O πόλεμος στο Ιράν αλλάζει αιφνιδίως τον χάρτη του τουρισμού και δημιουργεί νέα δεδομένα, με εκατομμύρια ανθρώπους να αναδιαμορφώνουν ριζικά τα πλάνα των καλοκαιρινών διακοπών τους. Στην Ευρώπη, αλλά και πέρα από αυτήν, οι τουρίστες αναγκάζονται να προσαρμόσουν τα σχέδιά τους σε έναν κόσμο όπου το πετρέλαιο αγγίζει τα 100 δολ. το βαρέλι, τα καύσιμα αεροσκαφών λιγοστεύουν και οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή διαταράσσουν δημοφιλείς ταξιδιωτικές διαδρομές. Πολλοί αναβάλλουν τις κρατήσεις στις πτήσεις τους για αργότερα, ενώ καταρτίζουν εναλλακτικά σχέδια, με φόντο τη γεωπολιτική αστάθεια.

Ο Γκρεγκ Αμποτ, λόγου χάριν, σχεδιάζει τις καλοκαιρινές διακοπές του με το βλέμμα στραμμένο στον πόλεμο στο Ιράν. Σκοπεύει να μείνει πιο κοντά στην Ευρώπη, ενώ έχει στα σκαριά ένα Plan B με φόντο την ανησυχία για τις αυξήσεις στις τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων και τις ακυρώσεις πτήσεων.

Ο 54χρονος Αυστραλός με έδρα τη Βρετανία σχεδιάζει να κάνει ένα ποδηλατικό ταξίδι με φίλους στην Αυστρία, να δώσει το «παρών» σε ένα φεστιβάλ στη Βαρκελώνη και πιθανώς να επισκεφθεί ένα θέρετρο για γιόγκα στη Γαλλία. «Σχεδόν σίγουρα θα κάνουμε δρομολόγια μικρών αποστάσεων στην Ευρώπη και σχεδόν σίγουρα θα χρησιμοποιούμε τρένο. Οι τιμές είναι τρελές αυτή τη στιγμή», δήλωσε ο Αμποτ, επικεφαλής μιας ραδιοτηλεοπτικής εταιρείας, προσθέτοντας ότι το υψηλό κόστος τον ανάγκασε να μην κάνει φέτος μεγάλα ταξίδια.

Οι περισσότεροι τουρίστες πάντως προσαρμόζονται αντί να ακυρώνουν, σημειώνουν αναλυτές στο Reuters, οδηγώντας δηλαδή περισσότερο και επιλέγοντας πιο οικονομικές λύσεις διακοπών. «Παρατηρούμε ότι οι ταξιδιώτες γίνονται πιο προσεκτικοί και συγκρατημένοι», λέει η Σουζάν Ντικχάρντ, συνιδρύτρια της εταιρείας ενοικίασης τροχόσπιτων Roadsurfer.

Ο τουρισμός και οι αερομεταφορές είναι από τους τομείς που είναι περισσότερο εκτεθειμένοι στον πόλεμο. «Υπάρχει ένας πόλεμος σε εξέλιξη, ένας μεγάλος πόλεμος», σημειώνει ο Ζαν Φρανσουά Ριάλ, διευθύνων σύμβουλος του ταξιδιωτικού πρακτορείου Voyageurs du Monde, προσθέτοντας ότι η εταιρεία του είδε τις δραστηριότητές της να μειώνονται κατά περίπου 1/4 τον Μάρτιο. «Οι άνθρωποι νιώθουν νευρικότητα, δεν θέλουν πια να ταξιδεύουν», λέει.

Στο πλαίσιο αυτό, οι αεροπορικές προειδοποιούν ότι τα κέρδη τους βρίσκονται υπό πίεση. Η Air France-KLM αναμένει ότι ο προϋπολογισμός της για τα καύσιμα των αεροσκαφών θα αυξηθεί κατά 2,4 δισ. δολ. φέτος, ενώ η Lufthansa και η British Airways (IAG) ανέφεραν αυξήσεις περίπου 2 δισ. δολ. Η αμερικανική αεροπορική χαμηλού κόστους Spirit χρεοκόπησε αυτόν τον μήνα, πυροδοτώντας φόβους ότι θα μπορούσαν να ακολουθήσουν κι άλλες.

Την τελευταία στιγμή

Με φόντο την αβεβαιότητα που προκαλεί η κρίση στη Μέση Ανατολή, οι ταξιδιώτες καθυστερούν τις αποφάσεις τους. Ο Ζερόμ Βάιρ, πρόεδρος του Vacances Bleues με έδρα τη Γαλλία, δήλωσε ότι τα πλάνα οριστικοποιούνται μέρες πριν από την αναχώρηση και τα ταξίδια είναι μικρότερα. «Οι κρατήσεις της τελευταίας στιγμής αυξάνονται σημαντικά, κατά περίπου 15%. Νομίζω ότι ο κόσμος περιμένει να δει τι θα συμβεί με τον πληθωρισμό για να εξετάσει αν θα μπορέσει ή όχι να ταξιδέψει στο εξωτερικό».

Τα ταξίδια εντός Ευρώπης κερδίζουν έδαφος, με την Ισπανία, την Ελλάδα και την Πορτογαλία να θεωρούνται ασφαλέστερες επιλογές, σύμφωνα με τον Ρικάρντο Φερνάντεζ Φλόρες, επικεφαλής του ισπανικού διαδικτυακού ταξιδιωτικού πρακτορείου Destinia. «Αυτό που βλέπουμε δεν είναι μια επιβράδυνση στη ζήτηση για ταξίδια, αλλά μια μετατόπιση στις επιλογές», συμφωνεί ο Τζέι Ουάρντλ, πρόεδρος του ομίλου δεδομένων ταξιδιών Sojern, επισημαίνοντας τις καλά συνδεδεμένες, σταθερές αγορές της Μεσογείου. Τα ταξίδια με τρένο, τέλος, κερδίζουν επίσης έδαφος. Ο Αλβάρο Ουνγκαρέαν, διευθυντής της Trainpal, ανέφερε αύξηση 25% στις πωλήσεις εισιτηρίων της Eurostar.