
Απόστολος Τομαράς
Από τις βουλευτικές εκλογές του 2011 μέχρι και το 2021, το ΕΛΑΜ σε κάθε εκλογική μάχη διευρύνει την παρουσία του στο εκλογικό σώμα της Κύπρου κατά 10 χιλιάδες ψήφους, διαψεύδοντας όσους πίστευαν πως το ναζιστικό μόρφωμα της Κύπρου θα είχε την ίδια υπαρξιακή τύχη που είχε η συνοδοιπόρος του, Χρυσή Αυγή, στην Ελλάδα. Η μεγάλη επιτυχία του ΕΛΑΜ είναι πως πέτυχε να γίνει η τρίτη πολιτική δύναμη σε έναν τόπο όπου οι πληγές από τη δράση του φασισμού είναι ανοικτές. Και γι’ αυτό τεράστιες ευθύνες έχουν και τα παραδοσιακά και συστημικά κόμματα, που, ενώ κάθε φορά που το παρακλάδι της Χρυσής Αυγής στην Κύπρο έδειχνε τα δόντια του, αντιδρούσαν με περίσσια υποκρισία. Το ίδιο λάθος επαναλαμβάνουν και τώρα.
Το ΕΛΑΜ εκμεταλλεύτηκε την πολιτική, οικονομική και κοινωνική συγκυρία του 2013, αντιγράφοντας την πορεία άλλων φασιστικών μορφωμάτων της Ευρώπης, εξέλιξη όμως η οποία δεν έτυχε της δέουσας προσοχής, ακόμα και όταν το μεγάλο αφεντικό του νυν προέδρου του ΕΛΑΜ, Νίκος Μιχαλολιάκος, έλαβε στα Καλάβρυτα και το Δίστομο, το 2012, 630 και 335 ψήφους αντίστοιχα. Κι ας πρόκειται για περιοχές όπου μία στις δύο οικογένειες βίωσαν τον ναζισμό στο πετσί τους. Το διψήφιο ποσοστό του ΕΛΑΜ και η τρίτη θέση στη νέα Βουλή δεν αποτελεί έκπληξη, πολύ περισσότερο δεν μπορεί να θεωρηθεί φαινόμενο.
Το ΕΛΑΜ έδειξε μια απίστευτη προσαρμοστικότητα μετά την είσοδό του στη Βουλή των Αντιπροσώπων το 2016, τότε κατέλαβε δύο έδρες. Χωρίς να αναθεωρήσουν το ιδεολογικό τους υπόβαθρο, οι πολιτικοί εκπρόσωποί του, υμνητές της χούντας, μετεξελίχτηκαν, από ένα τσούρμο με δήθεν στρατιωτική πειθαρχία, που λάμβανε διαταγές σε χυδαία γλώσσα από το πρωτοπαλίκαρο του Μιχαλολιάκου, Ηλία Κασιδιάρη, σε πραγματικό κόμμα, εκμεταλλευόμενοι την πολιτική και κοινωνική αδράνεια. Οι μαύρες φανέλες αντικαταστάθηκαν από γραβάτες, τα τάγματα εφόδου με τα κοντάρια και τις ελληνικές σημαίες σε θέση όπλων εξαφανίστηκαν και, όταν οι συνοδοιπόροι τους στην Ελλάδα μπήκαν πίσω από τα κάγκελα των φυλακών ως κοινοί ποινικοί κατάδικοι, τους αποκήρυξαν.
Εν αντιθέσει με τους Χρυσαυγίτες συντρόφους τους, οι βουλευτές του ΕΛΑΜ δεν μετέτρεψαν με τη συμπεριφορά τους τη Βουλή των Αντιπροσώπων σε τσίρκο. Κάθισαν στο ίδιο τραπέζι του Εθνικού Συμβουλίου με τα υπόλοιπα κόμματα, ενώ με την ψήφο τους καθόρισαν την προεδρία της Βουλής το 2021. Δηλαδή κατάφεραν να πείσουν πως «ενηλικιώθηκαν», πως έγιναν ένα συστημικό κόμμα. Το 2011 το ΕΛΑΜ έλαβε 4.056 ψήφους και ποσοστό 1,08%, το 2016 13.040 ψήφους και ποσοστό 3,71% και το 2021 24.255 ψήφους και ποσοστό 6,78%. Στις εκλογές του 2026 τα ποσοστά του ΕΛΑΜ διπλασίασε τις ψήφους του λαμβάνοντας διψήφιο αριθμό ποσοστών (10,9%). Αυτό που πρέπει να απασχολεί τα παραδοσιακά κόμματα είναι το ενδεχόμενο, το τελευταίο εκλογικό ποσοστό να μην είναι η οροφή του ΕΛΑΜ και όχι η λήψη σπασμωδικών μέτρων, όπως ήταν η αύξηση του εκλογικού μέτρου το 2015 στο 3,6%.
Οι ευθύνες για το τι μέλλει γενέσθαι με το ΕΛΑΜ βαραίνουν πρώτιστα τα μεγάλα κόμματα, ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ. Η προεδρία της νέας Βουλής είναι μια πρόκληση. Τι θα κάνουν τα δυο κόμματα: θα αφήσουν το ΕΛΑΜ να έχει ρυθμιστικό ρόλο; Η συνεργασία των δύο κομμάτων δεν μειώνει στο ελάχιστο το ιδεολογικό προφίλ ούτε του ΑΚΕΛ, ούτε του ΔΗΣΥ. Εξάλλου στο παρελθόν έχουν συνεργαστεί, δείχνοντας στάση πολιτικής ευθύνης. Ευθύνες έχουν και τα κόμματα του μεσαίου χώρου. Ο κατακερματισμός δεν ισχυροποίησε τον ρυθμιστικό ρόλο που θα είχαν ως η τρίτη επιλογή, στέλνοντας το ΔΗΚΟ στην τέταρτη θέση και τη ΔΗΠΑ και ΕΔΕΚ εκτός Βουλής. Ευθύνες φέρει και το εκλογικό σώμα, που προέβη στην αποδοχή της παρουσίας του ΕΛΑΜ στο δημόσιο βίο, αγνοώντας το ιδεολογικό υπόβαθρό του με ακραίες πολιτικές και κοινωνικές θέσεις. Στα μείον συγκαταλέγεται και η διαχείριση του ΕΛΑΜ από την πλειοψηφία των Μέσων Ενημέρωσης. Οι φραστικές κορώνες για τους κινδύνους από την άνοδο της Ακροδεξιάς στην Κύπρο δεν αποτελούν μέτρο αναχαίτισής της. Το ΕΛΑΜ και ό,τι πρεσβεύει θα ανακοπεί με πολιτικά αντίμετρα και αυτό θα πρέπει να το έχουν κατά νου κυρίως τα παραδοσιακά κόμματα.



























