Με 381 ψήφους υπέρ, 107 εναντίον και 171 αποχές, εγκρίθηκε η έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Τουρκία, από την ολομέλεια του Σώματος. Η έκθεση περιλαμβάνει θετικές αναφορές για το Κυπριακό στηρίζοντας πλήρως το συμφωνημένο πλαίσιο λύσης διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας και τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας, με παράλληλη αποκήρυξη της λύσης δύο κρατών που προωθεί η Τουρκία. Επιπλέον, το εγκριθέν κείμενο απορρίπτει τις ενέργειες αναβάθμισης της αποσχιστικής οντότητας, του κατοχικού ψευδοκράτους.

Στα θετικά της έκθεσης περιλαμβάνονται η διατήρηση των κλασικών υποδείξεων της Ευρωβουλής για αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων από την Κύπρο, για αναστροφή των ενεργειών των κατοχικών δυνάμεων στην Αμμόχωστο, αλλά και για επιστροφή της περίκλειστης πόλης στους νόμιμους κατοίκους της. Η έκθεση δεν παραλείπει να κάνει αναφορές σε όλες τις ανεκπλήρωτες κυπρογενείς υποχρεώσεις της Τουρκίας, μια προς μια και καθίσταται εκ του περιεχομένου της ένα θετικό χαρτί προς αξιοποίηση στα χέρια της Λευκωσίας, ενόψει της σύγκλησης πενταμερούς διάσκεψης για το Κυπριακό, αλλά και της κυοφορούμενης και συνάμα αμφιλεγόμενης προσπάθειας του Αντόνιο Γκουτέρες να δημιουργήσει ένα νέο στρατηγικό πλαίσιο λύσης, με καταληκτικό σημείο-σύμφωνα με τον πρόεδρο Χριστοδουλίδη-το 2026.

Εν προκειμένω, η έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υιοθέτησε τις πιο κάτω αναφορές:

• «Επαναβεβαιώνει με έμφαση την άποψή του ότι η μόνη λύση στο Κυπριακό πρόβλημα είναι μια δίκαιη, συνολική, βιώσιμη και δημοκρατική διευθέτηση, εντός του συμφωνημένου πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών, στη βάση μιας δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας με μία ενιαία διεθνή νομική προσωπικότητα, μία κυριαρχία, μία ιθαγένεια και πολιτική ισότητα», όπως καθορίζεται στα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας ΟΗΕ, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τις αρχές και αξίες στις οποίες εδράζεται η Ένωση.
• Καλεί επειγόντως την επανέναρξη διαπραγματεύσεων για την επανένωση της Κύπρου υπό την αιγίδα του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ το συντομότερο δυνατό, «από το σημείο στο οποίο διακόπηκαν στο Κραν-Μοντανά το 2017».
• «Καλεί την Τουρκία να εγκαταλείψει την απαράδεκτη πρόταση για λύση δύο κρατών στην Κύπρο και να επιστρέψει στη συμφωνημένη βάση λύσης και στο πλαίσιο του ΟΗΕ».
• Χαιρετίζει τα βήματα του γ.γ ΟΗΕ για επανέναρξη διαπραγματεύσεων, περιλαμβανομένου και του διορισμού της Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, ενώ ζητάει τάχιστο διορισμό νέου ευρωπαίου απεσταλμένου μετά την παραίτηση του Γιοχάνες Χαν. Χαιρετίζει τις άτυπες διευρυμένες συναντήσεις και τις επαφές Χριστοδουλίδη-Έρχιουρμαν, παραπέμποντας στην κοινή δήλωση, σύμφωνα με την οποία «ο πραγματικός στόχος είναι η λύση του Κυπριακού προβλήματος με πολιτική ισότητα όπως περιγράφεται στα ψηφίσματα του ΣΑ του ΟΗΕ»
• Περαιτέρω, χαιρετίζει τη στάση και των δύο πλευρών, μετά την εκλογή του νέου Τουρκοκύπριου ηγέτη, η οποία όπως αναφέρει, «συνέβαλε στην ανανεωμένη ελπίδα για τη δημιουργία ευνοϊκού περιβάλλοντος για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων διευθέτησης».
• Χαιρετίζει θερμά τη συμφωνία για περαιτέρω μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης ως θετικό και ουσιαστικό βήμα.

Σημειώνεται ότι η έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν είναι νομικά και πολιτικά δεσμευτική για την Ε.Ε και τα κράτη-μέλη της, αλλά δεν παύει ωστόσο να στέλνει πολιτικά μηνύματα.

Υποδείξεις για Βαρώσι-αναβάθμιση «ΤΔΒΚ»

Η έκθεση περιλαμβάνει επίσης υποδεικτικές αναφορές για την απόδοση της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου στον ΟΗΕ, για τερματισμό της υφαρπαγής και πώλησης ελληνοκυπριακών περιουσιών, για σεβασμό του καθεστώτος της νεκρής ζώνης αλλά και κατά της προσπάθειας αναβάθμισης της αποσχιστικής οντότητας:

• «Καλεί την Τουρκία να σεβαστεί το καθεστώς της νεκρής ζώνης και την εντολή της Ειρηνευτικής Δύναμης του ΟΗΕ στην Κύπρο, να παύσει και να αναστρέψει όλες τις μονομερείς ενέργειες και παραβιάσεις», περιλαμβανομένων των παρενοχλήσεων κτηνοτρόφων.
• «Επαναλαμβάνει την έκκλησή του για συνεργασία μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας, της Τουρκίας, του Ηνωμένου Βασιλείου και του ΟΗΕ για την εφαρμογή συγκεκριμένων μέτρων αποστρατιωτικοποίησης της νεκρής ζώνης».
• Καλεί την Τουρκία να αποσυρθεί από τη Στροβιλιά και να διευκολύνει την πλήρη εφαρμογή της Συμφωνίας της Πύλας.
• «Καλεί περαιτέρω την Τουρκία να αποσύρει τα στρατεύματά της από την Κύπρο και να απέχει από οποιαδήποτε μονομερή ενέργεια που θα παγίωνε τη μόνιμη διαίρεση του νησιού και από ενέργειες που μεταβάλλουν τη δημογραφική ισορροπία».
• «Καταδικάζει έντονα τις προσπάθειες της Τουρκίας να αναβαθμίσει το καθεστώς της αποσχιστικής οντότητας στην κατεχόμενη Κύπρο, μεταξύ άλλων μέσω του Οργανισμού Τουρκικών Κρατών και του Οργανισμού Ισλαμικών Κρατών, και καλεί όλα τα κράτη να σέβονται την κυριαρχία της Κύπρου σύμφωνα με τα ψηφίσματα του ΣΑ του ΟΗΕ».
• «Καταδικάζει τις συνεχιζόμενες προσπάθειες της Τουρκίας να “ανοίξει” και να εποικίσει τα Βαρώσια με άτομα πέραν των κατοίκων τους κατά παράβαση των ψηφισμάτων του Σ.Α ΟΗΕ».
• «Καλεί την Τουρκία να αναστρέψει τις παράνομες ενέργειές της και να μεταβιβάσει την περιοχή των Βαρωσίων στους νόμιμους κατοίκους της υπό την προσωρινή διοίκηση του ΟΗΕ, όπως ζητείται από τα ψηφίσματα 550(1984) και 789(1992) του Συμβουλίου Ασφαλείας».
• «Εκφράζει λύπη για κάθε προσπάθεια μετατροπής των Βαρωσίων σε αξιοθέατο “σκοτεινού τουρισμού” που εμπορευματοποιεί την τραγωδία προσβάλλοντας την αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα των νόμιμων κατοίκων».
• «Kαταδικάζει τη συνεχιζόμενη υφαρπαγή, πώληση και παράνομη ανάπτυξη περιουσιών που ανήκουν σε Ελληνοκύπριους στις κατεχόμενες περιοχές».
• «Παραμένει βαθιά ανήσυχο για τους περιορισμούς στην εκπαίδευση και τη θρησκευτική ελευθερία που αντιμετωπίζουν οι εγκλωβισμένοι Ελληνοκύπριοι»
• Καλεί την Τουρκία να εντείνει τη συνεργασία της με το Συμβούλιο της Ευρώπης και να εφαρμόσει πλήρως την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου όσον αφορά και στον σεβασμό της θρησκευτικής ελευθερίας.
• Επαινεί το έργο της δικοινοτικής τεχνικής επιτροπής για την πολιτιστική κληρονομιά στην αποκατάσταση πολλών από τα επηρεασμένα μνημεία.
• Εεκφράζει λύπη για τη συνεχιζόμενη άρνηση της Τουρκίας να συμμορφωθεί με το διεθνές δίκαιο πολιτικής αεροπορίας και να δημιουργήσει δίαυλο επικοινωνίας μεταξύ των κέντρων ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας στην Τουρκία και την Κυπριακή Δημοκρατία, η απουσία του οποίου συνεπάγεται πραγματικούς κινδύνους ασφάλειας,
• «Επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την Τουρκία να εκπληρώσει την υποχρέωσή της για πλήρη, χωρίς διακρίσεις εφαρμογή του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου στη Συμφωνία της Άγκυρας σε σχέση με όλα τα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Κυπριακής Δημοκρατίας».

Κλειστός ο δρόμος της Ευρώπης, φλερτ με ειδική σχέση

Η τάση της έκθεσης να κινείται στη λογική μιας ειδικής σχέσης με την Τουρκία, παραπέμπει σε ένα πλέγμα ενισχυμένης συνεργασίας και συνεπώς προσφέρει στην Άγκυρα δώρα προκειμένου να της χρυσώσει το χάπι για το μπλοκάρισμα του δρόμου που οδηγεί σε πλήρη ένταξη. Έτσι λοιπόν, η έκθεση απορρίπτει την επανέναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων και αντί της ευρωπαϊκής προοπτικής προκρίνει μια ειδική σχέση, στο πλαίσιο της οποίας θεωρεί και χαρακτηρίζει την Τουρκία στρατηγικό εταίρο, αναγνωρίζοντας παράλληλα το διεθνή και περιφερειακό της ρόλο, αλλά και το ρόλο που διαδραματίζει στην αναχαίτιση του μεταναστευτικού. Ως αποτέλεσμα, η έκθεση τάσσεται υπέρ της ευρωτουρκικής συνεργασίας σε ζητήματα άμυνας και ασφάλειας, περιλαμβανομένων «υφιστάμενων προγραμμάτων», φωτογραφίζοντας το ευρωπαϊκό κοινό αμυντικό πρόγραμμα SAFE.

Παράλληλα, η έκθεση τάσσεται υπέρ της αναβάθμισης της Τελωνειακής Ένωσης, με παραπομπή στα τεράστια οικονομικά κέρδη που θα αποφέρει για κράτη-μέλη και την Άγκυρα. Αναφορά η οποία μετριάζεται εν μέρει από την επισήμανση ότι η αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης προϋποθέτει την εφαρμογή «χωρίς δυσμενείς διακρίσεις» του υφιστάμενου πλαισίου της Τελωνειακής Ένωσης ως επίσης και άλλων κυπρογενών υποχρεώσεων, κάτι που η Τουρκία απορρίπτει.

Οι εν λόγω αρνητικές αναφορές δεν επέτρεψαν και εφέτος σε Κυπρίους ευρωβουλευτές να υπερψηφίσουν την έκθεση. Πέντε Κύπριοι ευρωβουλευτές, οι Λουκάς Φουρλάς και Μιχάλης Χατζηπαντέλα του ΔΗΣΥ, ο Γιώργος Γεωργίου του ΑΚΕΛ, ο Κώστας Μαυρίδης του ΔΗΚΟ και ο Γεάδης Γεάδη του ΕΛΑΜ τήρησαν αποχή. Ενώ ο Φειδίας Παναγιώτου, της Άμεσης Δημοκρατίας καταψήφισε την έκθεση, αν και ήταν ο μοναδικός από όλους τους Κυπρίους ευρωβουλευτές που δεν υπέβαλε καμιά τροπολογία και συνεπώς δεν έπραξε το παραμικρό για τη βελτίωση του κειμένου που εν τέλει εγκρίθηκε.

Θρίλερ για την παρενόχληση αεροσκαφών ΥΠΑΜ της Ε.Ε

Στο επίκεντρο της χθεσινής μέρας βρισκόταν η προσπάθεια των Κυπρίων ευρωβουλευτών Γιώργου Γεωργίου ΑΚΕΛ, Κώστα Μαυρίδη ΔΗΚΟ και Γεάδη Γεάδη ΕΛΑΜ, να εξασφαλίσουν επικριτική αναφορά κατά της Τουρκίας, αναφορικά με την πρόσφατη παρενόχληση των αεροσκαφών που μετέφεραν στην Κύπρο τους ΥΠΑΜ της Ελλάδας, της Γαλλίας και της Ολλανδίας. Ο ευρωβουλευτής του ΑΚΕΛ Γιώργος Γεωργίου υπέβαλε τροπολογία εκ μέρους της ομάδας της Ευρωπαϊκής Αριστεράς την οποία συνυπέγραψε ο Κώστας Μαυρίδης του ΔΗΚΟ, ενώ ανάλογου περιεχομένου τροπολογία υπέβαλε και ο Γεάδης Γεάδη του ΕΛΑΜ, εκ μέρους της ομάδας Ευρωπαίων Συντηρητικών Μεταρρυθμιστών.

Μετά από έντονο παρασκήνιο ο εισηγητής, Ευρωβουλευτής των Σοσιαλιστών, Nacho Sanchez Amor, αποφάσισε να υποβάλει ο ίδιος επικριτική προφορική τροπολογία για την παρενόχληση της Τουρκίας, υιοθετώντας το λεκτικό της τροπολογίας του ΑΚΕΛ. Ωστόσο, κατά την υποβολή της τροπολογίας, εκδηλώθηκε ένσταση που αποδίδεται στην εθνικιστική ακροδεξιά, με επίκεντρο ευρωβουλευτές των πολιτικών ομάδων των Πατριωτών και των Κυριάρχων Κρατών. Οι εν λόγω. ευρωβουλευτές συγκέντρωσαν τον απαιτούμενο αριθμό 39 ψήφων με αποτέλεσμα να μπλοκάρουν τη διαδικασία. Ως εκ τούτου, η προφορική τροπολογία του εισηγητή Nacho Sanchez Amor για την παρενόχληση της Τουρκίας, μπλοκαρίστηκε και συνεπώς δεν υποβλήθηκε.