Στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, τα οποία δημοσιεύθηκαν μετά τα μεσάνυχτα, γεγονός ενδεικτικό των δύσκολων διαπραγματεύσεων μεταξύ των ηγετών, το ενεργειακό ζήτημα, στο πλαίσιο της ενότητας για την ανταγωνιστικότητα, αναδεικνύεται ως βασική προτεραιότητα. Ειδικότερα, τονίζεται η ανάγκη αντιμετώπισης του ενεργειακού κόστους με βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές συνθήκες των κρατών μελών, παράλληλα με τη διατήρηση της πορείας προς την ενεργειακή μετάβαση και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει το κείμενο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, «Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να εξετάσει και, εφόσον απαιτείται, να προτείνει περαιτέρω μέτρα για την αντιμετώπιση της εκτίναξης των τιμών ενέργειας βραχυπρόθεσμα, λαμβάνοντας υπόψη τις ειδικές συνθήκες των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των διαφορών στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας».
Παράλληλα, «το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαιρετίζει την παρουσίαση από την Επιτροπή της πρότασης για την αναβολή ορισμένων υποχρεώσεων που απορρέουν από τον κανονισμό για το μεθάνιο». Χαιρετίζει επίσης την πρόθεση της Επιτροπής «να παρατείνει το προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για τους βιομηχανικούς τομείς που πλήττονται περισσότερο, να αναπτύξει ένα βραχυπρόθεσμο πλαίσιο για τη βελτιστοποίηση της δυναμικότητας και της αποδοτικότητας των διυλιστηρίων της ΕΕ και να αναλάβει πρωτοβουλίες για την εθελοντική συγκέντρωση της ζήτησης ενέργειας».
Τέλος, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογραμμίζει την ανάγκη μείωσης των διοικητικών και κανονιστικών επιβαρύνσεων, ιδίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, μέσω της απλούστευσης και της επιτάχυνσης των διαδικασιών αδειοδότησης, καθώς και της αποφυγής περιττών γραφειοκρατικών υποχρεώσεων.
Αγορά άνθρακα και ενεργειακή μετάβαση
Στο σκέλος της αγοράς άνθρακα, οι ηγέτες καλούν τους συννομοθέτες, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συμβούλιο, να επιταχύνουν τη νομοθετική διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη για το Αποθεματικό Σταθερότητας της Αγοράς, με στόχο τον περιορισμό της υπερβολικής διακύμανσης των τιμών. Ταυτόχρονα, ζητούν από την Επιτροπή να επικαιροποιήσει την αξιολόγηση όλων των επιπτώσεων του δεύτερου συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ETS2), ιδίως ως προς τον σχεδιασμό του και τις δικλίδες ασφαλείας που προβλέπει.
Με φόντο την αναθεώρηση του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ETS) και με στόχο τη στήριξη της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναλαμβάνει ότι πρέπει να διασφαλιστεί επειγόντως μια εύρυθμη, διαφανής και προβλέψιμη αγορά άνθρακα. Οι ηγέτες ζητούν αποτελεσματική προστασία από τη διαρροή άνθρακα, μικρότερη μεταβλητότητα στην τιμή του άνθρακα και μετριασμό της επίδρασής της στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. Επιμένουν ωστόσο ότι πρέπει να διατηρηθεί ο ουσιαστικός ρόλος του ETS στην κλιματική και ενεργειακή μετάβαση, μέσω ενός σήματος τιμής που διαμορφώνει η αγορά και που κινητοποιεί επενδύσεις και καινοτομία.
Σε διεθνές επίπεδο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τονίζει τη σημασία διεθνώς συντονισμένων μέτρων για τη σταθεροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού και ζητεί απρόσκοπτο εμπόριο ενέργειας και ενεργειακών προϊόντων μεταξύ χωρών εταίρων.
Οι ηγέτες υπενθυμίζουν, τέλος, την επιτακτική ανάγκη να μειωθεί η εξάρτηση της ΕΕ από τις ασταθείς αγορές ορυκτών καυσίμων. Όπως σημειώνεται στα συμπεράσματα, η ενεργειακή μετάβαση «παραμένει η πιο αποτελεσματική στρατηγική» για τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, τη διαρθρωτική μείωση των τιμών ενέργειας και την παραγωγή της καθαρής, άφθονης και εγχώριας ενέργειας που θα χρειαστεί η οικονομία του μέλλοντος. Ο δρόμος που περιγράφεται περνά από την επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού, την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών και πηγών χαμηλών εκπομπών άνθρακα, δικτύων και αποθήκευσης ενέργειας, καθώς και από την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης.
Ραντεβού τον Νοέμβριο για τον προϋπολογισμό
Οι 27 θα επιχειρήσουν πάντως να «γεφυρώσουν» τις διαφορές τους για τον επόμενο προϋπολογισμό σε έκτακτη Σύνοδο Κορυφής στις 26 Νοεμβρίου, όπως ανέφερε χθεσινοβραδινό ρεπορτάζ της «Κ», με τον στόχο να παραμένει η επίτευξη πολιτικής συμφωνίας έως το τέλος Δεκεμβρίου.
Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, στο επίκεντρο της νέας προσπάθειας συμβιβασμού βρίσκονται τρία ζητήματα: το ύψος των εθνικών συνεισφορών, η εξεύρεση νέων ιδίων πόρων και η ανάγκη επαρκούς ευελιξίας στον προϋπολογισμό, ώστε η Ε.Ε. να μπορεί να ανταποκρίνεται σε απρόβλεπτες κρίσεις.
ΑΠΕ, ΕΡΤ
