Θλίψη έχει σκορπίσει η είδηση του θανάτου του Γιάννη Ξυλούρη (Ψαρογιάννη), του σπουδαίου Κρητικού καλλιτέχνη και αδερφού του Νίκου και του Αντώνη (Ψαραντώνη) Ξυλούρη, ο οποίος έφυγε σήμερα από τη ζωή σε ηλικία 83 ετών.

Γεννήθηκε στα Ανώγεια το 1943. Σύμφωνα με τον ιστότοπο Νέα Κρήτη, η επαφή του με τη μουσική ξεκίνησε σε πολύ νεαρή ηλικία. Σε ηλικία πέντε ετών έπιασε για πρώτη φορά μαντολίνο, για να συνεχίσει στη συνέχεια με το λαούτο και τη λύρα. Ηδη από τα μαθητικά του χρόνια έπαιζε παραδοσιακά κρητικά όργανα, ενώ όταν ήταν 12 συνόδευε με το λαούτο τον αδερφό του, Νίκο. Στα 14, έφτιαξε τον πρώτο του δίσκο μαζί με τον Νίκο Ξυλούρη και, μέχρι τα 17 του χρόνια, το 1960, είχε ήδη καθιερωθεί ως ένα από τα κορυφαία λαούτα της Κρήτης, με σημαντικούς λυράρηδες να επιδιώκουν τη συνεργασία μαζί του.

Πέρα από τη λύρα ασχολήθηκε και με τη σύνθεση τραγουδιών. Στη μακρά πορεία του συνεργάστηκε –πέρα από τους αδερφούς του– με εμβληματικές μορφές της κρητικής μουσικής, όπως ο Κώστας Μουντάκης, κυρίως τη δεκαετία του ’60, καθώς και ο Βασίλης Σκουλάς. Στο ενεργητικό του περιλαμβάνονται επίσης συνεργασίες με μουσικά σχήματα από την Ηπειρο, τα νησιά του Αιγαίου και τη Μικρά Ασία.

Δημιουργικό πνεύμα, ο Ψαρογιάννης ξεχώρισε για τον προσωπικό του ήχο, το ιδιαίτερο ύφος και το μοναδικό ηχόχρωμα, αφήνοντας τη δική του παρακαταθήκη στην παραδοσιακή κρητική μουσική.

Με το τραγούδι Ερωτόκριτος μας ταξίδεψε στα λιβάδια της Αναγέννησης, εκεί όπου οι αισθήσεις στήνουν χορό. Παράλληλα, συνεργάστηκε με νεότερους μουσικούς και σχήματα, όπως οι Χαΐνηδες, ο Ν. Ξυλούρης-Γκρας, η Λευτερία Ξυλούρη, η Ράνια Φθενάκη, ο Νίκος Καλομοίρης καθώς και πολλοί άλλοι.

Το παλιό καφενείο του Ανδρέα Αεράκη, «Αγροτικό Δισκοπωλείο», στο Ρέθυμνο τον αποχαιρέτησε με μια συγκινητική ανάρτηση στο Facebook:

«Ο Ψαρογιάννης είναι το λαούτο της Κρήτης μας. Το λαούτο που φώτισε όλους τους μπερντέδες του οργάνου, το λαούτο που ξεπέρασε τον ίδιο του τον εαυτό.
Είναι το λαούτο που σημάδεψε και άφησε το δικό του ανεξίτηλο αποτύπωμα στο τι εστί τέχνη, ήθος και προσωπικότητα. Που δίδαξε, όχι με λόγια αλλά με πράξη, τι σημαίνει απόλυτη συγκέντρωση και ταυτόχρονα πλήρης απελευθέρωση σε όλο το εύρος του οργάνου.

Με τον ήχο, τη στάση και τη σιωπή του, όρισε μέτρο και δρόμο και έκανε το λαούτο όχι απλώς συνοδευτικό όργανο, αλλά θεμέλιο λίθο, με χαρακτήρα και πνεύμα βαθιά ριζωμένο στην κρητική μουσική.

Καλοστραθιά δάσκαλε
Ανδρέας Αεράκης»