργραμμίζοντας ότι η αυξημένη κρατική χορηγία, μέσω της εφαρμογής της νέας φόρμουλας αναπροσαρμογής, θα τεθεί σε ισχύ από το 2027.

Παράλληλα, διευκρινίζεται ότι τα πρόσθετα ποσά που αφορούν την απώλεια εσόδων από τη μεταφορά της αρμοδιότητας έκδοσης αδειών στους Επαρχιακούς Οργανισμούς Αυτοδιοίκησης, καθώς και η χρηματοδότηση για έργα συντήρησης δρόμων πρωταρχικής σημασίας, έχουν ήδη παραχωρηθεί από φέτος.

Υπενθυμίζεται ότι νωρίτερα ο Υπουργός Εσωτερικών, Κωνσταντίνος Ιωάννου, εξέδωσε ανακοίνωση με αφορμή την τρίωρη στάση εργασίας της Ένωσης Δήμων Κύπρου, απαντώντας στις δηλώσεις του Προέδρου της Ένωσης, Ανδρέα Βύρα, ο οποίος κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι οδηγεί τις Τοπικές Αρχές σε οικονομική ασφυξία.

Ο κ Ιωάννου απέρριψε τις αναφορές της Ένωσης Δήμων περί οικονομικής ασφυξίας, σημειώνοντας ότι η κρατική χορηγία των €117 εκατ. συμφωνήθηκε το 2022 μεταξύ της τότε κυβέρνησης και της Ένωσης Δήμων. Υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση ενίσχυσε περαιτέρω τους Δήμους με €12 εκατ. για την απώλεια εσόδων από την αδειοδότηση, €15 εκατ. για τη συντήρηση δρόμων και πρόσθετη χρηματοδότηση για τις κοινότητες που εντάχθηκαν στους Δήμους.

Παράλληλα, αναφέρει ότι από το 2027 θα εφαρμοστεί η φόρμουλα αναπροσαρμογής της κρατικής χορηγίας, η οποία θα αυξηθεί στα €156 εκατ., ενώ τονίζει ότι η κυβέρνηση έχει διορθώσει στρεβλώσεις της μεταρρύθμισης και έχει διαθέσει επιπλέον πόρους για τη στήριξη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.