«Δύο μέτρα και δύο σταθμά»... Τα πολιτικά κόμματα υποχρεούνται να διατηρούν μητρώο εισφορών όλων όσων συνεισφέρουν ποσά άνω των 500 ευρώ. Αντίθετα, στον Φορέα Κοινωνικής Στήριξης τα ονόματα φυσικών προσώπων δεν δημοσιοποιούνται για λόγους προστασίας προσωπικών δεδομένων, ενώ τα ονόματα των νομικών προσώπων προστατεύονται στην περίπτωση που μέσω της επωνυμίας τους μπορεί να εξακριβωθεί η ταυτότητα φυσικών προσώπων.

Υπενθυμίζεται πως, ο Νόμος που ψήφισε η Βουλή των Αντιπροσώπων για τον Ανεξάρτητο Φορέα Κοινωνικής Στήριξης, κρίθηκε  αντισυνταγματικός καθώς όπως αναφέρεται στην απόφαση, η δημοσιοποίηση των στοιχείων των προσώπων που καταβάλλουν ποσά στον Φορέα, καθώς και το ύψος του ποσού που καταβάλλεται, χωρίς να ληφθεί εκ των προτέρων η συγκατάθεσή τους, δεν συνάδει με την τήρηση της αρχής της αναλογικότητας και παραβιάζει το ενωσιακό δίκαιο. «Η καταγραφή σε μητρώο και η δημόσια αποκάλυψη των προσωπικών στοιχείων των δωρητών παραβιάζει τόσο το δικαίωμά τους στην προστασία των προσωπικών δεδομένων, όσο και το δικαίωμά τους στον σεβασμό της ιδιωτικότητάς τους», σημειώνεται.

Ωστόσο, τα κόμματα υποχρεούνται να διατηρούν μητρώο εισφορών και να δημοσιοποιούν κατάλογο των συνεισφορών άνω των €500 -με ονόματα φυσικών ή νομικών προσώπων και ποσά- στην ιστοσελίδα τους και να τον υποβάλλουν στον Υπουργό Εσωτερικών. Το ερώτημα, το οποίο γεννάται εδώ είναι εάν στην περίπτωση των κομμάτων τα οποία δημοσιοποιούν τις εισφορές τους, παραβιάζονται τα προσωπικά δεδομένα των δωρητών. 

Το ερώτημα αυτό τέθηκε ενώπιον της Επιτροπής Θεσμών, από τον Βουλευτή του ΑΚΕΛ, Ανδρέα Πασιουρτίδη προς την Επίτροπο Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, Μαρία Μανώλη Χριστοφίδου. Εάν δηλαδή τα κόμματα με τη δημοσιοποίηση των ονομάτων φυσικών και νομικών προσώπων παραβιάζουν τα προσωπικά τους δεδομένα, καθώς όπως λέχθηκε από την ίδια την κ. Χριστοφίδου, στην περίπτωση του Φορέα τίθεται θέμα παραβίασης αυτών.

Η απάντηση της Επιτρόπου Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων

Η Επίτροπος εξέδωσε ανακοίνωση απαντώντας στο ερώτημα του βουλευτή, επισημαίνοντας ότι οι θέσεις της Αρχής αυτοαναιρούνται στην περίπτωση των εισφορών προς τα πολιτικά κόμματα κατά την οποία είναι δημοσιευτέες βάσει του περί Πολιτικών Κομμάτων Νόμου εισφορές από φυσικά και νομικά πρόσωπα πέραν του ποσού των 500 ευρώ προς τα πολιτικά κόμματα.

Όπως σημειώνει η κ. Χριστοφίδου σε ερώτηση μέλους της Επιτροπής προς την Αρχή, τον Νοέμβριο 2025, έγινε σύγκριση της πιο πάνω πρόνοιας του περί Πολιτικών Κομμάτων Νόμου και τέθηκε το ερώτημα γιατί στην υπό εξέταση προτεινόμενη ρύθμιση (Πρόταση Νόμου), δεν θεωρείται θεμιτή και δικαιολογημένη για σκοπούς διαφάνειας η ανάρτηση και η κατάθεση στη Βουλή των Αντιπροσώπων των εν λόγω στοιχείων, ενώ στην περίπτωση των Πολιτικών Κομμάτων ανάλογη ρύθμιση είναι επιτρεπτή.

Με την επιστολή της η Αρχή προς την Επιτροπή διευκρίνισε ότι ο περί Πολιτικών Κομμάτων Νόμος ουδέποτε υποβλήθηκε στην Αρχή για τα σχόλιά της και ότι σε κάθε περίπτωση η σχετική πρόνοια εισάχθηκε με την Τροποποίηση ημερομηνίας 2/12/2015, ημερομηνία προγενέστερη του ΓΚΠΔ, όπου με βάση το προηγούμενο νομοθετικό πλαίσιο δεν υπήρχε σχετική υποχρέωση να ζητείται η γνώμη της Αρχής για την εκπόνηση νομοθετικών μέτρων, σημειώνεται στην ανακοίνωση της Επιτρόπου.

Μιλώντας στην «Κ» η αρμόδια Επίτροπος, σημείωσε πως εναπόκειται στα Πολιτικά Κόμματα να γίνει διαβούλευση για τροποποίηση του Νόμου. Τα συγκεκριμένο άρθρο, όπως σημείωσε, εισάχθηκε με τον τροποποιητικό Νόμο του 2015 περίοδος κατά την οποία δεν υπήρχε ο Κανονισμός για προστασία προσωπικών δεδομένων, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ το 2018.

Επιστολή για το θέμα έστειλε και τον περασμένο Νοέμβριο η κ. Χριστοφίδου έπειτα από επιστολή που της στάλθηκε από την Επιτροπή Θεσμών. 

«Η Επίτροπος δεν τοποθετείται επί της ουσίας»

Κληθείς να σχολιάσει τη χθεσινή απάντηση της Επιτρόπου, ο βουλευτής ΑΚΕΛ, Ανδρέας Πασιουρτίδης, σημείωσε πως η κ. Χριστοφίδου δεν τοποθετείται επί της ουσίας και πως δεν μπορεί να αποτελεί δικαιολογία το γεγονός πως ο Νόμος είναι του 2015. Σύμφωνα με τον ίδιο, τώρα που βρίσκεται σε εφαρμογή ο Νόμος εάν το επιθυμούσε η κ. Χριστοφίδου μπορούσε να κινηθεί αυτεπάγγελτα, με τον κ. Πασιουρτίδη να κάνει λόγο για δύο μέτρα και δύο σταθμά.

Παράλληλα ο κ. Πασιουρτίδης τονίζει πως, σε καμία περίπτωση τα κόμματα δεν διεκδικούν εξαίρεση από τη δημοσιοποίηση των προσώπων που κάνουν εισφορές. «Εμείς θέλουμε διαφάνεια».

Σύμφωνα με τον ίδιο, το μόνο επιχείρημα που υπάρχει είναι πως τα πολιτικά κόμματα δεν προσέφυγαν στο δικαστήριο.

Τι λέει ο Πρόεδρος του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου

Μιλώντας στην «Κ», ο Πρόεδρος του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου, Μιχάλης Βορκάς, σημείωσε πως η διαφαινόμενη προσπάθεια που γίνεται σήμερα για δημοσιοποίηση των ονομάτων, τα οποία συνεισφέρουν στον Φορέα είναι κάτι που ήδη απασχολείσαι το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο, παραπέμποντας στη γνωμάτευση του ημερομηνίας 11/04/2025.

Ουσιαστικά, όπως εξήγησε ο κ. Βορκάς, η εν λόγω συνεισφορά στον Φορέα, κρίθηκε ότι εμπίπτει στη σφαίρα της ιδιωτικής ζωής, όπως αυτή προστατεύεται από τις διατάξεις του Νόμου.

«Το δικαστήριο έκρινε την απουσία στη συγκεκριμένη περίπτωση στοιχειοθέτησης από τη νομοθετική εξουσία της άμεσης και επιτακτικής ανάγκης όπου μόνο τότε θα επιτρέπετο η επέμβαση στο υπό εξαίρεση θεμελιώδες δικαίωμα».

Σύμφωνα με τον κ. Βορκά, δεν πρέπει να παραβλέπουμε και την αναφορά του δικαστηρίου ότι και αν ακόμα τεκμηριώνεται από τον νομοθέτη η ανάγκη δημοσιοποίησης των προσωπικών δεδομένων θα έπρεπε ο νομοθέτης να στοιχειοθετούσε και τη συνδρομή της Αρχής της αναλογικότητας του κατά πόσον δηλαδή ο επιδιωκόμενος σκοπός θα μπορούσε ανάλογα να επιτευχθεί με άλλο τρόπο.

Κληθείς να τοποθετηθεί για το ερώτημα που τέθηκε, αναφορικά με το γιατί στον Φορέα εγείρεται ζήτημα προστασίας προσωπικών δεδομένων, τη στιγμή που τα πολιτικά κόμματα δημοσιοποιούν τα ονόματα των εισφερόντων, ανέφερε πως κατά ανάλογο τρόπο προβληματίζει το επιτρεπτό της δημοσιοποίησης των προσωπικών δεδομένων και στην περίπτωση προσώπων που εισφέρουν στα πολιτικά κόμματα.